Çözümü göster
İkinci vektörün başlangıcı ilk vektörün ucuna getirilir.
Bugün 2 test hakkın kaldı ve sonuçların kaydedilmez. Giriş yaparsan günde 5 test çözer, sonuçlarını saklarsın. Sınırsız çalışmak için Plus.
Birden çok vektörün aynı anda etkisini tek bir vektörle gösterebiliriz; bu vektöre bileşke vektör denir. Bu konuda vektörleri uç uca ekleme ve paralelkenar yöntemleriyle toplamayı ve bir vektörü dik koordinat sisteminde bileşenlerine ayırmayı öğreniyoruz.
İkinci vektörün başlangıç noktası, birinci vektörün bitiş noktasına (ucuna) taşınır. Taşırken vektörün büyüklüğü ve yönü korunur; vektör döndürülmez, yalnızca paralel kaydırılır. Bileşke, ilk vektörün başlangıcından son vektörün ucuna çizilen vektördür.
Üç ya da daha çok vektör aynı biçimde art arda eklenebilir. Eklenen vektörler kapalı bir şekil oluşturursa, yani son vektörün ucu ilk vektörün başlangıcına gelirse, bileşke sıfır vektördür. Vektör toplamında sıra önemli değildir; $\vec{A} + \vec{B} = \vec{B} + \vec{A}$.
İki vektörün başlangıç noktaları aynı noktaya getirilir. Her vektörün ucundan diğerine paralel çizgiler çizilerek bir paralelkenar oluşturulur. Ortak başlangıç noktasından karşı köşeye çizilen köşegen bileşkedir.
Vektörlerin uçlarını birleştiren diğer köşegen bileşke değildir; bu köşegen iki vektörün farkını gösterir. İki yöntem doğru uygulandığında aynı bileşkeyi verir.
İki vektör arasındaki açı küçüldükçe bileşke büyür. Aynı yönlü iki vektörde (açı 0°) bileşke en büyüktür ve büyüklükler toplanır. Zıt yönlü iki vektörde (açı 180°) bileşke en küçüktür ve büyüklükler çıkarılır. Dik iki vektörün bileşkesinin büyüklüğü Pisagor bağıntısıyla bulunur: 3 N ile 4 N dik kuvvetlerin bileşkesi 5 N'dir.
Bir vektör, dik koordinat sisteminde x ekseni boyunca ve y ekseni boyunca iki bileşene ayrılabilir. Bu iki bileşenin uç uca eklenmesi vektörün kendisini verir. Bileşenler kareli düzlemde okunur: sağa 3, yukarı 4 bölme uzanan bir vektörün bileşenleri (3, 4)'tür.
Bileşenlerin işaretleri vektörün hangi bölgede olduğunu gösterir: (+, +) birinci, (−, +) ikinci, (−, −) üçüncü, (+, −) dördüncü bölgedir. Vektörlerin bileşkesi, aynı eksendeki bileşenler ayrı ayrı toplanarak bulunur. Bir bileşen, vektörün büyüklüğünden büyük olamaz.
Örnek 1. Bileşenleri (3, 4) N ve (1, 2) N olan iki kuvvetin bileşkesi nedir?
x bileşenleri toplanır: 3 + 1 = 4. y bileşenleri toplanır: 4 + 2 = 6. Bileşke (4, 6) N olur.
Örnek 2. İki kuvvetin toplamı (5, 12) N, birinci kuvvet (8, 3) N'dir. İkinci kuvvet nedir?
Her eksende toplamdan birinci kuvvet çıkarılır: x için 5 − 8 = −3, y için 12 − 3 = 9. İkinci kuvvet (−3, 9) N'dir.
Örnek 3. Dik bileşenleri 6 N ve 8 N olan bir vektörün büyüklüğü nedir?
Dik bileşenler bir dik üçgenin dik kenarlarıdır. Büyüklük $\sqrt{6^2 + 8^2} = \sqrt{100} = 10$ N olur.
Bu konudaki soru bankasından seçilmiş örneklerdir. Cevabı ve çözümü görmek için “Çözümü göster”e tıklayın.