Çözümü göster
Kare köşegeni çaptır. $A=10^2/2=50$ olur.
Bugün 2 test hakkın kaldı ve sonuçların kaydedilmez. Giriş yaparsan günde 5 test çözer, sonuçlarını saklarsın. Sınırsız çalışmak için Plus.
Çemberle ilgili problemler genellikle açı, kiriş, teğet özelliklerini ve alan formüllerini birlikte gerektirir. Bu konuda problemin parçaları belirlenir, uygun strateji seçilir ve çözüm kontrol edilir.
İlk adım şekli ve verileri ayrıştırmaktır: hangi noktalar çember üzerinde, hangi doğrular teğet, hangi parçalar çap ya da kiriş? Sonra bilinmeyenle ilişki kurulur. Çemberle ilgili problemlerde sık yararlanılan araçlar:
• Merkezi değme noktalarına ve kiriş uç noktalarına birleştirmek (dik üçgenler ve ikizkenar üçgenler oluşur).
• Çapı gören çevre açının $90^\circ$ olması.
• Çember içine ya da dışına çizilen çokgenlerin özellikleri (ikizkenar, eşkenar, benzerlik, alan).
• Taralı alanları, bilinen şekillerin alanlarının toplamı veya farkı olarak yazmak.
Dik üçgenin çevrel çemberinin merkezi hipotenüsün orta noktasıdır ve yarıçapı hipotenüsün yarısıdır. Dik üçgenin iç teğet çemberinin yarıçapı $r = \dfrac{a + b - c}{2}$ dir ($a, b$ dik kenarlar, $c$ hipotenüs). Çemberin içine çizilen karenin köşegeni çemberin çapıdır; çemberi içine alan karenin kenarı çapa eşittir.
Bulunan sonucun makul olup olmadığı (ör. taralı alan dairenin alanından büyük olamaz) ve farklı bir yöntemle aynı sonucun çıkıp çıkmadığı kontrol edilir. Başarılı bir strateji (ör. dilimden üçgeni çıkarıp daire parçasını bulmak) benzer yapıdaki başka problemlere uyarlanabilir.
Örnek 1. Kenarı $10$ olan karenin içine çizilen en büyük çemberin dışında kalan taralı bölgenin alanı kaçtır?
Çemberin çapı kenara eşittir: $r = 5$. Taralı alan $10^2 - \pi \cdot 5^2 = 100 - 25\pi$ dir.
Örnek 2. Kenarları $6, 8, 10$ olan dik üçgenin çevrel çemberinin ve iç teğet çemberinin yarıçaplarını bulunuz.
Çevrel çemberin yarıçapı hipotenüsün yarısıdır: $R = 5$. İç teğet çemberin yarıçapı $r = \dfrac{6 + 8 - 10}{2} = 2$ dir.
Örnek 3. Yarıçapı $4$ olan çemberde $90^\circ$ lik merkez açının sınırladığı daire diliminden, merkez ve yay uçlarını birleştiren üçgen çıkarılırsa kalan daire parçasının alanı kaçtır?
Dilim alanı $\pi \cdot 16 \cdot \dfrac{90}{360} = 4\pi$ dir. Üçgen dik ikizkenardır ve alanı $\dfrac{4 \cdot 4}{2} = 8$ dir. Daire parçasının alanı $4\pi - 8$ dir.
Örnek 4. Çemberin dışındaki $P$ noktasından çizilen $PA$ ve $PB$ teğetleri arasındaki açı $50^\circ$ ise $\widehat{AOB}$ merkez açısı kaç derecedir?
$OAPB$ dörtgeninde $m(\widehat{OAP}) = m(\widehat{OBP}) = 90^\circ$ dir. Açılar toplamı $360^\circ$ olduğundan $m(\widehat{AOB}) = 360^\circ - 90^\circ - 90^\circ - 50^\circ = 130^\circ$ dir.
Bu konudaki soru bankasından seçilmiş örneklerdir. Cevabı ve çözümü görmek için “Çözümü göster”e tıklayın.