Çözümü göster
Merkez dışındaki cismin yansıyan ışınları odak ile merkez arasında kesişir. Gerçek görüntü cisme göre terstir.
Bugün 2 test hakkın kaldı ve sonuçların kaydedilmez. Giriş yaparsan günde 5 test çözer, sonuçlarını saklarsın. Sınırsız çalışmak için Plus.
Çukur aynaya uzaktan bakınca kendimizi ters ve küçük, çok yakından bakınca düz ve büyük görürüz. Bu konuda küresel aynalarda cismin bulunduğu yere göre görüntünün yerini ve özelliklerini inceliyoruz.
Çukur aynada görüntü cismin bulunduğu bölgeye göre değişir:
• Cisim merkezin dışındaysa: görüntü odak ile merkez arasında, gerçek, ters ve cisimden küçüktür.
• Cisim merkezdeyse: görüntü merkezde, gerçek, ters ve cisimle aynı boydadır.
• Cisim merkez ile odak arasındaysa: görüntü merkezin dışında, gerçek, ters ve cisimden büyüktür.
• Cisim odaktaysa: yansıyan ışınlar paralel gider, görüntü oluşmaz (sonsuzda oluşur).
• Cisim odak ile ayna arasındaysa: görüntü aynanın arkasında, sanal, düz ve cisimden büyüktür.
Gerçek görüntüler perdeye düşürülebilir; sanal görüntüler düşürülemez.
Tümsek aynada cisim nerede olursa olsun görüntü aynanın arkasında, odak ile ayna arasında oluşur; sanal, düz ve cisimden küçüktür.
Cisim aynaya yaklaştıkça görüntü büyür ve aynaya yaklaşır ama hiçbir zaman cisimden büyük olmaz.
Bir mum ya da ışıklı cisim çukur aynanın önünde farklı uzaklıklara konur; aynanın önündeki bir perde ileri geri hareket ettirilerek net görüntü aranır. Perdeye düşen görüntüler gerçektir.
Cisim uzaklığı, görüntü uzaklığı ve görüntünün özellikleri bir tabloya yazılır. Tablo, cisim aynaya yaklaştıkça (odağa kadar) gerçek görüntünün aynadan uzaklaştığını ve büyüdüğünü gösterir.
Bu konuda görüntü yeri ve özellikleri ışın çizimiyle ve bölgelere göre belirlenir; sayısal ayna denklemi kullanılmaz.
Örnek 1. Odak uzaklığı 10 cm olan çukur aynanın önüne, aynadan 30 cm uzağa bir cisim konuyor. Görüntünün özellikleri nedir?
Merkez 20 cm'dedir; cisim merkezin dışındadır. Görüntü odak ile merkez arasında, gerçek, ters ve cisimden küçüktür.
Örnek 2. Bir çukur aynada görüntünün düz ve büyük olması için cisim nereye konmalıdır?
Cisim odak ile ayna arasına konmalıdır. Görüntü sanal, düz ve büyük olur; makyaj aynaları bu ilkeyle çalışır.
Örnek 3. Tümsek aynada görüntü perdeye düşürülebilir mi?
Hayır. Tümsek aynada görüntü her zaman aynanın arkasında oluşan sanal bir görüntüdür; perdeye düşürülemez.
Bu konudaki soru bankasından seçilmiş örneklerdir. Cevabı ve çözümü görmek için “Çözümü göster”e tıklayın.