MegaSoru

Kesirlerle İşlemler Sorular hazırlanıyor · konu özeti

Kesirlerle İşlemler Konu Anlatımı

Kesirlerle dört işlem; toplama, çıkarma, çarpma ve bölmeden oluşur. Bu konu, ünitedeki kesir konularının ortak kurallarını bir arada toplar ve hangi işlemde neye dikkat edileceğini gösterir.

Toplama ve çıkarma

Toplama ve çıkarmada paydalar eşit olmalıdır. Paydalar farklıysa EKOK ile ortak payda bulunur, sonra paylar toplanır ya da çıkarılır:
$\frac{1}{2} + \frac{1}{3} = \frac{3}{6} + \frac{2}{6} = \frac{5}{6}$

Çarpma ve bölme

• Çarpmada paylar kendi arasında, paydalar kendi arasında çarpılır: $\frac{2}{3} \cdot \frac{3}{5} = \frac{6}{15} = \frac{2}{5}$
• Bölmede birinci kesir aynen yazılır, ikinci kesir ters çevrilip çarpılır: $\frac{3}{4} \div \frac{1}{2} = \frac{3}{4} \cdot \frac{2}{1} = \frac{6}{4} = \frac{3}{2}$
• Bir doğal sayının kesir kadarını bulmak çarpmadır: 24'ün $\frac{3}{8}$'i $24 \cdot \frac{3}{8} = 9$'dur.

İşlem önceliği ve problemler

Birden fazla işlem varsa önce parantez içi, sonra çarpma ve bölme, en son toplama ve çıkarma yapılır. Problemlerde "kalan", "fazlası" gibi ifadeler çıkarmayı; "kadarı", "katı" gibi ifadeler çarpmayı; "eşit paylaştırma" ifadesi bölmeyi gösterir. Sonuç her zaman sadeleştirilerek yazılır.

Çözümlü örnekler

Örnek 1. $\frac{2}{5} \cdot \frac{10}{3}$ işleminin sonucu kaçtır?

$\frac{2 \cdot 10}{5 \cdot 3} = \frac{20}{15} = \frac{4}{3}$'tür.

Örnek 2. 3 litre su, her biri $\frac{1}{4}$ litre olan bardaklara dolduruluyor. Kaç bardak dolar?

$3 \div \frac{1}{4} = 3 \cdot 4 = 12$ bardak dolar.

Örnek 3. $\frac{1}{2} + \frac{1}{2} \cdot \frac{2}{3}$ işleminin sonucu kaçtır?

Önce çarpma yapılır: $\frac{1}{2} \cdot \frac{2}{3} = \frac{1}{3}$. Sonra toplama: $\frac{1}{2} + \frac{1}{3} = \frac{3}{6} + \frac{2}{6} = \frac{5}{6}$'dır.

Özetle

  • Toplama ve çıkarmada paydalar eşitlenir.
  • Çarpmada paylar ve paydalar kendi aralarında çarpılır.
  • Bölmede ikinci kesir ters çevrilip çarpılır.
  • İşlem önceliği: parantez, çarpma-bölme, toplama-çıkarma.

Aynı ünitedeki diğer konular