Çözümü göster
$6+8=9+DA$, $DA=5$.
Bugün 2 test hakkın kaldı ve sonuçların kaydedilmez. Giriş yaparsan günde 5 test çözer, sonuçlarını saklarsın. Sınırsız çalışmak için Plus.
Dört kenarının hepsi bir çembere teğet olan dörtgen ile dört köşesi bir çember üzerinde olan dörtgenin kendine özgü özellikleri vardır. İki çemberin birbirine göre konumları da merkezler arası uzaklık ve yarıçaplarla belirlenir.
Dört kenarı bir çembere teğet olan dörtgene teğetler dörtgeni denir. Bu çembere dörtgenin iç teğet çemberi denir. Dış noktadan çizilen teğetlerin uzunlukları eşit olduğundan karşılıklı kenar uzunluklarının toplamları eşittir:
$$|AB| + |CD| = |BC| + |AD|$$
Dörtgenin alanı, yarı çevresi $u$ ve iç teğet çemberin yarıçapı $r$ olmak üzere $A = u \cdot r$ dir.
Dört köşesi bir çember üzerinde olan dörtgene kirişler dörtgeni denir. Karşılıklı açıların toplamı $180^\circ$ dir; çünkü bu iki açı çemberi tamamlayan iki yayı görür ve ölçüleri toplamı $\dfrac{360^\circ}{2} = 180^\circ$ olur. Bir dış açı, karşısındaki iç açıya eşittir.
Yarıçapları $R > r$ ve merkezleri arasındaki uzaklık $d$ olan iki çember için:
• $d > R + r$ ise çemberler birbirinin dışındadır (ortak noktası yok).
• $d = R + r$ ise dıştan teğettir.
• $R - r < d < R + r$ ise çemberler iki noktada kesişir.
• $d = R - r$ ise içten teğettir.
• $d < R - r$ ise çemberlerden biri diğerinin içindedir.
Teğet çemberlerde değme noktası ile iki merkez doğrusaldır. Ortak teğetlerin uzunlukları Pisagorla bulunur: ortak dış teğet için $\sqrt{d^2 - (R - r)^2}$, ortak iç teğet için $\sqrt{d^2 - (R + r)^2}$.
Örnek 1. Kenarları $|AB| = 7$, $|BC| = 9$, $|CD| = 12$ ve $|AD| = x$ olan $ABCD$ dörtgeni bir teğetler dörtgeni ise $x$ kaçtır?
$|AB| + |CD| = |BC| + |AD|$ den $7 + 12 = 9 + x$ ve $x = 10$ bulunur.
Örnek 2. Çevresi $36$ ve iç teğet çemberinin yarıçapı $4$ olan teğetler dörtgeninin alanı kaçtır?
Yarı çevre $u = 18$ dir. $A = u \cdot r = 18 \cdot 4 = 72$ dir.
Örnek 3. $ABCD$ kirişler dörtgeninde $m(\widehat{A}) = 100^\circ$ ve $m(\widehat{B}) = 75^\circ$ ise $m(\widehat{C})$ ve $m(\widehat{D})$ kaçtır?
Karşılıklı açılar toplamı $180^\circ$ dir: $m(\widehat{C}) = 180^\circ - 100^\circ = 80^\circ$ ve $m(\widehat{D}) = 180^\circ - 75^\circ = 105^\circ$.
Örnek 4. Yarıçapları $8$ ve $3$ olan iki çemberin merkezleri arasındaki uzaklık $10$ dur. Çemberlerin konumu nedir?
$R - r = 5$ ve $R + r = 11$ dir. $5 < 10 < 11$ olduğundan çemberler iki noktada kesişir.
Örnek 5. Yarıçapları $8$ ve $3$, merkezleri arası uzaklık $13$ olan çemberlerin ortak dış teğet uzunluğu kaçtır?
$\sqrt{13^2 - (8 - 3)^2} = \sqrt{169 - 25} = \sqrt{144} = 12$ dir.
Bu konudaki soru bankasından seçilmiş örneklerdir. Cevabı ve çözümü görmek için “Çözümü göster”e tıklayın.