Çözümü göster
Seri bağlı dirençler toplanır: 2 + 4 = 6 Ω.
Bugün 2 test hakkın kaldı ve sonuçların kaydedilmez. Giriş yaparsan günde 5 test çözer, sonuçlarını saklarsın. Sınırsız çalışmak için Plus.
Bir devrede birden fazla direnç farklı biçimlerde bağlanabilir. Bağlama biçimi, devrenin toplam direncini, akımı ve gerilimin dirençler arasında nasıl paylaşıldığını belirler. Bu konuda seri ve paralel bağlamayı inceliyoruz.
Dirençler uç uca, tek bir yol oluşturacak biçimde bağlanırsa seri bağlanmış olur.
• Eşdeğer direnç dirençlerin toplamıdır: $R_{eş} = R_1 + R_2 + \dots$
• Her dirençten aynı akım geçer.
• Üretecin potansiyel farkı dirençler arasında paylaşılır; büyük dirence büyük gerilim düşer: $V_1 = I \cdot R_1$.
Seri bağlı dirençlerden biri koparsa yol kesilir ve hiçbirinden akım geçmez.
Dirençlerin uçları aynı iki noktaya bağlanırsa paralel bağlanmış olur.
• Eşdeğer direnç $\dfrac{1}{R_{eş}} = \dfrac{1}{R_1} + \dfrac{1}{R_2} + \dots$ ile bulunur. Eşdeğer direnç, paralel dirençlerin en küçüğünden de küçüktür.
• Her direncin uçları arasındaki potansiyel fark aynıdır.
• Ana kol akımı kollar arasında paylaşılır; küçük dirençli koldan büyük akım geçer. Kol akımlarının toplamı ana kol akımına eşittir.
Evlerdeki prizler ve lambalar paralel bağlıdır; böylece her cihaz aynı gerilimle çalışır ve biri kapatılınca diğerleri çalışmaya devam eder.
Seri ve paralel bağlı dirençlerde ampermetre ve voltmetreyle ölçüm yapılarak bu kurallar sınanabilir. Seride her yerde aynı akım, paralelde her kolda aynı gerilim ölçülmesi modeli destekler. Ölçümlerdeki küçük farklar ölçüm belirsizliğinden kaynaklanabilir.
Örnek 1. 4 Ω ve 6 Ω'luk dirençler seri bağlanıp 20 V'luk üretece bağlanıyor. Akımı ve her direncin gerilimini bulunuz.
$R_{eş} = 10$ Ω, $I = 20 / 10 = 2$ A. $V_1 = 2 \cdot 4 = 8$ V, $V_2 = 2 \cdot 6 = 12$ V. Gerilimlerin toplamı 20 V'tur.
Örnek 2. 3 Ω ve 6 Ω'luk dirençler paralel bağlanıp 12 V'luk üretece bağlanıyor. Eşdeğer direnci ve ana kol akımını bulunuz.
$\dfrac{1}{R_{eş}} = \dfrac{1}{3} + \dfrac{1}{6} = \dfrac{1}{2}$, $R_{eş} = 2$ Ω. Kol akımları $12/3 = 4$ A ve $12/6 = 2$ A, ana kol akımı 6 A'dir.
Örnek 3. Özdeş üç direnç (her biri 9 Ω) paralel bağlanıyor. Eşdeğer direnç nedir?
Özdeş $n$ direnç paralel bağlanınca eşdeğer direnç $R / n$ olur: $9 / 3 = 3$ Ω.
Bu konudaki soru bankasından seçilmiş örneklerdir. Cevabı ve çözümü görmek için “Çözümü göster”e tıklayın.