MegaSoru

Otobiyografi ve Yaşam Öyküsü 50 çözümlü soru · konu özeti

Soru sayısı
Zorluk
Yazdır / PDF Plus

Bugün 2 test hakkın kaldı ve sonuçların kaydedilmez. Giriş yaparsan günde 5 test çözer, sonuçlarını saklarsın. Sınırsız çalışmak için Plus.

Otobiyografi ve Yaşam Öyküsü Konu Anlatımı

Bir insanın hayatı iki farklı biçimde anlatılabilir: kişinin kendisi yazarsa otobiyografi, başka biri yazarsa biyografi (yaşam öyküsü) ortaya çıkar. Bu konuda otobiyografinin özellikleri, biyografiyle farkı ve bu türlerin anıyla ilişkisi ele alınır.

Otobiyografi

Otobiyografi, bir kişinin kendi hayatını kendisinin anlattığı yazı türüdür. Yazar doğumundan başlayarak ailesini, çocukluğunu, eğitimini, karşılaştığı önemli olayları ve kişiliğinin nasıl biçimlendiğini anlatır.
Otobiyografi birinci kişi ağzından yazılır ve kişiseldir. Yazar olayları kendi bakış açısıyla değerlendirir; bu yüzden otobiyografi samimi bir iç dünya sunar ama öznel bir kaynaktır. Yazar bazı olayları ön plana çıkarabilir, bazılarını anlatmayabilir.

Biyografi (yaşam öyküsü)

Biyografi, bir kişinin hayatının başka bir yazar tarafından anlatıldığı yazı türüdür. Genellikle bilim, sanat, siyaset ya da toplum hayatında iz bırakmış kişilerin biyografisi yazılır.
Biyografi yazarı belgelere, mektuplara, anılara ve tanıklıklara dayanır. Üçüncü kişi ağzından yazılır ve otobiyografiye göre daha nesnel olmayı amaçlar. Ancak biyografide de yazarın seçimleri ve yorumları vardır; iyi bir biyografi bilgilerini kaynaklara dayandırır ve kesin olmayan bilgileri kesinmiş gibi sunmaz.

Otobiyografi, biyografi ve anı

Bu üç tür birbirine yakındır, ama farklıdır:
• Yazan kişi: Otobiyografiyi kişinin kendisi, biyografiyi başka biri yazar. Anıyı da yazar kendisi yazar.
• Kapsam: Otobiyografi ve biyografi bir hayatın bütününe ya da büyük bir bölümüne odaklanır, kişinin gelişimini izler. Anı ise yazarın hayatındaki belirli olayları, dönemleri ve tanık olduğu çevreyi anlatır; odakta çoğu zaman yazarın kendisinden çok yaşanan olaylar ve çevresindeki insanlar vardır.
• Bakış: Otobiyografi ve anı özneldir; biyografi belgeye dayanarak daha nesnel olmayı amaçlar.
Bir metnin türünü belirlerken önce kimin yazdığına, sonra metnin bir hayatın bütününü mü yoksa belirli olayları mı anlattığına bakılır.

Çözümlü örnekler

Örnek 1. “Bir kış sabahı, deniz kenarındaki küçük bir kasabada doğmuşum. Babam balıkçıydı. İlkokulu kasabada, liseyi şehirde yatılı okudum; resim yapmaya da o yıllarda başladım.” Bu parça hangi türe uygundur?

Yazar kendi hayatını doğumundan başlayarak, birinci kişi ağzından ve kişiliğinin oluşumunu izleyerek anlatıyor. Bu özellikler otobiyografiye uygundur.

Örnek 2. “Bilim insanı, 1920'lerde Ankara'da doğdu. Mektuplarından anlaşıldığına göre gençliğinde öğretmen olmayı düşünüyordu.” Bu parça hangi türe aittir, hangi ifade bunu destekler?

Parça bir kişinin hayatını üçüncü kişi ağzından anlatıyor; bu biyografidir. "Mektuplarından anlaşıldığına göre" ifadesi, biyografi yazarının bilgiyi bir belgeye dayandırdığını gösterir.

Örnek 3. Bir yazar, yalnızca askerlik yıllarında tanıdığı arkadaşlarını ve o dönemin olaylarını anlatıyor. Bu metin otobiyografi midir? Açıklayınız.

Metin yazarın hayatının bütününü değil, belirli bir dönemini ve o dönemde tanık olduğu olayları ve insanları anlatıyor. Bu nedenle otobiyografiden çok anı türüne uygundur.

Özetle

  • Otobiyografi, kişinin kendi hayatını kendisinin anlattığı türdür; birinci kişi ağzından yazılır.
  • Biyografi, bir kişinin hayatının başka bir yazar tarafından, belgelere dayanarak anlatılmasıdır.
  • Otobiyografi öznel, biyografi daha nesnel olmayı amaçlar; ama ikisinde de yazarın seçimleri vardır.
  • Otobiyografi ve biyografi bir hayatın bütününü, anı ise belirli olayları ve dönemleri anlatır.
  • Türü belirlerken önce kimin yazdığına, sonra metnin kapsamına bakılır.

Otobiyografi ve Yaşam Öyküsü — örnek sorular

Bu konudaki soru bankasından seçilmiş örneklerdir. Cevabı ve çözümü görmek için “Çözümü göster”e tıklayın.

1Kolay
Babamın dükkânını devraldığım gün çok korkmuştum. Şimdi geriye bakınca o korkunun beni daha dikkatli çalışmaya yönelttiğini görüyorum.

Anlatıcının iki zaman düzlemi arasındaki ilişkisi nasıldır?
AGeçmişi tümüyle unutmuş görünür
BGeçmişteki duygusunu bugünkü bakışıyla yeniden değerlendirir
CGelecekte olacakları kesin olarak bildirir
DYalnızca dış görünüşleri betimler
Çözümü göster
Doğru cevap: B
Korku geçmişte yaşanır, anlamı bugün yorumlanır.
2Kolay
İlk şiirim okul panosuna asıldığında sevincimden uyuyamamıştım. Oysa bugün o şiiri okuduğumda sözcükleri ne kadar acele seçtiğimi fark ediyorum.

Bu anlatı kişisel gelişim hakkında hangi çıkarımı destekler?
AZamanla değişen ölçütler eski ürünlere farklı bakmayı sağlayabilir
Bİlk denemeler her zaman son ürünlerden üstündür
CBir metin yalnızca ilk yazıldığı gün değerlendirilebilir
DBaşarı duygusu eleştirel düşünmeyi imkânsız kılar
Çözümü göster
Doğru cevap: A
Bugünkü bakış geçmişteki şiirin eksiklerini görür.
3Orta
Çocukluğumda mahallemizin tek kütüphanesine her cumartesi giderdim. Rafların arasında kaybolduğum o günler, yıllar sonra yazarlığı seçmemde belirleyici oldu.

Bu parçanın otobiyografik niteliğini en güçlü biçimde gösteren unsur hangisidir?
AKütüphanenin herkesçe bilinen bir yer olması
BAnlatıcının kendi geçmişini ve yaşamına etkisini aktarması
COlayların üçüncü kişinin ağzından verilmesi
DBir araştırma sonucunun açıklanması
Çözümü göster
Doğru cevap: B
Anlatıcı kendi çocukluk deneyimini ve meslek seçimine etkisini anlatır.
4Orta
Çocukluğumda mahallemizin tek kütüphanesine her cumartesi giderdim. Rafların arasında kaybolduğum o günler, yıllar sonra yazarlığı seçmemde belirleyici oldu.

Bu parçadaki kütüphane ayrıntısının temel işlevi nedir?
AYaşamındaki bir tercihin kaynağını somutlaştırmak
BOkurun kütüphane kurallarını öğrenmesini sağlamak
CKütüphanelerin tarihini sıralamak
DAnlatılan olayın kurmaca olduğunu kanıtlamak
Çözümü göster
Doğru cevap: A
Kütüphane, yazarlığa yönelişin yaşantısal gerekçesidir.
5Zor
Araştırmacı, ressam Leyla Acar'ın 1982'de Trabzon'da doğduğunu, ilk sergisini 2006'da açtığını ve sonraki yıllarda kırsal yaşamı konu edindiğini belirtiyor.

Bu parçanın biyografi olarak değerlendirilmesinin gerekçesi nedir?
AYazarın kendi iç dünyasını birinci kişiyle açması
BTamamen hayalî bir karakterin macerasını işlemesi
COkura günlük tutma yöntemi öğretmesi
DBir kişinin yaşamındaki doğrulanabilir dönüm noktalarını dışarıdan aktarması
Çözümü göster
Doğru cevap: D
Üçüncü kişi anlatımı ve tarihli yaşam bilgileri biyografiyi işaret eder.

Bu konuda hangi kazanımlar çalışılır?

Aynı ünitedeki diğer konular