MegaSoru

Çözeltilerin Sınıflandırılması 50 çözümlü soru · konu özeti

Soru sayısı
Zorluk
Yazdır / PDF Plus

Bugün 2 test hakkın kaldı ve sonuçların kaydedilmez. Giriş yaparsan günde 5 test çözer, sonuçlarını saklarsın. Sınırsız çalışmak için Plus.

Çözeltilerin Sınıflandırılması Konu Anlatımı

Bir öğretmen sınıfa üç şekerli su örneği gösteriyor: birinde dipte şeker birikmiş, birinde şeker eklenince çözünüyor, üçüncüsünde ise küçük bir şeker kristali atılınca bütün fazla şeker birden çöküyor. Çözeltiler, içerdikleri çözünen miktarına ve çözünenin iyonik karakterine göre farklı gruplara ayrılır.

Çözünen miktarına göre

• Doymamış çözelti: Belirli sıcaklıkta çözebileceğinden daha az çözünen içerir; eklenen madde çözünmeye devam eder.
• Doymuş çözelti: Belirli sıcaklıkta çözebileceği en fazla çözüneni içerir; eklenen madde çözünmez. Dipte çözünmemiş katı varsa çözeltinin doymuş olduğu anlaşılır.
• Aşırı doymuş çözelti: Belirli sıcaklıkta çözünürlüğünden daha fazla çözünen içerir. Genellikle yüksek sıcaklıkta hazırlanan doymuş çözeltinin dikkatle soğutulmasıyla elde edilir. Kararsızdır; sarsıntıda ya da küçük bir kristal eklenince fazla çözünen hızla çöker.

İyonik karaktere göre

• Elektrolit çözeltiler: Çözünen madde suda iyonlarına ayrışır; çözelti elektriği iletir (tuzlu su, asit ve baz çözeltileri).
• Elektrolit olmayan çözeltiler: Çözünen madde moleküler olarak çözünür; çözelti elektriği iletmez (şekerli su, etanollü su).

Seyreltik ve derişik

Seyreltik ve derişik kavramları görecelidir; bir çözelti ancak başka bir çözeltiye göre seyreltik ya da derişik olabilir. Doymuş çözelti ile derişik çözelti aynı şey değildir: çözünürlüğü çok küçük olan bir maddenin doymuş çözeltisi çok seyreltik olabilir. Aynı şekilde, çözünürlüğü çok büyük olan bir maddenin oldukça derişik bir çözeltisi hâlâ doymamış olabilir.

Çözümlü örnekler

Örnek 1. Bir maddenin 20 °C'deki çözünürlüğü 35 g/100 g sudur. 20 °C'de 100 g suda 20 g, 35 g ve 40 g (tamamı çözünmüş) madde içeren çözeltiler nasıl sınıflandırılır?

20 g madde içeren çözelti çözünürlüğün altında olduğu için doymamıştır. 35 g içeren çözelti doymuştur. 40 g maddenin tamamı çözünmüş olduğuna göre çözelti çözünürlükten fazla madde içerir; aşırı doymuştur.

Örnek 2. Aşırı doymuş bir çözeltiye küçük bir kristal eklenince ne olur? Neden?

Aşırı doymuş çözelti kararsızdır. Eklenen kristal, fazla çözünen taneciklerin üzerinde toplanabileceği bir başlangıç noktası oluşturur. Çözünürlüğün üzerindeki fazla madde hızla kristallenerek çöker ve çözelti doymuş hâle gelir.

Örnek 3. Bir öğrenci "Doymuş çözeltiler her zaman derişiktir" diyor. Bu ifadeyi değerlendiriniz.

Yanlıştır. Doymuşluk, çözünürlük sınırına ulaşılmasıdır; derişiklik ise çözeltideki çözünen miktarının göreli büyüklüğüdür. Suda çok az çözünen bir maddenin doymuş çözeltisi çok az çözünen içerir ve seyreltiktir.

Özetle

  • Doymamış çözelti daha fazla çözünen çözebilir; doymuş çözeltide eklenen madde çözünmez.
  • Aşırı doymuş çözelti çözünürlüğünden fazla çözünen içerir ve kararsızdır.
  • Elektrolit çözeltiler iyon içerir ve elektriği iletir; elektrolit olmayan çözeltiler iletmez.
  • Seyreltik ve derişik kavramları görecelidir.
  • Doymuş çözelti derişik çözelti ile aynı anlama gelmez.

Çözeltilerin Sınıflandırılması — örnek sorular

Bu konudaki soru bankasından seçilmiş örneklerdir. Cevabı ve çözümü görmek için “Çözümü göster”e tıklayın.

1Kolay
Belirli bir sıcaklıkta çözebileceği en fazla miktarda çözünen içeren çözeltiye ne ad verilir?
ADoymuş çözelti
BDoymamış çözelti
CAşırı doymuş çözelti
DSeyreltik çözelti
Çözümü göster
Doğru cevap: A
Çözünürlük sınırına ulaşmış çözelti doymuştur.
2Kolay
Aşağıdaki sulu çözeltilerden hangisi elektriği iletir?
AŞekerli su
BEtanol çözeltisi
CÜre çözeltisi
DKCl çözeltisi
Çözümü göster
Doğru cevap: D
KCl iyonlarına ayrışır; çözeltide serbest iyonlar bulunur.
3Orta
Bir maddenin çözünürlüğü 40 g/100 g sudur. Bu sıcaklıkta 100 g suda 25 g madde içeren çözelti için hangisi doğrudur?
ADoymuştur
BDoymamıştır
CAşırı doymuştur
DÇözünen dibe çökmüştür
Çözümü göster
Doğru cevap: B
25 g, çözünürlük olan 40 g'dan azdır; daha fazla madde çözülebilir.
4Orta
Bir maddenin çözünürlüğü 30 g/100 g sudur. Bu sıcaklıkta 200 g suda 60 g madde çözünmüş bir çözelti için hangisi doğrudur?
ADoymamıştır
BAşırı doymuştur
CDoymuştur
DÇözelti değildir
Çözümü göster
Doğru cevap: C
200 g suda en fazla 60 g çözünür; çözelti doymuştur.
5Zor
Bir maddenin çözünürlüğü 20 g/100 g sudur. Bu sıcaklıkta 150 g suda 25 g madde çözünmüş çözeltiyi doymuş hâle getirmek için ne yapılabilir?
A25 g su eklemek
B5 g daha madde eklemek
C5 g su eklemek
DHiçbir şey yapılamaz
Çözümü göster
Doğru cevap: B
150 g suda en fazla 30 g çözünür; 30 − 25 = 5 g daha eklenmelidir.

Bu konuda hangi kazanımlar çalışılır?

Aynı ünitedeki diğer konular