MegaSoru

Bağ Enerjileriyle Tepkime Entalpisi 50 çözümlü soru · konu özeti

Soru sayısı
Zorluk
Yazdır / PDF Plus

Bugün 2 test hakkın kaldı ve sonuçların kaydedilmez. Giriş yaparsan günde 5 test çözer, sonuçlarını saklarsın. Sınırsız çalışmak için Plus.

Bağ Enerjileriyle Tepkime Entalpisi Konu Anlatımı

Bir tepkimede neden ısı açığa çıkar ya da neden ısı gerekir? Cevap, atomlar arasındaki bağlardadır. Bağları koparmak için enerji gerekir, yeni bağlar oluşurken ise enerji açığa çıkar. Bu iki enerjinin farkı tepkimenin entalpi değişimini verir.

Bağ enerjisi

Gaz hâlindeki bir mol bağı koparmak için gereken enerjiye bağ enerjisi denir (kJ/mol). Bağ koparmak her zaman enerji gerektirir (endotermik), bağ oluşumu ise aynı miktarda enerji açığa çıkarır (ekzotermik). Bağ enerjileri genellikle ortalama değerlerdir ve sorularda verilir.

Entalpi değişiminin hesaplanması

Bir tepkimede tepkenlerdeki bağlar kopar, ürünlerdeki bağlar oluşur. Entalpi değişimi:
ΔH = Σ(kırılan bağların enerjileri) − Σ(oluşan bağların enerjileri)
• Kırılan bağların toplam enerjisi oluşan bağlarınkinden büyükse ΔH > 0'dır; tepkime endotermiktir.
• Oluşan bağların toplam enerjisi daha büyükse ΔH < 0'dır; tepkime ekzotermiktir.
Hesap yapılırken her bağın kaç kez kırıldığı ya da oluştuğu, molekül yapıları ve katsayılar dikkate alınarak sayılır.

Bağ sayımı

Örnek: H₂(g) + Cl₂(g) → 2HCl(g). Kırılan bağlar 1 H–H ve 1 Cl–Cl, oluşan bağlar 2 H–Cl'dir. Bağ enerjileri H–H 436, Cl–Cl 243, H–Cl 432 kJ/mol ise:
ΔH = (436 + 243) − (2 · 432) = 679 − 864 = −185 kJ
Tepkime ekzotermiktir. Burada H–Cl bağının iki kez sayılması katsayıdan kaynaklanır.

Çözümlü örnekler

Örnek 1. 2H₂(g) + O₂(g) → 2H₂O(g) tepkimesinin ΔH değerini hesaplayınız. (H–H 436, O=O 498, O–H 463 kJ/mol)

Kırılan bağlar: 2 H–H ve 1 O=O; enerji 2 · 436 + 498 = 1370 kJ. Oluşan bağlar: iki su molekülünde toplam 4 O–H; enerji 4 · 463 = 1852 kJ. ΔH = 1370 − 1852 = −482 kJ. Tepkime ekzotermiktir.

Örnek 2. N₂(g) + 3H₂(g) → 2NH₃(g) tepkimesinin ΔH değeri −92 kJ'dir. N≡N bağ enerjisi 946, H–H 436 kJ/mol ise N–H bağ enerjisi kaçtır?

Kırılan bağlar: 1 N≡N ve 3 H–H; 946 + 3 · 436 = 2254 kJ. Oluşan bağlar: iki NH₃ molekülünde 6 N–H. ΔH = 2254 − 6 · (N–H) = −92 olduğundan 6 · (N–H) = 2346 ve N–H = 391 kJ/mol bulunur.

Örnek 3. Bir öğrenci ΔH'yi oluşan bağların enerjisinden kırılan bağların enerjisini çıkararak hesaplıyor ve ekzotermik bir tepkime için pozitif sonuç buluyor. Hatası nedir?

Doğru bağıntı ΔH = (kırılan) − (oluşan) şeklindedir. Öğrenci sırayı ters almış ve işareti tersine çevirmiştir. Bağ kırmak enerji gerektirdiği için kırılan bağların enerjisi pozitif katkı yapar.

Özetle

  • Bağ koparmak enerji gerektirir; bağ oluşumu enerji açığa çıkarır.
  • ΔH = Σ(kırılan bağ enerjileri) − Σ(oluşan bağ enerjileri).
  • Oluşan bağların enerjisi büyükse tepkime ekzotermik (ΔH < 0) olur.
  • Bağ sayılırken katsayılar ve molekül yapıları dikkate alınır.
  • Bağ enerjileri ortalama değerlerdir ve sorularda verilir.

Bağ Enerjileriyle Tepkime Entalpisi — örnek sorular

Bu konudaki soru bankasından seçilmiş örneklerdir. Cevabı ve çözümü görmek için “Çözümü göster”e tıklayın.

1Kolay
Bir CH₄ molekülünde kaç tane C–H bağı vardır?
A1
B2
C3
D4
Çözümü göster
Doğru cevap: D
Metanda karbon dört hidrojene tekli bağla bağlıdır.
2Kolay
Hesaplanan ΔH değeri negatif olan bir tepkime için hangisi doğrudur?
AEndotermiktir
BEnerji değişimi yoktur
CGerçekleşemez
DEkzotermiktir
Çözümü göster
Doğru cevap: D
ΔH < 0 ise tepkime ısı verir.
3Orta
BağEnerji (kJ/mol)H–H436Cl–Cl243H–Cl432
H₂(g) + Cl₂(g) → 2HCl(g) tepkimesi için tablodaki bağ enerjileri kullanılarak ΔH kaç kJ bulunur?
A−185
B+185
C−432
D+247
Çözümü göster
Doğru cevap: A
ΔH = (436 + 243) − (2 × 432) = 679 − 864 = −185 kJ.
4Orta
2H₂(g) + O₂(g) → 2H₂O(g) tepkimesi için ΔH kaç kJ'dir? (H–H: 436, O=O: 498, O–H: 463 kJ/mol)
A+482
B−482
C−926
D−1370
Çözümü göster
Doğru cevap: B
Kırılan: 2 × 436 + 498 = 1370; oluşan: 4 × 463 = 1852; ΔH = 1370 − 1852 = −482 kJ.
5Zor
BağEnerji (kJ/mol)N≡N945H–H436N–H391
N₂(g) + 3H₂(g) → 2NH₃(g) tepkimesi için tablodaki bağ enerjileri kullanılarak ΔH kaç kJ bulunur?
A+93
B−1170
C+2253
D−93
Çözümü göster
Doğru cevap: D
Kırılan: 945 + 3 × 436 = 2253; oluşan: 6 × 391 = 2346; ΔH = −93 kJ.

Bu konuda hangi kazanımlar çalışılır?

Aynı ünitedeki diğer konular