MegaSoru

Dik Dairesel Silindir 50 çözümlü soru · konu özeti

Soru sayısı
Zorluk
Yazdır / PDF Plus

Bugün 2 test hakkın kaldı ve sonuçların kaydedilmez. Giriş yaparsan günde 5 test çözer, sonuçlarını saklarsın. Sınırsız çalışmak için Plus.

Dik Dairesel Silindir Konu Anlatımı

Su deposu, boru ve konserve kutusu gibi nesneler dik dairesel silindir biçimindedir. Silindirin açınımı bir dikdörtgen ve iki daireden oluşur; bu yüzden yüzey alanı ve hacmi dik prizmanınkine benzer yazılır.

Elemanlar ve açınım

Dik dairesel silindirin iki tabanı eş dairedir; yüksekliği $h$, taban yarıçapı $r$ dir. Yan yüzey düzleme serilince bir dikdörtgen olur: bir kenarı tabanın çevresi $2\pi r$, diğer kenarı yükseklik $h$ dir. Açınım, bu dikdörtgen ile iki daireden oluşur.

Yüzey alanı ve hacim

Dik prizmadaki "taban çevresi × yükseklik" ve "taban alanı × yükseklik" bağıntıları taban daire olunca şu hâli alır:
$$A_{yan} = 2\pi r h, \qquad A_{toplam} = 2\pi r h + 2\pi r^2 = 2\pi r\,(r + h), \qquad V = \pi r^2 h$$
Yükseklik sabitken yarıçap iki katına çıkarsa hacim $4$ katına, yarıçap sabitken yükseklik iki katına çıkarsa hacim $2$ katına çıkar.

Gerçek yaşam bağlamları

Silindirik kapların hacmi genellikle litre cinsinden istenir; $1\ \mathrm{m^3} = 1000$ litredir ve $1\ \mathrm{dm^3} = 1$ litredir. Boya, kaplama ya da etiket problemlerinde yan yüzey alanı; kapak da eklenecekse toplam yüzey alanı gerekir.

Çözümlü örnekler

Örnek 1. Yarıçapı $3$, yüksekliği $10$ olan silindirin hacmini ve toplam yüzey alanını bulunuz.

$V = \pi \cdot 9 \cdot 10 = 90\pi$ dir. $A_{toplam} = 2\pi \cdot 3\,(3 + 10) = 78\pi$ dır.

Örnek 2. Yan yüzey alanı $60\pi$ ve yüksekliği $10$ olan silindirin yarıçapı kaçtır?

$2\pi r \cdot 10 = 60\pi$ den $r = 3$ bulunur.

Örnek 3. Yarıçapı $2$ m, yüksekliği $5$ m olan silindir biçimli bir depoya kaç litre su sığar?

$V = \pi \cdot 4 \cdot 5 = 20\pi\ \mathrm{m^3}$ tür. $1\ \mathrm{m^3} = 1000$ litre olduğundan hacim $20000\pi$ litredir.

Örnek 4. Bir silindirin yarıçapı iki katına, yüksekliği yarıya düşürülürse hacmi nasıl değişir?

Yeni hacim $\pi\,(2r)^2 \cdot \dfrac{h}{2} = 2\pi r^2 h$ olur; hacim $2$ katına çıkar.

Özetle

  • Açınım iki daire ile kenarları $2\pi r$ ve $h$ olan bir dikdörtgenden oluşur.
  • $A_{yan} = 2\pi r h$, $A_{toplam} = 2\pi r\,(r + h)$, $V = \pi r^2 h$ dir.
  • Yarıçap $k$ katına çıkarsa hacim $k^2$ katına çıkar.
  • $1\ \mathrm{m^3} = 1000$ litre, $1\ \mathrm{dm^3} = 1$ litredir.
  • Açınımın boyutları, silindirin yarıçap ve yüksekliğini bulmakta kullanılabilir.

Dik Dairesel Silindir — örnek sorular

Bu konudaki soru bankasından seçilmiş örneklerdir. Cevabı ve çözümü görmek için “Çözümü göster”e tıklayın.

1Kolay
Dik dairesel silindirin sınırını oluşturan parçalar için doğru açıklama hangisidir?
Aİki eş ve paralel daire taban ile bir eğri yan yüz vardır.
BBir daire taban ve bir üçgen yan yüz vardır.
Cİki kare taban ve dört dikdörtgen yan yüz vardır.
Dİki daire taban eş alanlı olmak zorunda değildir.
Çözümü göster
Doğru cevap: A
Silindirin tabanları eş ve paraleldir; yan yüz, taban çemberlerini birleştiren eğri yüzdür.
2Kolay
rh
Yarıçapı 2 cm, yüksekliği 9 cm olan silindirin yalnız yan yüz alanını hangi hesap verir?
A$44\pi$; iki taban da eklenir.
B$18\pi$; çap çarpanı unutulur.
C$36\pi$; taban alanı ile yükseklik çarpılarak yan alan bulunur.
D$36\pi$; çevre ile yükseklik çarpılır.
Çözümü göster
Doğru cevap: D
Yan alan $2\pi rh=2\pi\cdot2\cdot9=36\pi$.
3Orta
Silindirin yüksekliği sabitken yarıçapı iki katına çıkarılıyor. Yan alan ve hacim çarpanları hangisidir?
Aİkisi 2 kat olur.
BYan alan 2, hacim 4 kat olur.
Cİkisi 4 kat olur.
DYan alan 4, hacim 2 kat olur.
Çözümü göster
Doğru cevap: B
Yan alan $2\pi rh$ yarıçapta doğrusal, hacim $\pi r^2h$ kareseldir. Çarpanlar 2 ve 4 tür.
4Orta
rh
Yarıçapı 3 cm ve yüksekliği 5 cm olan kapalı silindirin toplam yüzey alanı için doğru parçalama hangisidir?
AYan alan $30\pi$, tek taban $9\pi$; toplam $39\pi$.
BYalnız yan alan; $30\pi$.
CYan alan $30\pi$, iki taban $18\pi$; toplam $48\pi$.
DTaban alanı ile yükseklik çarpılır; $45\pi$.
Çözümü göster
Doğru cevap: C
Toplam alan $2\pi rh+2\pi r^2=30\pi+18\pi=48\pi$.
5Zor
Silindirin yan açınımında tabana sarılan kenar $10\pi$ cm, dikdörtgen alanı $80\pi$ santimetrekare. Yükseklik ve hacme ulaşan doğru sıra hangisidir?
AYarıçap 10, yükseklik 8; hacim $800\pi$.
BYarıçap 5, yükseklik 8; hacim $80\pi$.
CYarıçap 5, yükseklik 8; hacim $200\pi$.
DYarıçap 5, yükseklik 16; hacim $400\pi$.
Çözümü göster
Doğru cevap: C
$2\pi r=10\pi$ ile $r=5$. Dikdörtgen yüksekliği $80\pi/(10\pi)=8$. Hacim $25\pi\cdot8=200\pi$.

Bu konuda hangi kazanımlar çalışılır?

Aynı ünitedeki diğer konular