Çözümü göster
Çap 14 ise $r=7$; çevre $2\pi r=14\pi$.
Bugün 2 test hakkın kaldı ve sonuçların kaydedilmez. Giriş yaparsan günde 5 test çözer, sonuçlarını saklarsın. Sınırsız çalışmak için Plus.
Çemberin çevresi, yay uzunluğu ve daire ile daire diliminin alanı; tekerlek, saat, pizza ve sulama düzeneği gibi çok sayıda gerçek durumda hesaplanır. Bu konuda temel formüller ve kullanımları bir araya getirilir.
Yarıçapı $r$ olan bir çemberin uzunluğu ve çemberin sınırladığı dairenin alanı:
$$C = 2\pi r, \qquad A = \pi r^2$$
Yarıçap $k$ katına çıkarsa çevre $k$, alan $k^2$ katına çıkar. İç içe iki çember arasında kalan halkanın alanı $\pi\,(R^2 - r^2)$ dir.
Merkez açısı $\alpha$ (derece) olan yayın uzunluğu ve bu yayın sınırladığı daire diliminin alanı, tam çembere oranla bulunur:
$$\ell = 2\pi r \cdot \frac{\alpha}{360^\circ}, \qquad A_{dilim} = \pi r^2 \cdot \frac{\alpha}{360^\circ}$$
Yay uzunluğu ve dilim alanı, merkez açıyla doğru orantılıdır. Dilim alanı ile yay uzunluğu arasında $A_{dilim} = \dfrac{1}{2}\,r\,\ell$ bağıntısı vardır.
Yarıçapı $r$ olan bir tekerlek bir tam dönüşte kendi çevresi $2\pi r$ kadar yol alır. $L$ uzunluğundaki yolu almak için $\dfrac{L}{2\pi r}$ dönüş yapar. Bu tür problemlerde birimlerin tutarlı olması (cm ile m karıştırılmaması) önemlidir.
Örnek 1. Yarıçapı $6$ cm olan bir çemberde $60^\circ$ lik merkez açının gördüğü yayın uzunluğunu ve dilim alanını bulunuz.
$\ell = 2\pi \cdot 6 \cdot \dfrac{60}{360} = 2\pi$ cm. $A = \pi \cdot 36 \cdot \dfrac{60}{360} = 6\pi$ cm$^2$ dir.
Örnek 2. Yarıçapları $7$ ve $3$ olan eş merkezli çemberler arasındaki halkanın alanı kaçtır?
$\pi\,(7^2 - 3^2) = \pi\,(49 - 9) = 40\pi$ dir.
Örnek 3. Yarıçapı $50$ cm olan bir tekerlek $90$ m lik yolda kaç tam tur atar? ($\pi = 3$ alınız.)
Çevre $2 \cdot 3 \cdot 50 = 300$ cm dir. $90$ m $= 9000$ cm olduğundan $\dfrac{9000}{300} = 30$ tur atar.
Örnek 4. Bir dairenin yarıçapı iki katına çıkarılırsa alanı ve çevresi nasıl değişir?
Çevre $2\pi r$ ile orantılı olduğundan $2$ katına, alan $\pi r^2$ ile orantılı olduğundan $2^2 = 4$ katına çıkar.
Bu konudaki soru bankasından seçilmiş örneklerdir. Cevabı ve çözümü görmek için “Çözümü göster”e tıklayın.