Çözümü göster
Vücut bir akım yolunun parçası olduğunda elektriksel etki ortaya çıkabilir.
Bugün 2 test hakkın kaldı ve sonuçların kaydedilmez. Giriş yaparsan günde 5 test çözer, sonuçlarını saklarsın. Sınırsız çalışmak için Plus.
Elektrik günlük hayatın vazgeçilmez bir parçasıdır, ama dikkatsiz kullanıldığında çarpılmaya ve yangına yol açabilir. Bu konuda elektriğin tehlikelerini ve alınması gereken önlemleri inceliyoruz.
Elektrik çarpmasında vücuda zarar veren, vücuttan geçen akımdır. Akım, uygulanan gerilim ve vücudun direncine bağlıdır: $I = V / R$.
Vücudun direnci sabit değildir. Kuru deri yüksek direnç gösterir; ıslak ya da terli derinin direnci çok daha düşüktür. Bu yüzden aynı gerilim ıslak elle dokunulduğunda çok daha büyük ve tehlikeli bir akım oluşturabilir. Banyoda, ıslak zeminde ya da ıslak elle elektrikli cihaz kullanmak bu nedenle tehlikelidir.
Bir prize çok sayıda cihaz bağlanırsa toplam akım artar. Teller taşıyabileceğinden fazla akım geçirirse aşırı ısınır, yalıtımları erir ve yangın çıkabilir.
• Sigorta, devreden belirli bir değerin üzerinde akım geçince devreyi keser ve tesisatı korur.
• Kaçak akım rölesi, akımın bir kısmının istenmeyen bir yoldan (örneğin bir insanın vücudu üzerinden toprağa) akmaya başladığını algılayınca devreyi çok kısa sürede keser ve insanı korur.
Sigorta tesisatı aşırı akımdan, kaçak akım rölesi insanı kaçak akımdan korumaya yöneliktir.
• Hasarlı kabloları ve fişleri kullanmamak, prizlere aşırı yük bindirmemek.
• Fişi kablosundan çekerek çıkarmamak, prizlere metal cisim sokmamak.
• Elektrik çarpması gören birine çıplak elle dokunmamak; önce akımı kesmek ve yardım istemek (112).
Elektrikle ilgili bilgi edinirken güvenilir ve resmî kaynaklar seçilmeli, kaynağı belirsiz paylaşımlar doğrulanmadan uygulanmamalıdır.
Örnek 1. Bir kişinin kuru deri direnci 100 000 Ω, ıslak deri direnci 1000 Ω'dur. 220 V'a dokunduğunda her iki durumda geçen akımı karşılaştırınız.
Kuru durumda $I = 220 / 100000 = 0{,}0022$ A (2,2 mA), ıslak durumda $I = 220 / 1000 = 0{,}22$ A (220 mA) olur. Islak durumda akım 100 kat büyüktür ve çok tehlikelidir.
Örnek 2. En çok 10 A taşıyabilen bir çoklu prize 9 A çeken bir ısıtıcı ile 7 A çeken bir su ısıtıcısı birlikte takılıyor. Ne tehlike vardır?
Cihazlar paralel bağlı olduğundan prizin kablosundan geçen toplam akım $9 + 7 = 16$ A olur. Bu, 10 A sınırını aştığı için kablo aşırı ısınır ve yangın tehlikesi doğar. Yüksek akım çeken cihazlar aynı çoklu prize birlikte takılmamalıdır.
Örnek 3. Sigorta ile kaçak akım rölesinin görevlerini karşılaştırınız.
Sigorta, devreden geçen akım belirli bir değeri aşınca devreyi keser ve tesisatı korur. Kaçak akım rölesi, akımın bir kısmının istenmeyen yoldan aktığını algılayınca devreyi keser ve insanı çarpılmaya karşı korur.
Bu konudaki soru bankasından seçilmiş örneklerdir. Cevabı ve çözümü görmek için “Çözümü göster”e tıklayın.