Çözümü göster
Küp hacmi 216, küre hacmi $4\pi\cdot3^3/3=36\pi$. Fark $216-36\pi$.
Bugün 2 test hakkın kaldı ve sonuçların kaydedilmez. Giriş yaparsan günde 5 test çözer, sonuçlarını saklarsın. Sınırsız çalışmak için Plus.
Geometrik cisimlerin elemanları, yüzey alanı ve hacim bağıntıları günlük hayatta ambalaj, depo, boyama ve mimari tasarımlarda birlikte kullanılır. Bu konuda birleşik cisimler ve hacim korunumu problemleri çözülür.
İç içe cisimlerde ortak ölçüler belirlenir: küpün içine tam oturan kürenin çapı küpün ayrıtına eşittir ($2r = a$); silindirin içine tam oturan kürede silindirin yüksekliği $2r$ dir; koni ile silindir aynı tabana sahipse yarıçapları eşittir. Birleşik cisimde yüzey alanı bulunurken birleşme yüzeyleri toplama katılmaz.
Bir cisim eritilip başka biçime dökülürse hacim değişmez. Kaplara su doldurulur ya da boşaltılırken hacim eşitliği kurulur. Bir cisim su dolu kaba batırılırsa taşan (ya da yükselen) suyun hacmi, batırılan cismin hacmine eşittir.
Boyama, kaplama ve ambalaj problemlerinde yüzey alanı birim fiyatla çarpılır. Çözüm stratejisi seçilirken önce kaç yüzeyin ve hangi yüzeylerin hesaba katılacağı (kapak var mı, taban boyanacak mı) dikkatle belirlenir.
Örnek 1. Yarıçapı $6$ olan bir kürenin eritilip yarıçapı $2$ olan küçük kürelere dökülmesiyle kaç küre elde edilir?
Büyük kürenin hacmi $\dfrac{4}{3}\pi \cdot 6^3$, küçüğünün hacmi $\dfrac{4}{3}\pi \cdot 2^3$ tür. Oran $\dfrac{6^3}{2^3} = 27$ olduğundan $27$ küçük küre elde edilir.
Örnek 2. Yarıçapı $5$ cm olan silindir biçimli kapta su yüksekliği $8$ cm dir. Kaba yarıçapı $3$ cm olan bir küre batırılırsa su seviyesi kaç cm yükselir? (Su taşmıyor.)
Kürenin hacmi $\dfrac{4}{3}\pi \cdot 27 = 36\pi$ cm$^3$ tür. Yükselen su hacmi $\pi \cdot 25 \cdot x = 36\pi$ den $x = \dfrac{36}{25} = 1{,}44$ cm bulunur.
Örnek 3. Taban yarıçapı $6$, yüksekliği $12$ olan koni biçimli kap su ile doludur. Bu su, yarıçapı $6$ olan silindir biçimli boş bir kaba boşaltılırsa silindirdeki su yüksekliği kaç olur?
Koninin hacmi $\dfrac{1}{3}\pi \cdot 36 \cdot 12 = 144\pi$ dir. Silindirde $\pi \cdot 36 \cdot h = 144\pi$ den $h = 4$ bulunur.
Örnek 4. Ayrıtı $3$ m olan küp biçimli bir odanın tüm iç yüzeyleri (zemin ve tavan dahil) metrekaresi $20$ liradan boyanacaktır. Maliyet kaç liradır?
Yüzey alanı $6 \cdot 3^2 = 54\ \mathrm{m^2}$ dir. Maliyet $54 \cdot 20 = 1080$ liradır.
Bu konudaki soru bankasından seçilmiş örneklerdir. Cevabı ve çözümü görmek için “Çözümü göster”e tıklayın.