MegaSoru

Vektör Toplama ve Bileşenler 50 çözümlü soru · konu özeti

Soru sayısı
Zorluk
Yazdır / PDF Plus

Bugün 2 test hakkın kaldı ve sonuçların kaydedilmez. Giriş yaparsan günde 5 test çözer, sonuçlarını saklarsın. Sınırsız çalışmak için Plus.

Vektör Toplama ve Bileşenler Konu Anlatımı

Birden çok vektörün aynı anda etkisini tek bir vektörle gösterebiliriz; bu vektöre bileşke vektör denir. Bu konuda vektörleri uç uca ekleme ve paralelkenar yöntemleriyle toplamayı ve bir vektörü dik koordinat sisteminde bileşenlerine ayırmayı öğreniyoruz.

Uç uca ekleme yöntemi

İkinci vektörün başlangıç noktası, birinci vektörün bitiş noktasına (ucuna) taşınır. Taşırken vektörün büyüklüğü ve yönü korunur; vektör döndürülmez, yalnızca paralel kaydırılır. Bileşke, ilk vektörün başlangıcından son vektörün ucuna çizilen vektördür.
Üç ya da daha çok vektör aynı biçimde art arda eklenebilir. Eklenen vektörler kapalı bir şekil oluşturursa, yani son vektörün ucu ilk vektörün başlangıcına gelirse, bileşke sıfır vektördür. Vektör toplamında sıra önemli değildir; $\vec{A} + \vec{B} = \vec{B} + \vec{A}$.

Paralelkenar yöntemi

İki vektörün başlangıç noktaları aynı noktaya getirilir. Her vektörün ucundan diğerine paralel çizgiler çizilerek bir paralelkenar oluşturulur. Ortak başlangıç noktasından karşı köşeye çizilen köşegen bileşkedir.
Vektörlerin uçlarını birleştiren diğer köşegen bileşke değildir; bu köşegen iki vektörün farkını gösterir. İki yöntem doğru uygulandığında aynı bileşkeyi verir.
İki vektör arasındaki açı küçüldükçe bileşke büyür. Aynı yönlü iki vektörde (açı 0°) bileşke en büyüktür ve büyüklükler toplanır. Zıt yönlü iki vektörde (açı 180°) bileşke en küçüktür ve büyüklükler çıkarılır. Dik iki vektörün bileşkesinin büyüklüğü Pisagor bağıntısıyla bulunur: 3 N ile 4 N dik kuvvetlerin bileşkesi 5 N'dir.

Bileşenlere ayırma

Bir vektör, dik koordinat sisteminde x ekseni boyunca ve y ekseni boyunca iki bileşene ayrılabilir. Bu iki bileşenin uç uca eklenmesi vektörün kendisini verir. Bileşenler kareli düzlemde okunur: sağa 3, yukarı 4 bölme uzanan bir vektörün bileşenleri (3, 4)'tür.
Bileşenlerin işaretleri vektörün hangi bölgede olduğunu gösterir: (+, +) birinci, (−, +) ikinci, (−, −) üçüncü, (+, −) dördüncü bölgedir. Vektörlerin bileşkesi, aynı eksendeki bileşenler ayrı ayrı toplanarak bulunur. Bir bileşen, vektörün büyüklüğünden büyük olamaz.

Çözümlü örnekler

Örnek 1. Bileşenleri (3, 4) N ve (1, 2) N olan iki kuvvetin bileşkesi nedir?

x bileşenleri toplanır: 3 + 1 = 4. y bileşenleri toplanır: 4 + 2 = 6. Bileşke (4, 6) N olur.

Örnek 2. İki kuvvetin toplamı (5, 12) N, birinci kuvvet (8, 3) N'dir. İkinci kuvvet nedir?

Her eksende toplamdan birinci kuvvet çıkarılır: x için 5 − 8 = −3, y için 12 − 3 = 9. İkinci kuvvet (−3, 9) N'dir.

Örnek 3. Dik bileşenleri 6 N ve 8 N olan bir vektörün büyüklüğü nedir?

Dik bileşenler bir dik üçgenin dik kenarlarıdır. Büyüklük $\sqrt{6^2 + 8^2} = \sqrt{100} = 10$ N olur.

Özetle

  • Uç uca eklemede ikinci vektörün başlangıcı birinci vektörün ucuna taşınır; vektörler döndürülmez.
  • Paralelkenar yönteminde ortak başlangıçtan karşı köşeye çizilen köşegen bileşkedir.
  • Kapalı şekil oluşturan vektörlerin bileşkesi sıfırdır.
  • Bileşenlere ayırma dik koordinat sisteminde yapılır; bileşke, bileşenler eksen eksen toplanarak bulunur.
  • Bileşenlerin işaretleri vektörün bulunduğu bölgeyi gösterir.

Vektör Toplama ve Bileşenler — örnek sorular

Bu konudaki soru bankasından seçilmiş örneklerdir. Cevabı ve çözümü görmek için “Çözümü göster”e tıklayın.

1Kolay
Uç uca eklemede B'nin başlangıcı nereye taşınır?
AA'nın başlangıcına
BA'nın orta noktasına
CB'nin ucuna
DA'nın ucuna
Çözümü göster
Doğru cevap: D
İkinci vektörün başlangıcı ilk vektörün ucuna getirilir.
2Kolay
Uç uca eklenmiş A ve B'nin bileşkesi hangi noktaları birleştirir?
AB'nin ucundan A'nın başlangıcına
BA'nın ucundan B'nin ucuna
CA'nın başlangıcından B'nin ucuna
DA'nın başlangıcından A'nın ucuna
Çözümü göster
Doğru cevap: C
Bileşke zincirin ilk noktasından son noktasına yönelir.
3Orta
A ve B uç uca eklendiğinde sıra değiştirilirse hangi sonuç değişmez?
Aİlk çizilen vektör
BBileşke vektör
CAra birleşme noktasının konumu her durumda
DÇizilen güzergâh her durumda
Çözümü göster
Doğru cevap: B
Vektör toplamı değişme özelliğine sahiptir.
4Orta
İki vektör uç uca çizilmiş. Öğrenci bileşkeyi son uçtan ilk başlangıca çizmiş. Çizdiği ok neyi verir?
ABileşkenin zıttını
BBileşkenin kendisini
CYalnız ilk vektörü
DYalnız ikinci vektörü
Çözümü göster
Doğru cevap: A
Okun yönü ters olduğu için çizilen vektör toplamın negatifidir.
5Zor
Ortak başlangıçlı A ve B'nin uçları arasındaki, A'nın ucundan B'nin ucuna giden ok hangi işlemi gösterir?
AA + B
BB − A
CA − B
D−A − B
Çözümü göster
Doğru cevap: B
Bu ok A ile uç uca eklendiğinde B'ye ulaşılır.

Bu konuda hangi kazanımlar çalışılır?

Aynı ünitedeki diğer konular