MegaSoru

Aynı Doğrultudaki Vektörler 50 çözümlü soru · konu özeti

Soru sayısı
Zorluk
Yazdır / PDF Plus

Bugün 2 test hakkın kaldı ve sonuçların kaydedilmez. Giriş yaparsan günde 5 test çözer, sonuçlarını saklarsın. Sınırsız çalışmak için Plus.

Aynı Doğrultudaki Vektörler Konu Anlatımı

Vektörler ok ile gösterilir; okun uzunluğu büyüklüğü, ucu ise yönü belirtir. Bu konuda aynı doğrultu üzerindeki vektörleri karşılaştırmayı, eşit ve zıt vektörleri ve bir vektörün bir sayıyla çarpılmasını öğreniyoruz.

Doğrultu ve yön

Doğrultu, vektörün üzerinde bulunduğu çizgidir; yön ise o çizginin iki tarafından hangisini gösterdiğidir. Sağ ve sol aynı yatay doğrultunun iki karşıt yönüdür; yukarı ve aşağı da aynı düşey doğrultunun iki karşıt yönüdür.
Kareli düzlemde çizilen bir okun uzunluğu ölçeğe göre büyüklüğü verir. Örneğin bir bölme 2 N ise sola bakan üç bölmelik ok sola doğru 6 N kuvveti gösterir. Farklı ölçeklerle çizilmiş okları karşılaştırmak için önce ölçekler dikkate alınmalıdır.

Eşit ve zıt vektörler

Büyüklükleri ve yönleri aynı olan vektörlere eşit vektörler denir. Başlangıç noktaları farklı olsa bile serbest vektörler olarak eşittirler.
Büyüklükleri aynı, yönleri ters olan vektörlere zıt vektörler denir. Doğuya 4 N ile batıya 4 N zıt vektörlerdir. Doğuya 5 m ile batıya 9 m ise yönleri ters olsa da büyüklükleri farklı olduğu için zıt vektör değildir. Bir vektörün zıttı, önüne eksi işareti konarak gösterilir: $\vec{P}$'nin zıttı $-\vec{P}$'dir.

İşaretle gösterim ve sayıyla çarpma

Bir eksen üzerinde pozitif yön seçilirse vektörler işaretli sayılarla yazılabilir. Sağ pozitifken −8 N sola doğru 8 N demektir. Büyüklük her zaman pozitiftir; işaret yalnız yönü gösterir. Bu yüzden −8 N ile +3 N karşılaştırıldığında büyüklüğü fazla olan −8 N'dir.
Pozitif yön ters çevrilirse işaretler değişir ama fiziksel yönler ve büyüklükler değişmez.
Bir vektör pozitif bir sayıyla çarpılırsa yönü aynı kalır, büyüklüğü o sayı kadar katlanır. Negatif bir sayıyla çarpılırsa yönü tersine döner. Örneğin $2\vec{P}$, $\vec{P}$ ile aynı yönde ve iki kat büyüklüktedir; $-\vec{P}$ ise aynı büyüklükte ve ters yöndedir.

Çözümlü örnekler

Örnek 1. Bir çizimde bir bölme 3 m'dir. Kuzeye bakan 4 bölmelik yer değiştirme oku neyi gösterir?

Dört bölme 4 × 3 = 12 m eder. Ok kuzeye baktığı için yer değiştirme kuzeye doğru 12 m'dir.

Örnek 2. Sağ pozitifken P = −5 N ve Q = +5 N. P ile Q arasındaki ilişki nedir?

Büyüklükleri eşit (5 N), işaretleri ters olduğu için yönleri terstir. P ile Q zıt vektörlerdir.

Örnek 3. Sağ pozitifken P = +8 N veriliyor. R, P'ye zıt yönde ve P'nin yarısı büyüklüğündedir. R nasıl yazılır?

P'nin yarısı 4 N'dir. P'ye zıt yönde olduğu için işareti eksidir: R = −4 N.

Özetle

  • Okun uzunluğu büyüklüğü, ucu yönü gösterir.
  • Eşit vektörlerin büyüklükleri ve yönleri aynıdır.
  • Zıt vektörlerin büyüklükleri aynı, yönleri terstir.
  • Eksen üzerinde işaret yönü gösterir; büyüklük her zaman pozitiftir.
  • Vektör pozitif sayıyla çarpılınca yönü korunur, negatif sayıyla çarpılınca tersine döner.

Aynı Doğrultudaki Vektörler — örnek sorular

Bu konudaki soru bankasından seçilmiş örneklerdir. Cevabı ve çözümü görmek için “Çözümü göster”e tıklayın.

1Kolay
P doğuya 4 N, Q batıya 4 N yönelmiş kuvvet vektörleridir. Aralarındaki ilişki nedir?
AEşit vektörlerdir
BDoğrultuları farklıdır
CBüyüklükleri farklıdır
DZıt vektörlerdir
Çözümü göster
Doğru cevap: D
Aynı doğrultuda eşit büyüklüklü ve ters yönlüdürler.
2Kolay
P ve Q aynı ölçekli çizimde sağa bakan üç bölmelik oklardır. Başlangıç noktaları farklıdır. Serbest vektör olarak hangi ilişki geçerlidir?
AZıttırlar
BBüyüklükleri farklıdır
CEşittirler
DYönleri farklıdır
Çözümü göster
Doğru cevap: C
Aynı uzunluk ve yön eşitliği sağlar.
3Orta
P ve Q kuzeye yöneliyor. P 3 m, Q 9 m büyüklüğünde. Hangisi doğrudur?
AQ'nun büyüklüğü P'ninkinin üç katıdır
BP ve Q eşittir
CP ve Q zıttır
DP, Q'dan büyüktür
Çözümü göster
Doğru cevap: A
9 m, 3 m'nin üç katıdır ve yönler aynıdır.
4Orta
Düşey iki vektörün biri yukarı, biri aşağı yönlüdür. Büyüklükleri bilinmiyor. Hangisi kesinlikle doğrudur?
ADoğrultuları aynı, yönleri farklıdır
BBüyüklükleri eşittir
CZıt vektör oldukları kesindir
DDoğrultuları farklıdır
Çözümü göster
Doğru cevap: A
Yukarı ve aşağı aynı düşey doğrultunun karşıt yönleridir.
5Zor
P, pozitif yönü sağ seçilen bir eksende −9 N'dir. Pozitif yön sola çevrilirse P nasıl yazılır?
A−9 N
B+18 N
C0 N
D+9 N
Çözümü göster
Doğru cevap: D
Eksen değişince işaret tersine döner, büyüklük korunur.

Bu konuda hangi kazanımlar çalışılır?

Aynı ünitedeki diğer konular