MegaSoru

Küresel Aynalarda Görüntü Oluşumu 50 çözümlü soru · konu özeti

Soru sayısı
Zorluk
Yazdır / PDF Plus

Bugün 2 test hakkın kaldı ve sonuçların kaydedilmez. Giriş yaparsan günde 5 test çözer, sonuçlarını saklarsın. Sınırsız çalışmak için Plus.

Küresel Aynalarda Görüntü Oluşumu Konu Anlatımı

Çukur aynaya uzaktan bakınca kendimizi ters ve küçük, çok yakından bakınca düz ve büyük görürüz. Bu konuda küresel aynalarda cismin bulunduğu yere göre görüntünün yerini ve özelliklerini inceliyoruz.

Çukur aynada görüntü

Çukur aynada görüntü cismin bulunduğu bölgeye göre değişir:
• Cisim merkezin dışındaysa: görüntü odak ile merkez arasında, gerçek, ters ve cisimden küçüktür.
• Cisim merkezdeyse: görüntü merkezde, gerçek, ters ve cisimle aynı boydadır.
• Cisim merkez ile odak arasındaysa: görüntü merkezin dışında, gerçek, ters ve cisimden büyüktür.
• Cisim odaktaysa: yansıyan ışınlar paralel gider, görüntü oluşmaz (sonsuzda oluşur).
• Cisim odak ile ayna arasındaysa: görüntü aynanın arkasında, sanal, düz ve cisimden büyüktür.
Gerçek görüntüler perdeye düşürülebilir; sanal görüntüler düşürülemez.

Tümsek aynada görüntü

Tümsek aynada cisim nerede olursa olsun görüntü aynanın arkasında, odak ile ayna arasında oluşur; sanal, düz ve cisimden küçüktür.
Cisim aynaya yaklaştıkça görüntü büyür ve aynaya yaklaşır ama hiçbir zaman cisimden büyük olmaz.

Deneyle inceleme

Bir mum ya da ışıklı cisim çukur aynanın önünde farklı uzaklıklara konur; aynanın önündeki bir perde ileri geri hareket ettirilerek net görüntü aranır. Perdeye düşen görüntüler gerçektir.
Cisim uzaklığı, görüntü uzaklığı ve görüntünün özellikleri bir tabloya yazılır. Tablo, cisim aynaya yaklaştıkça (odağa kadar) gerçek görüntünün aynadan uzaklaştığını ve büyüdüğünü gösterir.
Bu konuda görüntü yeri ve özellikleri ışın çizimiyle ve bölgelere göre belirlenir; sayısal ayna denklemi kullanılmaz.

Çözümlü örnekler

Örnek 1. Odak uzaklığı 10 cm olan çukur aynanın önüne, aynadan 30 cm uzağa bir cisim konuyor. Görüntünün özellikleri nedir?

Merkez 20 cm'dedir; cisim merkezin dışındadır. Görüntü odak ile merkez arasında, gerçek, ters ve cisimden küçüktür.

Örnek 2. Bir çukur aynada görüntünün düz ve büyük olması için cisim nereye konmalıdır?

Cisim odak ile ayna arasına konmalıdır. Görüntü sanal, düz ve büyük olur; makyaj aynaları bu ilkeyle çalışır.

Örnek 3. Tümsek aynada görüntü perdeye düşürülebilir mi?

Hayır. Tümsek aynada görüntü her zaman aynanın arkasında oluşan sanal bir görüntüdür; perdeye düşürülemez.

Özetle

  • Çukur aynada görüntünün yeri ve özellikleri cismin bulunduğu bölgeye bağlıdır.
  • Cisim merkezdeyse görüntü merkezde, ters ve eş boyludur.
  • Cisim odaktaysa görüntü oluşmaz.
  • Cisim odak ile ayna arasındaysa görüntü sanal, düz ve büyüktür.
  • Tümsek aynada görüntü her zaman sanal, düz ve küçüktür.

Küresel Aynalarda Görüntü Oluşumu — örnek sorular

Bu konudaki soru bankasından seçilmiş örneklerdir. Cevabı ve çözümü görmek için “Çözümü göster”e tıklayın.

1Kolay
Asal eksene yakın ışınlarla çalışılıyor. Çukur aynanın önündeki gerçek cisim, merkezden daha uzaktadır. Görüntünün yeri ve niteliği hangisidir?
AOdak ile merkez arasında, gerçek ve ters.
BAynanın arkasında, sanal ve düz.
CMerkezin dışında, gerçek ve düz.
DOdak ile tepe arasında, sanal ve ters.
Çözümü göster
Doğru cevap: A
Merkez dışındaki cismin yansıyan ışınları odak ile merkez arasında kesişir. Gerçek görüntü cisme göre terstir.
2Kolay
Asal eksene yakın ışınlarla çalışılıyor. Çukur aynanın önünde, merkez ile odak arasına konan gerçek cismin görüntüsü hangisidir?
AOdak ile tepe arasında, gerçek ve küçük.
BMerkezin dışında, gerçek, ters ve büyük.
CAyna arkasında, düz ve küçük.
DMerkezde, düz ve eş boylu.
Çözümü göster
Doğru cevap: B
Bu bölgedeki cismin yansıyan ışınları merkezin dışında kesişir. Görüntü gerçek, ters ve cisimden büyüktür.
3Orta
Asal eksene yakın ışınlarla çalışılıyor. Gerçek cisim çukur aynanın odağı ile tepe noktası arasındadır. Görüntü hakkında hangi ifade doğrudur?
AAynanın önünde, gerçek, ters ve küçüktür.
BAynanın arkasında, sanal, düz ve büyüktür.
CMerkezde, gerçek ve eş boyludur.
DOdakta, gerçek ve noktasaldır.
Çözümü göster
Doğru cevap: B
Yansıyan ışınlar ön tarafta kesişmez. Geriye uzantıları arkada düz ve büyütülmüş görüntü oluşturur.
4Orta
Asal eksene yakın ışınlarla çalışılıyor. Çukur aynada gerçek bir cismin görüntüsü gerçek, ters ve cisimden küçüktür. Cisim hangi bölgededir?
AMerkezin dışında.
BMerkez ile odak arasında.
COdak ile tepe arasında.
DTam odakta.
Çözümü göster
Doğru cevap: A
Gerçek küçük görüntü odak ile merkez arasında oluşur. Buna karşılık cisim merkezin dışındadır.
5Zor
Asal eksene yakın ışınlarla çalışılıyor. Aynı çukur aynada eş boylu gerçek K cisminin görüntüsü gerçek ve küçük, L cismininki gerçek ve büyüktür. Hangi karşılaştırma zorunludur?
AK odak içinde, L merkez dışındadır.
BK merkezin dışında, L merkez ile odak arasındadır.
Cİki cisim de tam merkezdedir.
DK aynaya L'den daha yakındır.
Çözümü göster
Doğru cevap: B
Gerçek küçük görüntü K'nin merkez dışında olduğunu gösterir. Gerçek büyük görüntü L'nin merkez-odak arasında olduğunu gösterir; dolayısıyla K daha uzaktadır.

Bu konuda hangi kazanımlar çalışılır?

Aynı ünitedeki diğer konular