MegaSoru

Durgun Sıvı Basıncı 50 çözümlü soru · konu özeti

Soru sayısı
Zorluk
Yazdır / PDF Plus

Bugün 2 test hakkın kaldı ve sonuçların kaydedilmez. Giriş yaparsan günde 5 test çözer, sonuçlarını saklarsın. Sınırsız çalışmak için Plus.

Durgun Sıvı Basıncı Konu Anlatımı

Bir havuzun dibine indikçe kulaklarımızda baskı hissederiz. Bu konuda durgun bir sıvının içindeki bir noktada basıncın neye bağlı olduğunu ve bu basıncın nasıl hesaplandığını öğreniyoruz.

Sıvı basıncının modeli

Durgun bir sıvıda bir noktadaki sıvı basıncı, o noktanın üstünde kalan sıvının ağırlığından kaynaklanır ve şu bağıntıyla hesaplanır:
$P = \rho \cdot g \cdot h$
Burada ρ sıvının yoğunluğu (kg/m³), g yer çekimi ivmesi (N/kg ya da m/s²), h noktanın sıvının serbest yüzeyinden düşey uzaklığı, yani derinliğidir (m).
Derinlik kabın tabanından değil, serbest yüzeyden ölçülür ve her zaman düşey uzaklıktır. Eğik bir kabın duvarı boyunca ölçülen uzunluk derinlik değildir.

Neye bağlıdır, neye bağlı değildir?

Sıvı basıncı derinlikle doğru orantılıdır; derinlik iki katına çıkarsa basınç da iki katına çıkar. Eşit derinlikte daha yoğun sıvı daha büyük basınç yapar.
Sıvı basıncı kabın biçimine, genişliğine ve kaptaki sıvının toplam miktarına bağlı değildir. Aynı yüksekliğe kadar su doldurulmuş dar ve geniş iki kabın tabanındaki su basıncı eşittir.
Durgun sıvıda aynı derinlikteki bütün noktalarda basınç aynıdır. Bir noktadaki basınç her yöne aynı büyüklükte etki eder; sıvı kabın tabanına olduğu gibi yan duvarlarına da basınç uygular.

Üst üste sıvılar ve toplam basınç

Birbirine karışmayan iki sıvı üst üste duruyorsa, alttaki bir noktadaki sıvı basıncı her tabakanın katkısının toplamıdır. Örneğin üstte yağ, altta su varsa dipteki basınç yağın ve suyun katkılarının toplamıdır.
Açık bir kapta sıvı yüzeyine atmosfer basıncı da etki eder. Bir noktadaki toplam basınç, yüzeydeki basınç ile sıvının katkısının toplamıdır. İki kayıt karşılaştırılırken ikisinin de aynı basınç tanımını (toplam basınç ya da yalnız sıvı katkısı) kullandığına dikkat edilmelidir.
Tabana etki eden toplam sıvı kuvveti basınç ile taban alanının çarpımıdır. Taban basıncı eşit iki kaptan tabanı geniş olanda toplam kuvvet daha büyüktür.

Çözümlü örnekler

Örnek 1. Yoğunluğu 800 kg/m³ olan bir sıvıda 0,5 m derinlikteki sıvı basıncı nedir? (g = 10 N/kg)

$P = \rho g h = 800 \cdot 10 \cdot 0{,}5 = 4000$ Pa olur.

Örnek 2. Bir kapta su yüksekliği 0,8 m'dir. Bir algılayıcı tabandan 0,3 m yüksektedir. Suyun yoğunluğu 1000 kg/m³, g = 10 N/kg ise algılayıcının ölçtüğü sıvı basıncı nedir?

Derinlik yüzeyden ölçülür: 0,8 − 0,3 = 0,5 m. Basınç $1000 \cdot 10 \cdot 0{,}5 = 5000$ Pa olur.

Örnek 3. 0,2 m yağın (800 kg/m³) altında 0,3 m su (1000 kg/m³) vardır. Dipteki toplam sıvı basıncı nedir? (g = 10 N/kg)

Yağın katkısı $800 \cdot 10 \cdot 0{,}2 = 1600$ Pa, suyun katkısı $1000 \cdot 10 \cdot 0{,}3 = 3000$ Pa'dır. Toplam 4600 Pa olur.

Özetle

  • Durgun sıvı basıncı $P = \rho g h$ bağıntısıyla hesaplanır.
  • Derinlik serbest yüzeyden ölçülen düşey uzaklıktır.
  • Sıvı basıncı derinliğe ve yoğunluğa bağlıdır; kabın biçimine ve sıvı miktarına bağlı değildir.
  • Aynı sıvıda aynı derinlikteki noktaların basınçları eşittir; basınç her yöne etki eder.
  • Üst üste sıvılarda tabakaların katkıları toplanır.

Durgun Sıvı Basıncı — örnek sorular

Bu konudaki soru bankasından seçilmiş örneklerdir. Cevabı ve çözümü görmek için “Çözümü göster”e tıklayın.

1Kolay
Durgun bir sıvıda derinlik hangi uzaklıktır?
ANoktadan kabın tabanına düşey uzaklık
BNoktadan yan duvara yatay uzaklık
CYüzey boyunca alınan yol
DSerbest yüzeyden noktaya düşey uzaklık
Çözümü göster
Doğru cevap: D
Basınç hesabındaki h, serbest yüzeye göre düşey derinliktir.
2Kolay
Homojen bir sıvıda bir nokta daha derine taşınırsa sıvı basıncı nasıl değişir?
AAzalır
BArtar
CDeğişmez
DSıfırlanır
Çözümü göster
Doğru cevap: B
Yoğunluk ve yer çekimi sabitken basınç derinlikle artar.
3Orta
Bir kabın ağzı dar, diğerinin geniş. Aynı sıvının serbest yüzeyinden 10 cm aşağıdaki basınç katkıları karşılaştırılıyor. Hangisi doğrudur?
ADar kapta katkı büyüktür
BGeniş kapta katkı büyüktür
CKap hacimleri bilinmeden karar verilemez
Dİki katkı eşittir
Çözümü göster
Doğru cevap: D
Kap biçimi ρgh bağıntısında yer almaz.
4Orta
K ve L aynı kabın tabanından sırasıyla 4 ve 9 cm yukarıdadır. Sıvının serbest yüzeyi ikisinin de üstündedir. Hangisinin sıvı basıncı büyüktür?
AK
BL
Cİkisi eşit
DTaban alanı bilinmeden belirlenemez
Çözümü göster
Doğru cevap: A
Tabana daha yakın olan K, yüzeyden daha derindedir.
5Zor
Açık bir kapta serbest yüzeyde sıvının kendi ağırlığından kaynaklanan basınç kaçtır?
AAtmosfer basıncı kadar
BSıfır
CKabın tabanındaki basınç kadar
DSıvının yoğunluğu kadar
Çözümü göster
Doğru cevap: B
Serbest yüzeyde h sıfırdır. Toplam basınç ayrıca yüzey basıncını içerir.

Bu konuda hangi kazanımlar çalışılır?

Aynı ünitedeki diğer konular