Çözümü göster
Metanda karbon dört hidrojene tekli bağla bağlıdır.
Bugün 2 test hakkın kaldı ve sonuçların kaydedilmez. Giriş yaparsan günde 5 test çözer, sonuçlarını saklarsın. Sınırsız çalışmak için Plus.
Bir tepkimede neden ısı açığa çıkar ya da neden ısı gerekir? Cevap, atomlar arasındaki bağlardadır. Bağları koparmak için enerji gerekir, yeni bağlar oluşurken ise enerji açığa çıkar. Bu iki enerjinin farkı tepkimenin entalpi değişimini verir.
Gaz hâlindeki bir mol bağı koparmak için gereken enerjiye bağ enerjisi denir (kJ/mol). Bağ koparmak her zaman enerji gerektirir (endotermik), bağ oluşumu ise aynı miktarda enerji açığa çıkarır (ekzotermik). Bağ enerjileri genellikle ortalama değerlerdir ve sorularda verilir.
Bir tepkimede tepkenlerdeki bağlar kopar, ürünlerdeki bağlar oluşur. Entalpi değişimi:
ΔH = Σ(kırılan bağların enerjileri) − Σ(oluşan bağların enerjileri)
• Kırılan bağların toplam enerjisi oluşan bağlarınkinden büyükse ΔH > 0'dır; tepkime endotermiktir.
• Oluşan bağların toplam enerjisi daha büyükse ΔH < 0'dır; tepkime ekzotermiktir.
Hesap yapılırken her bağın kaç kez kırıldığı ya da oluştuğu, molekül yapıları ve katsayılar dikkate alınarak sayılır.
Örnek: H₂(g) + Cl₂(g) → 2HCl(g). Kırılan bağlar 1 H–H ve 1 Cl–Cl, oluşan bağlar 2 H–Cl'dir. Bağ enerjileri H–H 436, Cl–Cl 243, H–Cl 432 kJ/mol ise:
ΔH = (436 + 243) − (2 · 432) = 679 − 864 = −185 kJ
Tepkime ekzotermiktir. Burada H–Cl bağının iki kez sayılması katsayıdan kaynaklanır.
Örnek 1. 2H₂(g) + O₂(g) → 2H₂O(g) tepkimesinin ΔH değerini hesaplayınız. (H–H 436, O=O 498, O–H 463 kJ/mol)
Kırılan bağlar: 2 H–H ve 1 O=O; enerji 2 · 436 + 498 = 1370 kJ. Oluşan bağlar: iki su molekülünde toplam 4 O–H; enerji 4 · 463 = 1852 kJ. ΔH = 1370 − 1852 = −482 kJ. Tepkime ekzotermiktir.
Örnek 2. N₂(g) + 3H₂(g) → 2NH₃(g) tepkimesinin ΔH değeri −92 kJ'dir. N≡N bağ enerjisi 946, H–H 436 kJ/mol ise N–H bağ enerjisi kaçtır?
Kırılan bağlar: 1 N≡N ve 3 H–H; 946 + 3 · 436 = 2254 kJ. Oluşan bağlar: iki NH₃ molekülünde 6 N–H. ΔH = 2254 − 6 · (N–H) = −92 olduğundan 6 · (N–H) = 2346 ve N–H = 391 kJ/mol bulunur.
Örnek 3. Bir öğrenci ΔH'yi oluşan bağların enerjisinden kırılan bağların enerjisini çıkararak hesaplıyor ve ekzotermik bir tepkime için pozitif sonuç buluyor. Hatası nedir?
Doğru bağıntı ΔH = (kırılan) − (oluşan) şeklindedir. Öğrenci sırayı ters almış ve işareti tersine çevirmiştir. Bağ kırmak enerji gerektirdiği için kırılan bağların enerjisi pozitif katkı yapar.
Bu konudaki soru bankasından seçilmiş örneklerdir. Cevabı ve çözümü görmek için “Çözümü göster”e tıklayın.