Çözümü göster
$I = \frac{q}{t}$ bağıntısıyla 12/4 = 3 A bulunur.
Bugün 2 test hakkın kaldı ve sonuçların kaydedilmez. Giriş yaparsan günde 5 test çözer, sonuçlarını saklarsın. Sınırsız çalışmak için Plus.
Elektrik akımı, yüklerin bir yönde hareketiyle oluşur. Bu konuda akımın büyüklüğünü tanımlıyor, akımın oluşması için gerekenleri ve akımın farklı maddelerde nasıl iletildiğini inceliyoruz.
Elektrik akımı, bir iletkenin kesitinden birim zamanda geçen yük miktarıdır: $I = \dfrac{q}{t}$. Yükün birimi coulomb (C), zamanın saniye (s), akımın amper (A)'dir. 1 A, kesitten her saniye 1 C yük geçmesi demektir.
Bu tanım su debisine benzer: debi, borudan birim zamanda geçen su miktarıdır.
Birim dönüşümlerine dikkat edilir: 1 mA = 0,001 A, 1 dakika = 60 s.
Akım oluşması için iki koşul birlikte gerekir:
• Yüklerin hareket edebileceği bir ortam (iletken).
• İletkenin uçları arasında bir potansiyel fark.
Bir tel tek başına akım oluşturmaz; içinde serbest elektronlar vardır ama potansiyel fark yoksa düzenli bir akış olmaz. Devre açıksa da akım oluşmaz.
• Metallerde (katı iletkenlerde) akımı serbest elektronlar taşır.
• Tuzlu su ya da asitli su gibi sıvılarda akımı artı ve eksi yüklü iyonlar taşır; iyonlar zıt yönlerde hareket eder.
• Gazlar normalde iyi iletmez. Yüksek gerilim altında iyonlaşan gazlarda akımı iyonlar ve elektronlar taşır; şimşek ve floresan lambalar buna örnektir.
Saf su elektriği çok az iletir; içinde çözünmüş tuzlar arttıkça iletkenlik artar.
Örnek 1. Bir telin kesitinden 4 s'de 12 C yük geçiyor. Akım şiddeti nedir?
$I = \dfrac{12}{4} = 3$ A.
Örnek 2. 0,5 A akım çeken bir lambadan 2 dakikada ne kadar yük geçer?
$t = 2 \cdot 60 = 120$ s. $q = I \cdot t = 0{,}5 \cdot 120 = 60$ C.
Örnek 3. Tuzlu suya iki elektrot daldırılıp bir pile bağlanıyor. Akım nasıl taşınır?
Tuzlu suda serbest elektron yoktur; akımı çözeltideki artı ve eksi iyonlar taşır. Artı iyonlar bir elektroda, eksi iyonlar öbür elektroda doğru hareket eder.
Bu konudaki soru bankasından seçilmiş örneklerdir. Cevabı ve çözümü görmek için “Çözümü göster”e tıklayın.