Çözümü göster
Bilimsel gösterimde sayı $a\cdot10^n$ biçiminde ve $1\leq a<10$ koşulunu sağlamalıdır. $4\,750\,000=4{,}75\cdot10^6$ olur.
Bugün 2 test hakkın kaldı ve sonuçların kaydedilmez. Giriş yaparsan günde 5 test çözer, sonuçlarını saklarsın. Sınırsız çalışmak için Plus.
Bilimsel gösterim, çok büyük ve çok küçük sayıları kısa ve karşılaştırması kolay biçimde yazma yöntemidir. Atom boyutları, gezegenler arası uzaklıklar ve hücre ölçüleri gibi fizik, kimya ve biyoloji bağlamlarında sık kullanılır.
Bir pozitif sayı, $a\cdot10^n$ biçiminde ve $1\le a<10$, $n$ tam sayı olacak şekilde yazılırsa bilimsel gösterimdedir. Örneğin $93\,000\,000=9{,}3\cdot10^7$ ve $0{,}00057=5{,}7\cdot10^{-4}$ olur. $47{,}5\cdot10^5$ ya da $0{,}475\cdot10^7$ aynı sayıyı ifade eder ama $a$ koşulu sağlanmadığından bilimsel gösterim değildir.
Virgül, ilk anlamlı rakamdan hemen sonra gelecek biçimde kaydırılır. Virgül her sola kaydığında üs bir artar; her sağa kaydığında üs bir azalır. Büyük sayılarda üs pozitif, $1$'den küçük sayılarda üs negatif olur.
Çarpmada $a$ değerleri çarpılır, $10$'un üsleri toplanır; bölmede $a$ değerleri bölünür, üsler çıkarılır. Sonuç $1\le a<10$ koşulunu sağlamıyorsa düzenlenir: $12{,}8\cdot10^5=1{,}28\cdot10^6$. Toplama ve çıkarmada üsler önce eşitlenir, sonra $a$ değerleri toplanır veya çıkarılır. İki sayıyı karşılaştırırken önce üslere, üsler eşitse $a$ değerlerine bakılır.
Işık yılı yaklaşık $9{,}46\cdot10^{15}$ metredir; Avogadro sayısı yaklaşık $6{,}02\cdot10^{23}$ ve bir atomun çapı yaklaşık $10^{-10}$ metre mertebesindedir. Bu değerler ölçüm ve yuvarlama sonucu elde edildiğinden yaklaşıktır; hesaplarda genellikle birkaç anlamlı basamak kullanılır.
Örnek 1. $93\,000$ ve $0{,}00057$ sayılarını bilimsel gösterimle yazınız.
$93\,000$ için virgül $9{,}3$ olana kadar 4 basamak sola kayar: $9{,}3\cdot10^4$. $0{,}00057$ için virgül $5{,}7$ olana kadar 4 basamak sağa kayar: $5{,}7\cdot10^{-4}$.
Örnek 2. $\left(3{,}2\cdot10^3\right)\cdot\left(4\cdot10^2\right)$ çarpımını bilimsel gösterimle yazınız.
$3{,}2\cdot4=12{,}8$ ve $10^3\cdot10^2=10^5$ olduğundan çarpım $12{,}8\cdot10^5$ olur. $12{,}8=1{,}28\cdot10$ olduğundan sonuç $1{,}28\cdot10^6$ bulunur.
Örnek 3. $6{,}5\cdot10^{-3}+7{,}2\cdot10^{-5}$ toplamını bilimsel gösterimle yazınız.
Üsler eşitlenir: $6{,}5\cdot10^{-3}=650\cdot10^{-5}$. Toplam $(650+7{,}2)\cdot10^{-5}=657{,}2\cdot10^{-5}=6{,}572\cdot10^{-3}$ olur.
Örnek 4. $4{,}5\cdot10^8$ ve $9{,}1\cdot10^7$ sayılarından hangisi büyüktür?
Üsler farklıdır; üssü büyük olan sayı daha büyüktür. $9{,}1\cdot10^7=0{,}91\cdot10^8$ olduğundan $4{,}5\cdot10^8>9{,}1\cdot10^7$ bulunur.
Bu konudaki soru bankasından seçilmiş örneklerdir. Cevabı ve çözümü görmek için “Çözümü göster”e tıklayın.