Çözümü göster
Silindirin tabanları eş ve paraleldir; yan yüz, taban çemberlerini birleştiren eğri yüzdür.
Bugün 2 test hakkın kaldı ve sonuçların kaydedilmez. Giriş yaparsan günde 5 test çözer, sonuçlarını saklarsın. Sınırsız çalışmak için Plus.
Su deposu, boru ve konserve kutusu gibi nesneler dik dairesel silindir biçimindedir. Silindirin açınımı bir dikdörtgen ve iki daireden oluşur; bu yüzden yüzey alanı ve hacmi dik prizmanınkine benzer yazılır.
Dik dairesel silindirin iki tabanı eş dairedir; yüksekliği $h$, taban yarıçapı $r$ dir. Yan yüzey düzleme serilince bir dikdörtgen olur: bir kenarı tabanın çevresi $2\pi r$, diğer kenarı yükseklik $h$ dir. Açınım, bu dikdörtgen ile iki daireden oluşur.
Dik prizmadaki "taban çevresi × yükseklik" ve "taban alanı × yükseklik" bağıntıları taban daire olunca şu hâli alır:
$$A_{yan} = 2\pi r h, \qquad A_{toplam} = 2\pi r h + 2\pi r^2 = 2\pi r\,(r + h), \qquad V = \pi r^2 h$$
Yükseklik sabitken yarıçap iki katına çıkarsa hacim $4$ katına, yarıçap sabitken yükseklik iki katına çıkarsa hacim $2$ katına çıkar.
Silindirik kapların hacmi genellikle litre cinsinden istenir; $1\ \mathrm{m^3} = 1000$ litredir ve $1\ \mathrm{dm^3} = 1$ litredir. Boya, kaplama ya da etiket problemlerinde yan yüzey alanı; kapak da eklenecekse toplam yüzey alanı gerekir.
Örnek 1. Yarıçapı $3$, yüksekliği $10$ olan silindirin hacmini ve toplam yüzey alanını bulunuz.
$V = \pi \cdot 9 \cdot 10 = 90\pi$ dir. $A_{toplam} = 2\pi \cdot 3\,(3 + 10) = 78\pi$ dır.
Örnek 2. Yan yüzey alanı $60\pi$ ve yüksekliği $10$ olan silindirin yarıçapı kaçtır?
$2\pi r \cdot 10 = 60\pi$ den $r = 3$ bulunur.
Örnek 3. Yarıçapı $2$ m, yüksekliği $5$ m olan silindir biçimli bir depoya kaç litre su sığar?
$V = \pi \cdot 4 \cdot 5 = 20\pi\ \mathrm{m^3}$ tür. $1\ \mathrm{m^3} = 1000$ litre olduğundan hacim $20000\pi$ litredir.
Örnek 4. Bir silindirin yarıçapı iki katına, yüksekliği yarıya düşürülürse hacmi nasıl değişir?
Yeni hacim $\pi\,(2r)^2 \cdot \dfrac{h}{2} = 2\pi r^2 h$ olur; hacim $2$ katına çıkar.
Bu konudaki soru bankasından seçilmiş örneklerdir. Cevabı ve çözümü görmek için “Çözümü göster”e tıklayın.