MegaSoru

Su Dalgalarında Yansıma ve Kırılma 50 çözümlü soru · konu özeti

Soru sayısı
Zorluk
Yazdır / PDF Plus

Bugün 2 test hakkın kaldı ve sonuçların kaydedilmez. Giriş yaparsan günde 5 test çözer, sonuçlarını saklarsın. Sınırsız çalışmak için Plus.

Su Dalgalarında Yansıma ve Kırılma Konu Anlatımı

Su dalgaları bir engele çarptığında geri döner, derinliği farklı bir bölgeye geçtiğinde ise yön değiştirebilir. Bu konuda doğrusal su dalgalarında yansımayı ve kırılmayı, ayrıca seste yankıyı nitel olarak inceliyoruz.

Yansıma

Doğrusal su dalgaları düz bir engele çarptığında yansır. Açıları ölçmek için dalganın engele değdiği noktadan engele dik bir doğru çizilir; buna normal denir.
Gelen dalganın ilerleme doğrultusu ile normal arasındaki açı gelme açısı, yansıyan dalganın ilerleme doğrultusu ile normal arasındaki açı yansıma açısıdır. Gelme açısı yansıma açısına eşittir.
Dalganın ilerleme doğrultusu dalga cephesine (tepe çizgilerine) diktir. Engele dik gelen dalga geldiği doğrultuda geri döner. Yansıyan dalga aynı ortamda kaldığı için sürati, frekansı ve dalga boyu değişmez.

Kırılma

Su dalgaları derinliği farklı iki bölge arasında geçerken sürati değişir. Dalga derin bölgeden sığ bölgeye geçerken yavaşlar, dalga boyu kısalır, frekansı değişmez.
Dalga sınıra eğik gelirse ilerleme doğrultusu da değişir: yavaş (sığ) bölgeye geçerken normale yaklaşır, hızlı (derin) bölgeye geçerken normalden uzaklaşır. Bu olaya kırılma denir.
Sınıra dik gelen dalga doğrultusunu değiştirmez ama yine sürati ve dalga boyu değişir. Kırılmanın nedeni, eğik gelen dalga cephesinin bir ucunun yeni bölgeye diğerinden önce girip farklı süratle ilerlemesidir.

Yankı ve akustik

Ses dalgaları da bir engelden yansır. Yansıyan ses, doğrudan gelen sesten ayrı olarak algılanabilecek kadar geç duyulursa buna yankı denir.
Mimar Sinan, camilerinin tasarımında sesin her yere düzgün ulaşmasına, yani akustiğe önem vermiştir. Bir mekânda yansımalar, yüzeylerin biçimi ve sesi soğuran malzemeler kullanılarak denetlenir.

Çözümlü örnekler

Örnek 1. Düz bir engele gelen su dalgasının ilerleme doğrultusu engelle 30° yapıyor. Yansıma açısı kaçtır?

Normal engele diktir. Gelme açısı $90^\circ - 30^\circ = 60^\circ$'dir. Yansıma açısı da $60^\circ$ olur.

Örnek 2. Sabit bir kaynakla oluşturulan su dalgası derinden sığa geçiyor ve dalga boyu 3 cm'den 2 cm'ye düşüyor. Sürat nasıl değişmiştir?

Frekans değişmediği için sürat dalga boyuyla orantılıdır. Sığ bölgedeki sürat derin bölgedekinin $2/3$'üdür.

Örnek 3. Bir su dalgası sığ bölgeden derin bölgeye sınıra eğik geçiyor. İlerleme doğrultusu nasıl değişir?

Derin bölgede dalga daha hızlıdır. Hızlı bölgeye eğik geçen dalga normalden uzaklaşır.

Özetle

  • Yansımada gelme açısı yansıma açısına eşittir; açılar normale göre ölçülür.
  • Dalganın ilerleme doğrultusu dalga cephesine diktir.
  • Derinden sığa geçen su dalgası yavaşlar, dalga boyu kısalır, frekansı değişmez.
  • Yavaş bölgeye eğik geçen dalga normale yaklaşır, hızlı bölgeye geçen normalden uzaklaşır.
  • Yankı, sesin yansımasının ayrı olarak duyulmasıdır.

Su Dalgalarında Yansıma ve Kırılma — örnek sorular

Bu konudaki soru bankasından seçilmiş örneklerdir. Cevabı ve çözümü görmek için “Çözümü göster”e tıklayın.

1Kolay
Doğrusal su dalgası düz engele ulaşıyor. Temas noktasındaki normal nasıl çizilir?
AEngele paralel çizilir.
BEngele dik çizilir.
CHer zaman gelen dalganın üzerine çizilir.
DDalga cephesine her zaman paralel çizilir.
Çözümü göster
Doğru cevap: B
Normal, temas noktasından yüzeye dik geçen doğrudur.
2Kolay
Su dalgasının gelme açısı hangi iki doğrultu arasında ölçülür?
AGelen dalganın ilerleme doğrultusu ile engel arasında.
BGelen dalganın ilerleme doğrultusu ile normal arasında.
CNormal ile engel arasında.
DGelen cephe ile gelen dalganın ilerleme doğrultusu arasında.
Çözümü göster
Doğru cevap: B
Gelme açısının referansı yüzey normali, diğer doğrultu dalganın ilerleme yönüdür.
3Orta
Gelen su dalgasının ilerleme doğrultusu düz engelle 25° yapıyor. Yansıma açısı kaçtır?
A25°
B50°
C65°
D90°
Çözümü göster
Doğru cevap: C
Normal engelle diktir. Gelme açısı 90° - 25° = 65° ve yansıma açısı da 65° olur.
4Orta
Doğrusal su dalgası düz engele dik geliyor. Nasıl yansır?
AEngel boyunca ilerler. Yansıma açısı 90°'dir.
BAynı yönde engeli geçer.
CGeldiği doğrultu boyunca ters yönde döner. Yansıma açısı 0°'dir.
DNormalle 45° yaparak döner.
Çözümü göster
Doğru cevap: C
İlerleme doğrultusu normal üzerindedir. Normalle yapılan sıfır açı yansımada korunur.
5Zor
Düz engelde gelen ve yansıyan yollar temas noktasından dışa doğru çizilen iki yarı doğru olarak gösteriliyor. Aralarındaki küçük açı 80° ise gelme açısı kaçtır?
A10°
B40°
C50°
D80°
Çözümü göster
Doğru cevap: B
Normal iki yarı doğru arasındaki açıyı eşit böler. 80/2 = 40° bulunur.

Bu konuda hangi kazanımlar çalışılır?

Aynı ünitedeki diğer konular