Çözümü göster
Aynı doğrultuda eşit büyüklüklü ve ters yönlüdürler.
Bugün 2 test hakkın kaldı ve sonuçların kaydedilmez. Giriş yaparsan günde 5 test çözer, sonuçlarını saklarsın. Sınırsız çalışmak için Plus.
Vektörler ok ile gösterilir; okun uzunluğu büyüklüğü, ucu ise yönü belirtir. Bu konuda aynı doğrultu üzerindeki vektörleri karşılaştırmayı, eşit ve zıt vektörleri ve bir vektörün bir sayıyla çarpılmasını öğreniyoruz.
Doğrultu, vektörün üzerinde bulunduğu çizgidir; yön ise o çizginin iki tarafından hangisini gösterdiğidir. Sağ ve sol aynı yatay doğrultunun iki karşıt yönüdür; yukarı ve aşağı da aynı düşey doğrultunun iki karşıt yönüdür.
Kareli düzlemde çizilen bir okun uzunluğu ölçeğe göre büyüklüğü verir. Örneğin bir bölme 2 N ise sola bakan üç bölmelik ok sola doğru 6 N kuvveti gösterir. Farklı ölçeklerle çizilmiş okları karşılaştırmak için önce ölçekler dikkate alınmalıdır.
Büyüklükleri ve yönleri aynı olan vektörlere eşit vektörler denir. Başlangıç noktaları farklı olsa bile serbest vektörler olarak eşittirler.
Büyüklükleri aynı, yönleri ters olan vektörlere zıt vektörler denir. Doğuya 4 N ile batıya 4 N zıt vektörlerdir. Doğuya 5 m ile batıya 9 m ise yönleri ters olsa da büyüklükleri farklı olduğu için zıt vektör değildir. Bir vektörün zıttı, önüne eksi işareti konarak gösterilir: $\vec{P}$'nin zıttı $-\vec{P}$'dir.
Bir eksen üzerinde pozitif yön seçilirse vektörler işaretli sayılarla yazılabilir. Sağ pozitifken −8 N sola doğru 8 N demektir. Büyüklük her zaman pozitiftir; işaret yalnız yönü gösterir. Bu yüzden −8 N ile +3 N karşılaştırıldığında büyüklüğü fazla olan −8 N'dir.
Pozitif yön ters çevrilirse işaretler değişir ama fiziksel yönler ve büyüklükler değişmez.
Bir vektör pozitif bir sayıyla çarpılırsa yönü aynı kalır, büyüklüğü o sayı kadar katlanır. Negatif bir sayıyla çarpılırsa yönü tersine döner. Örneğin $2\vec{P}$, $\vec{P}$ ile aynı yönde ve iki kat büyüklüktedir; $-\vec{P}$ ise aynı büyüklükte ve ters yöndedir.
Örnek 1. Bir çizimde bir bölme 3 m'dir. Kuzeye bakan 4 bölmelik yer değiştirme oku neyi gösterir?
Dört bölme 4 × 3 = 12 m eder. Ok kuzeye baktığı için yer değiştirme kuzeye doğru 12 m'dir.
Örnek 2. Sağ pozitifken P = −5 N ve Q = +5 N. P ile Q arasındaki ilişki nedir?
Büyüklükleri eşit (5 N), işaretleri ters olduğu için yönleri terstir. P ile Q zıt vektörlerdir.
Örnek 3. Sağ pozitifken P = +8 N veriliyor. R, P'ye zıt yönde ve P'nin yarısı büyüklüğündedir. R nasıl yazılır?
P'nin yarısı 4 N'dir. P'ye zıt yönde olduğu için işareti eksidir: R = −4 N.
Bu konudaki soru bankasından seçilmiş örneklerdir. Cevabı ve çözümü görmek için “Çözümü göster”e tıklayın.