MegaSoru

Işık Renkleri 50 çözümlü soru · konu özeti

Soru sayısı
Zorluk
Yazdır / PDF Plus

Bugün 2 test hakkın kaldı ve sonuçların kaydedilmez. Giriş yaparsan günde 5 test çözer, sonuçlarını saklarsın. Sınırsız çalışmak için Plus.

Işık Renkleri Konu Anlatımı

Yağmurdan sonra gökyüzünde oluşan gökkuşağı, beyaz ışığın içinde farklı renklerin bulunduğunu gösterir. Her rengin dalga boyu farklıdır; bu konuda ışık renkleri ile dalga boyları arasındaki ilişki ve renklerin birleşimi incelenir.

Işık renkleri ve dalga boyu

Görünür ışık, dalga boyları yaklaşık 400 nm ile 700 nm arasında olan elektromanyetik dalgalardır. Her renk farklı bir dalga boyu aralığına karşılık gelir. Dalga boyu büyükten küçüğe doğru: kırmızı, turuncu, sarı, yeşil, mavi, mor. Dolayısıyla kırmızı ışığın dalga boyu en büyük, frekansı ve enerjisi en küçüktür; mor ışığın dalga boyu en küçük, frekansı ve enerjisi en büyüktür.

Prizma ve gökkuşağı

Beyaz ışık bir prizmadan geçirildiğinde renklerine ayrılır (Newton'ın deneyi), çünkü farklı dalga boylarındaki renkler prizma içinde farklı miktarlarda kırılır: mor ışık en çok, kırmızı ışık en az sapar. Gökkuşağı da yağmur damlalarının beyaz güneş ışığını renklerine ayırmasıyla oluşur.

Ana ışık renkleri ve ara renkler

Işıkta ana renkler kırmızı, yeşil ve mavidir. Bu üç renk birlikte beyaz ışığı oluşturur; ikişer ikişer birleştiklerinde ara renkler elde edilir:
• kırmızı + yeşil = sarı,
• yeşil + mavi = camgöbeği,
• kırmızı + mavi = macenta (eflatun).
Ana ışık renklerinin farklı şiddetlerde karıştırılmasıyla bütün renkli ışıklar elde edilebilir. Bu, boyaların (pigmentlerin) karışımından farklıdır; ışık karışımı toplamalıdır.

Cisimlerin renkli görünmesi

Bir cisim, üzerine düşen ışığın bir kısmını soğurur, bir kısmını yansıtır; gözümüze gelen yansıyan ışığın rengini görürüz. Beyaz ışıkta kırmızı görünen bir cisim kırmızıyı yansıtıp diğer renkleri soğurur. Bu cisim yeşil ışıkla aydınlatılırsa yansıtacak kırmızı ışık bulunmadığından siyah görünür. Beyaz cisim bütün renkleri yansıtır; siyah cisim bütün renkleri soğurur.

Çözümlü örnekler

Örnek 1. Kırmızı, yeşil ve mavi ışıklar için dalga boylarını büyükten küçüğe sıralayınız.

Kırmızı > yeşil > mavi şeklindedir. Aynı sırayla frekans ve enerji küçükten büyüğe doğru artar.

Örnek 2. Kırmızı ışık ve yeşil ışık aynı perdeye birlikte düşürülüyor. Perdenin rengi ne görünür? Yeşil ve mavi birlikte düşürülürse ne görünür?

Kırmızı + yeşil sarı, yeşil + mavi camgöbeği görünür.

Örnek 3. Beyaz ışıkta kırmızı görünen bir cisim yeşil ışıkla aydınlatılıyor. Cismin rengi nasıl görünür?

Cisim yalnızca kırmızıyı yansıtır; yeşil ışıkta yansıtacak kırmızı ışık olmadığından yeşil ışığı soğurur ve siyah görünür.

Örnek 4. Bir öğrenci, boyaların kırmızı ve yeşil karışımından sarı elde edildiğini, bunun ışık karışımıyla aynı olduğunu söylüyor. Bu ifadeyi değerlendiriniz.

Işıkta kırmızı + yeşil sarı verir, ama boyalarda (pigmentlerde) karışım soğurmalıdır ve sonuçlar farklıdır. Işık karışımı ile boya karışımı aynı kurallara uymaz; öğrencinin eşitlemesi yanlıştır.

Özetle

  • Görünür ışığın dalga boyu yaklaşık 400 nm ile 700 nm arasındadır; kırmızıda en büyük, morda en küçüktür.
  • Kırmızıdan mora gidildikçe frekans ve enerji artar.
  • Prizma beyaz ışığı renklerine ayırır; mor ışık en çok kırılır.
  • Işıkta ana renkler kırmızı, yeşil, mavidir; ikili karışımlar sarı, camgöbeği ve macentadır.
  • Cisimler yansıttıkları ışığın renginde görünür; yansıtacak rengi olmayan cisim siyah görünür.

Işık Renkleri — örnek sorular

Bu konudaki soru bankasından seçilmiş örneklerdir. Cevabı ve çözümü görmek için “Çözümü göster”e tıklayın.

1Kolay
Boşlukta kırmızı ve mor görünür ışık karşılaştırılıyor. Hangisi daha uzun dalga boyuna sahiptir?
AMor
BRenk ile dalga boyu arasında ilişki yoktur.
Cİkisi zorunlu eşittir.
DKırmızı
Çözümü göster
Doğru cevap: D
Görünür spektrumda kırmızı uzun, mor kısa dalga boyu tarafındadır.
2Kolay
Kırmızı, yeşil ve mavi tek renkli ışıklar azalan dalga boyuyla nasıl sıralanır?
AYeşil, kırmızı, mavi
BKırmızı, mavi, yeşil
CMavi, yeşil, kırmızı
DKırmızı, yeşil, mavi
Çözümü göster
Doğru cevap: D
Kırmızıdan maviye doğru dalga boyu küçülür; yeşil bu üçlüde aradadır.
3Orta
Boşlukta kırmızı, yeşil ve mor ışıkların artan frekans sırası hangisidir?
AKırmızı, mor, yeşil
BKırmızı, yeşil, mor
CMor, yeşil, kırmızı
DYeşil, kırmızı, mor
Çözümü göster
Doğru cevap: B
Boşluk sürati aynıyken kısa dalga boyu büyük frekansa karşılık gelir. Morun frekansı bu üçlüde en büyüktür.
4Orta
Görünür spektrumun kırmızıdan mora doğru temel renk sırası hangisidir?
AKırmızı, turuncu, sarı, yeşil, mavi, mor
BMor, mavi, yeşil, sarı, turuncu, kırmızı
CKırmızı, sarı, turuncu, yeşil, mavi, mor
DKırmızı, turuncu, yeşil, sarı, mor, mavi
Çözümü göster
Doğru cevap: A
Temel spektrum sırası uzun dalga boyundan kısa dalga boyuna bu biçimde izlenir.
5Zor
Boşlukta birer kırmızı ve mavi foton karşılaştırılıyor. Hangisi doğrudur?
AMavi fotonun enerjisi daha büyüktür; yayılma süratleri aynıdır.
BMavi fotonun enerjisi ve boşluk sürati daha büyüktür.
CKırmızı fotonun enerjisi daha büyük, sürati daha küçüktür.
DSüratleri aynı olduğundan enerjileri de eşittir.
Çözümü göster
Doğru cevap: A
Mavi daha yüksek frekanslıdır; tek foton enerjisi daha büyüktür. Boşluk sürati bütün renkler için aynıdır.

Bu konuda hangi kazanımlar çalışılır?

Aynı ünitedeki diğer konular