Çözümü göster
Basınç hesabındaki h, serbest yüzeye göre düşey derinliktir.
Bugün 2 test hakkın kaldı ve sonuçların kaydedilmez. Giriş yaparsan günde 5 test çözer, sonuçlarını saklarsın. Sınırsız çalışmak için Plus.
Bir havuzun dibine indikçe kulaklarımızda baskı hissederiz. Bu konuda durgun bir sıvının içindeki bir noktada basıncın neye bağlı olduğunu ve bu basıncın nasıl hesaplandığını öğreniyoruz.
Durgun bir sıvıda bir noktadaki sıvı basıncı, o noktanın üstünde kalan sıvının ağırlığından kaynaklanır ve şu bağıntıyla hesaplanır:
$P = \rho \cdot g \cdot h$
Burada ρ sıvının yoğunluğu (kg/m³), g yer çekimi ivmesi (N/kg ya da m/s²), h noktanın sıvının serbest yüzeyinden düşey uzaklığı, yani derinliğidir (m).
Derinlik kabın tabanından değil, serbest yüzeyden ölçülür ve her zaman düşey uzaklıktır. Eğik bir kabın duvarı boyunca ölçülen uzunluk derinlik değildir.
Sıvı basıncı derinlikle doğru orantılıdır; derinlik iki katına çıkarsa basınç da iki katına çıkar. Eşit derinlikte daha yoğun sıvı daha büyük basınç yapar.
Sıvı basıncı kabın biçimine, genişliğine ve kaptaki sıvının toplam miktarına bağlı değildir. Aynı yüksekliğe kadar su doldurulmuş dar ve geniş iki kabın tabanındaki su basıncı eşittir.
Durgun sıvıda aynı derinlikteki bütün noktalarda basınç aynıdır. Bir noktadaki basınç her yöne aynı büyüklükte etki eder; sıvı kabın tabanına olduğu gibi yan duvarlarına da basınç uygular.
Birbirine karışmayan iki sıvı üst üste duruyorsa, alttaki bir noktadaki sıvı basıncı her tabakanın katkısının toplamıdır. Örneğin üstte yağ, altta su varsa dipteki basınç yağın ve suyun katkılarının toplamıdır.
Açık bir kapta sıvı yüzeyine atmosfer basıncı da etki eder. Bir noktadaki toplam basınç, yüzeydeki basınç ile sıvının katkısının toplamıdır. İki kayıt karşılaştırılırken ikisinin de aynı basınç tanımını (toplam basınç ya da yalnız sıvı katkısı) kullandığına dikkat edilmelidir.
Tabana etki eden toplam sıvı kuvveti basınç ile taban alanının çarpımıdır. Taban basıncı eşit iki kaptan tabanı geniş olanda toplam kuvvet daha büyüktür.
Örnek 1. Yoğunluğu 800 kg/m³ olan bir sıvıda 0,5 m derinlikteki sıvı basıncı nedir? (g = 10 N/kg)
$P = \rho g h = 800 \cdot 10 \cdot 0{,}5 = 4000$ Pa olur.
Örnek 2. Bir kapta su yüksekliği 0,8 m'dir. Bir algılayıcı tabandan 0,3 m yüksektedir. Suyun yoğunluğu 1000 kg/m³, g = 10 N/kg ise algılayıcının ölçtüğü sıvı basıncı nedir?
Derinlik yüzeyden ölçülür: 0,8 − 0,3 = 0,5 m. Basınç $1000 \cdot 10 \cdot 0{,}5 = 5000$ Pa olur.
Örnek 3. 0,2 m yağın (800 kg/m³) altında 0,3 m su (1000 kg/m³) vardır. Dipteki toplam sıvı basıncı nedir? (g = 10 N/kg)
Yağın katkısı $800 \cdot 10 \cdot 0{,}2 = 1600$ Pa, suyun katkısı $1000 \cdot 10 \cdot 0{,}3 = 3000$ Pa'dır. Toplam 4600 Pa olur.
Bu konudaki soru bankasından seçilmiş örneklerdir. Cevabı ve çözümü görmek için “Çözümü göster”e tıklayın.