Çözümü göster
Çözünürlük sınırına ulaşmış çözelti doymuştur.
Bugün 2 test hakkın kaldı ve sonuçların kaydedilmez. Giriş yaparsan günde 5 test çözer, sonuçlarını saklarsın. Sınırsız çalışmak için Plus.
Bir öğretmen sınıfa üç şekerli su örneği gösteriyor: birinde dipte şeker birikmiş, birinde şeker eklenince çözünüyor, üçüncüsünde ise küçük bir şeker kristali atılınca bütün fazla şeker birden çöküyor. Çözeltiler, içerdikleri çözünen miktarına ve çözünenin iyonik karakterine göre farklı gruplara ayrılır.
• Doymamış çözelti: Belirli sıcaklıkta çözebileceğinden daha az çözünen içerir; eklenen madde çözünmeye devam eder.
• Doymuş çözelti: Belirli sıcaklıkta çözebileceği en fazla çözüneni içerir; eklenen madde çözünmez. Dipte çözünmemiş katı varsa çözeltinin doymuş olduğu anlaşılır.
• Aşırı doymuş çözelti: Belirli sıcaklıkta çözünürlüğünden daha fazla çözünen içerir. Genellikle yüksek sıcaklıkta hazırlanan doymuş çözeltinin dikkatle soğutulmasıyla elde edilir. Kararsızdır; sarsıntıda ya da küçük bir kristal eklenince fazla çözünen hızla çöker.
• Elektrolit çözeltiler: Çözünen madde suda iyonlarına ayrışır; çözelti elektriği iletir (tuzlu su, asit ve baz çözeltileri).
• Elektrolit olmayan çözeltiler: Çözünen madde moleküler olarak çözünür; çözelti elektriği iletmez (şekerli su, etanollü su).
Seyreltik ve derişik kavramları görecelidir; bir çözelti ancak başka bir çözeltiye göre seyreltik ya da derişik olabilir. Doymuş çözelti ile derişik çözelti aynı şey değildir: çözünürlüğü çok küçük olan bir maddenin doymuş çözeltisi çok seyreltik olabilir. Aynı şekilde, çözünürlüğü çok büyük olan bir maddenin oldukça derişik bir çözeltisi hâlâ doymamış olabilir.
Örnek 1. Bir maddenin 20 °C'deki çözünürlüğü 35 g/100 g sudur. 20 °C'de 100 g suda 20 g, 35 g ve 40 g (tamamı çözünmüş) madde içeren çözeltiler nasıl sınıflandırılır?
20 g madde içeren çözelti çözünürlüğün altında olduğu için doymamıştır. 35 g içeren çözelti doymuştur. 40 g maddenin tamamı çözünmüş olduğuna göre çözelti çözünürlükten fazla madde içerir; aşırı doymuştur.
Örnek 2. Aşırı doymuş bir çözeltiye küçük bir kristal eklenince ne olur? Neden?
Aşırı doymuş çözelti kararsızdır. Eklenen kristal, fazla çözünen taneciklerin üzerinde toplanabileceği bir başlangıç noktası oluşturur. Çözünürlüğün üzerindeki fazla madde hızla kristallenerek çöker ve çözelti doymuş hâle gelir.
Örnek 3. Bir öğrenci "Doymuş çözeltiler her zaman derişiktir" diyor. Bu ifadeyi değerlendiriniz.
Yanlıştır. Doymuşluk, çözünürlük sınırına ulaşılmasıdır; derişiklik ise çözeltideki çözünen miktarının göreli büyüklüğüdür. Suda çok az çözünen bir maddenin doymuş çözeltisi çok az çözünen içerir ve seyreltiktir.
Bu konudaki soru bankasından seçilmiş örneklerdir. Cevabı ve çözümü görmek için “Çözümü göster”e tıklayın.