Bu parçada düşünceyi geliştirme yollarından hangisi belirgindir?
Çözümü göster
Kapı tokmağı, dükkân ve çeşme; genel yargıyı somutlaştıran örneklerdir.
Bugün 2 test hakkın kaldı ve sonuçların kaydedilmez. Giriş yaparsan günde 5 test çözer, sonuçlarını saklarsın. Sınırsız çalışmak için Plus.
Bir anlatıda yazar olayları ve kişileri farklı tekniklerle aktarır; bir düşünce yazısında ise düşüncesini çeşitli yollarla destekler. Bu konuda anlatım teknikleri (diyalog, monolog, iç konuşma, iç çözümleme, bilinç akışı, geriye dönüş) ve düşünceyi geliştirme yolları (örneklendirme, karşılaştırma, tanımlama, tanık gösterme, sayısal verilerden yararlanma, benzetme) ele alınır.
• Diyalog (karşılıklı konuşma): Kişilerin birbiriyle konuşmalarının doğrudan aktarılmasıdır; olaylara canlılık ve doğallık katar.
• Monolog: Bir kişinin kendi kendine sesli olarak konuşmasıdır; tiyatroda sık görülür.
• İç konuşma (iç monolog): Kişinin zihninden geçenlerin kendi ağzından, sanki kendisiyle konuşuyormuş gibi aktarılmasıdır: "Gitsem mi? Ya kapıyı açmazlarsa?"
• İç çözümleme: Anlatıcının, kişinin duygu ve düşüncelerini dışarıdan çözümleyip aktarmasıdır: "Murat, bu kararın arkadaşlığını bitireceğinden korkuyordu."
• Bilinç akışı: Kişinin zihninden geçenlerin mantık sırası gözetilmeden, akla geldiği gibi aktarılmasıdır.
• Geriye dönüş: Anlatının şimdiki zamandan geçmişteki bir olaya dönmesidir.
• Örneklendirme: Soyut bir düşünceyi somut bir örnekle açıklamaktır.
• Karşılaştırma: İki durumun, kavramın ya da varlığın benzer ve farklı yönlerini ortaya koymaktır.
• Tanımlama: Bir kavramın ne olduğunu açıklamaktır ("Biyografi, bir kişinin hayatını anlatan yazıdır.").
• Tanık gösterme: Düşünceyi desteklemek için konunun uzmanı ya da tanınmış bir kişinin sözüne başvurmaktır.
• Sayısal verilerden yararlanma: Düşünceyi istatistik ve sayılarla desteklemektir; anlatımı daha inandırıcı kılar.
• Benzetme: Bir şeyi daha iyi anlatmak için onu benzer yönü olan başka bir şeye benzetmektir.
Metinler dört temel anlatım biçimiyle kurulur:
• Öyküleme: Olayları belirli bir sıra içinde anlatmak.
• Betimleme: Bir varlığı, yeri ya da durumu okurun gözünde canlandırmak.
• Açıklama: Bir konuda bilgi vermek, öğretmek.
• Tartışma: Bir düşünceyi savunmak, karşıt görüşleri çürütmek.
Anlatım teknikleri daha çok öyküleyici metinlerde, düşünceyi geliştirme yolları ise açıklayıcı ve tartışmacı metinlerde kullanılır. Bir metinde birden fazla teknik ve yol bir arada bulunabilir.
Örnek 1. “Kapının önünde durdu. Zili çalsa mı? Belki de çoktan unutmuşlardı onu. Annesinin son mektubunu hatırladı, cebindeki zarfa dokundu.” Parçada hangi anlatım teknikleri kullanılmıştır?
"Zili çalsa mı? Belki de çoktan unutmuşlardı onu." cümleleri kişinin zihninden geçenleri aktarır; bu iç konuşmaya yakın bir kullanımdır. Annesinin mektubunu hatırlaması ise anlatıyı geçmişe bağlar; geriye dönüşe bir geçiştir.
Örnek 2. “Kitap okumak zihni besler. Uzmanlar, düzenli okuyan çocukların söz varlığının daha geniş olduğunu belirtiyor. Okulumuzun kütüphane kayıtlarına göre geçen yıl öğrencilerin ödünç aldığı kitap sayısı 1 200 iken bu yıl 2 400 oldu.” Parçada düşünce hangi yollarla desteklenmiştir?
Uzmanların görüşüne başvurulması tanık göstermedir; kütüphane kayıtlarındaki 1 200 ve 2 400 gibi sayıların kullanılması sayısal verilerden yararlanmadır.
Örnek 3. “Kişinin bilgisi bir ağacın kökü gibidir; ne kadar derine inerse o kadar sağlam durur.” cümlesinde hangi düşünceyi geliştirme yolu kullanılmıştır?
Bilgi, derinlik ve sağlamlık yönünden ağacın köküne benzetilmiştir. Bu, benzetmedir.
Bu konudaki soru bankasından seçilmiş örneklerdir. Cevabı ve çözümü görmek için “Çözümü göster”e tıklayın.