Çözümü göster
BC kenarı A açısının, AC kenarı B açısının karşısındadır. Sinüs teoremine göre BC/sin A = AC/sin B olur. 5/(1/2) = AC/1 eşitliğinden AC = 10 cm bulunur.
Bugün 2 test hakkın kaldı ve sonuçların kaydedilmez. Giriş yaparsan günde 5 test çözer, sonuçlarını saklarsın. Sınırsız çalışmak için Plus.
Dik olmayan üçgenlerde kenar ve açılar arasındaki ilişkiyi iki teorem verir: sinüs teoremi ve kosinüs teoremi. İkisi de üçgenin alanı ve Pisagor teoremi yardımıyla gösterilebilir.
Bir $ABC$ üçgeninde kenar uzunlukları $a=|BC|,\ b=|CA|,\ c=|AB|$ olmak üzere
$\dfrac{a}{\sin A}=\dfrac{b}{\sin B}=\dfrac{c}{\sin C}$
eşitliği geçerlidir; yani bir kenarın uzunluğunun karşısındaki açının sinüsüne oranı üç kenar için de aynıdır. Alan formülüyle görülebilir: $A(ABC)=\dfrac12ab\sin C=\dfrac12bc\sin A=\dfrac12ac\sin B$ eşitliklerinde ortak çarpanlar sadeleştirilirse $a\sin C=c\sin A$ ve $b\sin A=a\sin B$ elde edilir; bunlar $\dfrac{a}{\sin A}=\dfrac{c}{\sin C}$ ve $\dfrac{a}{\sin A}=\dfrac{b}{\sin B}$ demektir. Sinüs teoremi, iki açı ve bir kenar (veya iki kenar ve bunlardan birinin karşısındaki açı) bilindiğinde kullanılır.
Aynı gösterimle
$a^2=b^2+c^2-2bc\cos A$
yazılır; diğer kenarlar için de benzer eşitlikler vardır. Pisagor teoremi bu teoremin özel hâlidir: $A=90^\circ$ için $\cos A=0$ olur ve $a^2=b^2+c^2$ elde edilir. İspat için $C$ den $AB$ ye indirilen yükseklik çizilir ve oluşan iki dik üçgende Pisagor teoremi uygulanır. Kosinüs teoremi, iki kenar ve aralarındaki açı verildiğinde üçüncü kenarı bulmak için ya da üç kenar verildiğinde bir açıyı bulmak için ($\cos A=\dfrac{b^2+c^2-a^2}{2bc}$) kullanılır. Kosinüs negatifse açı geniştir; örneğin $\cos A=-\dfrac12$ ise $A=120^\circ$ dir.
İki açı ve bir kenar veya iki kenar ile karşılarındaki açılardan biri biliniyorsa sinüs teoremi; iki kenar ve aralarındaki açı veya üç kenar biliniyorsa kosinüs teoremi uygulanır. Bu seçim gerçek yaşam problemlerinde de (göl genişliği, uzak bir cismin mesafesi gibi) aynıdır.
Örnek 1. $ABC$ üçgeninde $A=30^\circ$, $B=45^\circ$ ve $a=10$ cm ise $b$ kaç santimetredir?
Sinüs teoremine göre $\dfrac{a}{\sin A}=\dfrac{b}{\sin B}$ olur. $\dfrac{10}{1/2}=\dfrac{b}{\sqrt2/2}$ eşitliğinden $20=\dfrac{2b}{\sqrt2}$ ve $b=10\sqrt2$ cm bulunur.
Örnek 2. $ABC$ üçgeninde $b=3$ cm, $c=8$ cm ve $A=60^\circ$ ise $a$ kaç santimetredir?
Kosinüs teoreminden $a^2=3^2+8^2-2\cdot3\cdot8\cdot\cos60^\circ=9+64-24=49$ olur. Buradan $a=7$ cm bulunur.
Örnek 3. Kenar uzunlukları $3,\ 5,\ 7$ cm olan üçgenin en büyük açısı kaç derecedir?
En büyük açı $7$ cm'lik kenarın karşısındadır. $\cos\alpha=\dfrac{3^2+5^2-7^2}{2\cdot3\cdot5}=\dfrac{-15}{30}=-\dfrac12$ olur. Buna göre $\alpha=120^\circ$ bulunur.
Örnek 4. Bir göl kıyısındaki $A$ ve $B$ noktaları arasındaki uzaklık doğrudan ölçülemiyor. Kıyıdaki bir $C$ noktasından $|CA|=80$ m, $|CB|=150$ m ve $\angle ACB=60^\circ$ ölçülüyor. $|AB|$ kaç metredir?
Kosinüs teoremiyle $|AB|^2=80^2+150^2-2\cdot80\cdot150\cdot\dfrac12=6400+22500-12000=16900$ olur. Buradan $|AB|=130$ m bulunur.
Bu konudaki soru bankasından seçilmiş örneklerdir. Cevabı ve çözümü görmek için “Çözümü göster”e tıklayın.