Çözümü göster
Doğal frekans sistemin serbest titreşim sıklığıdır.
Bugün 2 test hakkın kaldı ve sonuçların kaydedilmez. Giriş yaparsan günde 5 test çözer, sonuçlarını saklarsın. Sınırsız çalışmak için Plus.
Bir salıncağı doğru anlarda iterek yükseltebiliriz; depremde ise bazı binalar diğerlerinden daha çok sallanabilir. Bu konuda rezonansı ve depremle ilgili temel kavramları inceliyoruz.
Her titreşebilen sistemin kendine özgü bir doğal frekansı vardır. Sisteme düzenli olarak dışarıdan etki eden bir kaynağın frekansı doğal frekansa eşit ya da yakın olursa sistemin titreşim genliği büyür. Bu olaya rezonans denir.
• Aynı frekanslı iki diyapozondan biri titreştirildiğinde, yakındaki diğer diyapozon da ses dalgalarının etkisiyle titreşmeye başlar. Frekansları farklıysa bu etki zayıf kalır.
• Salıncağı salınım ritmine uygun anlarda iten kişi küçük itmelerle büyük salınım elde eder.
• Bir köprüden ritmik adımlarla geçen topluluk, adım frekansı köprünün doğal frekansına yakınsa köprüyü belirgin biçimde salındırabilir. Bu yüzden topluluklar köprülerden adım uydurmadan geçer.
Sürtünme ve enerji kayıpları, rezonansta genliğin sınırsız büyümesini engeller.
• Odak noktası: Yer içinde depremin başladığı noktadır.
• Merkez üssü: Odak noktasının tam üstündeki yeryüzü noktasıdır.
• Odak derinliği: Odak noktası ile merkez üssü arasındaki uzaklıktır.
• Büyüklük: Depremin kaynağında açığa çıkan enerjiyle ilgilidir; bir deprem için tek bir büyüklük değeri vardır.
• Şiddet: Depremin belirli bir yerdeki etkisini gösterir; aynı deprem farklı yerlerde farklı şiddette hissedilebilir. Şiddet uzaklığa, zemine ve yapıların durumuna bağlıdır.
Depremde zeminin titreşim frekansı bir binanın doğal frekansına yakınsa bina rezonans nedeniyle daha çok sallanabilir.
Bugün bilim, bir depremin yerini, zamanını ve büyüklüğünü önceden kesin olarak bildiremez. Bilimsel kurumlar bir bölgede belirli bir süre içinde deprem olasılığını değerlendirir; bu kesin tahmin değildir.
Kesin gün ve saat veren, kaynağı belirsiz paylaşımlara itibar edilmemeli; bilgiler yetkili bilimsel kurumlardan doğrulanmalıdır.
Örnek 1. Doğal frekansı 440 Hz olan bir diyapozonun yakınında 440 Hz ve 512 Hz'lik iki diyapozon ayrı ayrı titreştiriliyor. Hangisi ilk diyapozonu daha belirgin titreştirir?
Frekansı doğal frekansa eşit olan 440 Hz'lik diyapozon rezonans oluşturur ve ilk diyapozonu belirgin biçimde titreştirir.
Örnek 2. Bir deprem K kentinde güçlü, L kentinde hafif hissediliyor. İki kentte depremin büyüklüğü farklı mıdır?
Hayır. Bir depremin tek bir büyüklüğü vardır. Farklı olan şiddettir; uzaklık, zemin ve yapıların durumu şiddeti değiştirir.
Örnek 3. İki depremin merkez üssü aynı noktada ama odak derinlikleri farklıdır. Odak noktaları aynı mıdır?
Hayır. İkisinin odağı aynı yüzey noktasının altındadır ama farklı derinliklerde bulunur; odak noktaları farklıdır.
Bu konudaki soru bankasından seçilmiş örneklerdir. Cevabı ve çözümü görmek için “Çözümü göster”e tıklayın.