MegaSoru

Kenarortaylar ve Ağırlık Merkezi 50 çözümlü soru · konu özeti

Soru sayısı
Zorluk
Yazdır / PDF Plus

Bugün 2 test hakkın kaldı ve sonuçların kaydedilmez. Giriş yaparsan günde 5 test çözer, sonuçlarını saklarsın. Sınırsız çalışmak için Plus.

Kenarortaylar ve Ağırlık Merkezi Konu Anlatımı

Bir üçgenin bir köşesini karşı kenarın orta noktasına birleştiren doğru parçasına kenarortay denir. Kenarortaylar üçgenin alanını ve ağırlık merkezini belirler; denge, simetri ve alan problemlerinde sık kullanılır.

Kenarortay ve alan

$ABC$ üçgeninde $D$, $[BC]$ nin orta noktası ise $[AD]$ bir kenarortaydır. $ABD$ ve $ADC$ üçgenlerinin $A$ dan $BC$ ye yükseklikleri ortak ve tabanları $|BD|=|DC|$ olduğundan alanları eşittir. Yani bir kenarortay üçgeni eşit alanlı iki üçgene ayırır: $A(ABD)=A(ADC)=\dfrac12A(ABC)$.

Ağırlık merkezi

Bir üçgenin üç kenarortayı tek bir noktada kesişir; bu noktaya ağırlık merkezi denir ve genellikle $G$ ile gösterilir. Ağırlık merkezi her kenarortayı köşeden başlayarak $2:1$ oranında böler:
$|AG|=2|GD|,\qquad |AG|=\dfrac23|AD|,\qquad |GD|=\dfrac13|AD|$
Üç kenarortay üçgeni $6$ eş alanlı küçük üçgene ayırır; bu yüzden $G$ yi iki köşeyle birleştiren her üçgenin alanı $A(ABC)$ nin $\dfrac13$ ü kadardır.

Özel üçgenlerde kenarortay

Dik üçgende hipotenüse ait kenarortayın uzunluğu hipotenüsün yarısıdır; çünkü hipotenüsün orta noktası üç köşeye eşit uzaklıktadır. İkizkenar üçgende tabana ait kenarortay aynı zamanda yükseklik ve açıortaydır. Eşkenar üçgende üç kenarortay aynı zamanda yükseklik ve açıortaydır.

Cebirsel ve gerçek yaşam problemleri

Kenarortay problemlerinde $|AG|:|GD|=2:1$ oranından ve alanların eşitliğinden yararlanılır. Örneğin levha dengesi problemlerinde üçgen biçimli bir levha ağırlık merkezinden desteklenirse dengede kalır.

Çözümlü örnekler

Örnek 1. $ABC$ üçgeninde $[AD]$ kenarortay ve $G$ ağırlık merkezidir. $|AD|=18$ cm ise $|AG|$ ve $|GD|$ kaç santimetredir?

$|AG|=\dfrac23\cdot18=12$ cm ve $|GD|=\dfrac13\cdot18=6$ cm bulunur.

Örnek 2. $ABC$ üçgeninin alanı $72$ cm², $G$ ağırlık merkezi ise $ABG$ üçgeninin alanı kaç santimetrekaredir?

$G$ ağırlık merkezi olduğundan $G$ yi iki köşeyle birleştiren üçgenlerin alanları eşittir ve her biri $\dfrac13A(ABC)$ dir. Buna göre $A(ABG)=\dfrac13\cdot72=24$ cm² olur.

Örnek 3. $\angle A=90^\circ$, $|BC|=20$ cm olan $ABC$ üçgeninde $[AD]$, $[BC]$ ye ait kenarortay ve $G$ ağırlık merkezidir. $|AD|$ ve $|AG|$ kaç santimetredir?

Dik üçgende hipotenüse ait kenarortay hipotenüsün yarısıdır: $|AD|=\dfrac{20}{2}=10$ cm. Ağırlık merkezi kenarortayı $2:1$ böldüğünden $|AG|=\dfrac23\cdot10=\dfrac{20}{3}$ cm olur.

Örnek 4. “Bir üçgenin ağırlık merkezi, üçgenin içinde olmak zorunda değildir.” önermesi doğru mudur?

Önerme yanlıştır. Ağırlık merkezi köşelerin ortalaması gibi davranır ve bütün kenarortaylar üçgenin içinde olduğundan, üçgenin türü ne olursa olsun (dar, dik veya geniş açılı) ağırlık merkezi her zaman üçgenin içindedir.

Özetle

  • Kenarortay, bir köşeyi karşı kenarın orta noktasına birleştirir ve üçgeni eşit alanlı iki üçgene ayırır.
  • Üç kenarortay ağırlık merkezi $G$ de kesişir ve her kenarortay köşeden itibaren $2:1$ oranında bölünür.
  • $G$, üçgeni üç eşit alanlı üçgene ayırır: $A(ABG)=A(BCG)=A(CAG)=\dfrac13A(ABC)$.
  • Dik üçgende hipotenüse ait kenarortay hipotenüsün yarısıdır.
  • Ağırlık merkezi her üçgende üçgenin iç bölgesindedir.

Kenarortaylar ve Ağırlık Merkezi — örnek sorular

Bu konudaki soru bankasından seçilmiş örneklerdir. Cevabı ve çözümü görmek için “Çözümü göster”e tıklayın.

1Kolay
D?18 cmABCŞekil ölçekli değildir.
ABC üçgeninde A köşesinden BC kenarına çizilen AD doğru parçası bir kenarortaydır. BC = 18 cm olduğuna göre BD kaç santimetredir?
A6
B8
C9
D12
Çözümü göster
Doğru cevap: C
AD bir kenarortay olduğundan D, BC kenarının orta noktasıdır. Bu nedenle BD = DC ve BD + DC = 18 olur. 2·BD = 18 olduğundan BD = 9 cm bulunur.
2Kolay
D3x − 2x + 8ABCŞekil ölçekli değildir.
ABC üçgeninde A köşesinden BC kenarına çizilen AD bir kenarortaydır. BD = 3x − 2 cm ve DC = x + 8 cm olduğuna göre x kaçtır?
A4
B5
C6
D7
Çözümü göster
Doğru cevap: B
AD kenarortay olduğundan D, BC'nin orta noktasıdır ve BD = DC olur. Bu nedenle 3x − 2 = x + 8 yazılır. 2x = 10 olduğundan x = 5 bulunur. Bu değerde BD = 13 ve DC = 13 olur.
3Orta
ABC üçgeninde AD ve BE kenarortayları G noktasında kesişmektedir. C köşesinden AB kenarının orta noktası F'ye çizilen doğru parçası için hangisi her zaman doğrudur?
ACF doğrusu G noktasından geçer.
BCF, C açısını iki eş açıya ayırır.
CCF, AB kenarına diktir.
DCF uzunluğu AB uzunluğuna eşittir.
Çözümü göster
Doğru cevap: A
Bir üçgenin üç kenarortayı tek bir noktada kesişir ve bu ortak noktaya ağırlık merkezi denir. AD ile BE'nin kesişim noktası G olduğuna göre üçüncü kenarortay olan CF de G noktasından geçmek zorundadır. Kenarortayın genel olarak açıortay veya yükseklik olması gerekmez ve uzunluğu karşı kenara eşit olmak zorunda değildir.
4Orta
ABC üçgeninde AD kenarortayı üzerinde bulunan G ağırlık merkezi için AG = 4x + 2 cm ve GD = x + 4 cm'dir. Buna göre AD kaç santimetredir?
A15
B18
C21
D24
Çözümü göster
Doğru cevap: C
Ağırlık merkezi nedeniyle AG = 2·GD'dir. Bu yüzden 4x + 2 = 2(x + 4) yazılır. 4x + 2 = 2x + 8 olduğundan 2x = 6 ve x = 3'tür. AG = 14 cm, GD = 7 cm olur. Böylece AD = 14 + 7 = 21 cm bulunur.
5Zor
ABC üçgeninde AD kenarortayı ve G ağırlık merkezidir. AD = 24 cm'dir. Bir öğrenci şu çözümü yapıyor: "Ağırlık merkezi kenarortayı 2:1 oranında böler. Bu nedenle AG:GD = 1:2 olur. AD üç eş oran birimidir. Bir birim 8 cm olduğundan AG = 8 cm ve GD = 16 cm'dir." Öğrencinin ilk hatası hangisidir?
AAG:GD oranını 1:2 alması
BAD uzunluğunu üç oran birimine ayırması
CBir oran birimini 8 cm bulması
DAG ve GD uzunluklarının toplamını 24 cm kabul etmesi
Çözümü göster
Doğru cevap: A
Ağırlık merkezi kenarortayı köşeye yakın parça daha uzun olacak biçimde böler. A köşesinden çizilen AD kenarortayında doğru oran AG:GD = 2:1'dir. Öğrenci bu oranı ters yazmıştır. AD = 24 cm üç oran birimi olduğundan bir oran biriminin 8 cm olması doğrudur; ancak doğru uzunluklar AG = 16 cm ve GD = 8 cm olmalıdır.

Bu konuda hangi kazanımlar çalışılır?

Aynı ünitedeki diğer konular