MegaSoru

Atom Orbitallerinin Bağıl Enerjileri 50 çözümlü soru · konu özeti

Soru sayısı
Zorluk
Yazdır / PDF Plus

Bugün 2 test hakkın kaldı ve sonuçların kaydedilmez. Giriş yaparsan günde 5 test çözer, sonuçlarını saklarsın. Sınırsız çalışmak için Plus.

Atom Orbitallerinin Bağıl Enerjileri Konu Anlatımı

Modern atom teorisinde elektronlar orbital adı verilen bölgelerde bulunur. Orbitallerin enerjileri birbirinden farklıdır ve elektronlar atomda önce düşük enerjili orbitallere yerleşir. Hangi orbitalin daha düşük enerjili olduğunu bilmek, elektron dizilimini yazmanın temelidir.

Orbital türleri

Orbitaller s, p, d ve f türlerine ayrılır. Bir enerji düzeyindeki aynı türden orbitallerin oluşturduğu gruba alt kabuk denir.
• s alt kabuğunda 1 orbital vardır, en çok 2 elektron alır.
• p alt kabuğunda 3 orbital vardır, en çok 6 elektron alır.
• d alt kabuğunda 5 orbital vardır, en çok 10 elektron alır.
• f alt kabuğunda 7 orbital vardır, en çok 14 elektron alır.
1. enerji düzeyinde yalnız s (1s), 2. düzeyde s ve p (2s, 2p), 3. düzeyde s, p, d (3s, 3p, 3d) bulunur. n. enerji düzeyinde n² orbital vardır.

Bağıl enerji sıralaması

Çok elektronlu atomlarda orbitallerin enerjisi yalnız enerji düzeyine değil alt kabuk türüne de bağlıdır. Aynı enerji düzeyinde s < p < d sırası geçerlidir. Bağıl enerji diyagramına göre doldurma sırası şöyledir:
1s < 2s < 2p < 3s < 3p < 4s < 3d < 4p < 5s
Burada dikkat çeken nokta 4s orbitalinin 3d orbitalinden daha düşük enerjili olmasıdır; bu yüzden 4s, 3d'den önce dolar. Aynı alt kabuktaki orbitaller (örneğin üç 2p orbitali) eş enerjilidir.

Diyagramdan çıkarım yapmak

Bağıl enerji diyagramı bir veri kaynağıdır ve ondan yapılan her önerme bu veriye dayanmalıdır. "3d orbitali 3. enerji düzeyinde olduğu için 4s'den önce dolar" önermesi diyagrama dayanmaz ve yanlıştır. "Enerji düzeyi numarası büyük olan orbital her zaman daha yüksek enerjilidir" genellemesi de 4s ile 3d örneğiyle çürütülür. Diyagram, aynı alt kabuktaki orbitallerin eş enerjili olduğunu ve elektronların düşük enerjili orbitalden başlayarak yerleştiğini tahmin etmemizi sağlar.

Çözümlü örnekler

Örnek 1. 3. enerji düzeyinde kaç orbital ve en çok kaç elektron bulunur?

3. düzeyde 3s (1 orbital), 3p (3 orbital) ve 3d (5 orbital) vardır; toplam 1 + 3 + 5 = 9 orbital eder (n² = 9). Her orbital en çok 2 elektron alır, bu yüzden en çok 18 elektron bulunur.

Örnek 2. 4s ve 3d orbitallerinden hangisi önce dolar? Bu bilgi "enerji düzeyi büyük olan orbital daha yüksek enerjilidir" önermesini nasıl etkiler?

Bağıl enerji diyagramına göre 4s, 3d'den daha düşük enerjilidir ve önce dolar. Bu durum, önermenin her zaman doğru olmadığını gösteren bir karşı örnektir; orbital enerjisi alt kabuk türüne de bağlıdır.

Örnek 3. 2p alt kabuğundaki üç orbitalin enerjileri hakkında ne söylenebilir?

Aynı alt kabuktaki orbitaller eş enerjilidir. Üç 2p orbitali yönleri farklı olsa da aynı enerjiye sahiptir.

Özetle

  • s alt kabuğunda 1, p'de 3, d'de 5, f'de 7 orbital vardır; her orbital en çok 2 elektron alır.
  • Aynı enerji düzeyinde orbital enerjisi s < p < d < f sırasıyla artar.
  • Doldurma sırası 1s, 2s, 2p, 3s, 3p, 4s, 3d, 4p şeklindedir; 4s, 3d'den önce dolar.
  • Aynı alt kabuktaki orbitaller eş enerjilidir.
  • Diyagramdan yapılan önermeler veriye dayanmalı; karşı örnek genellemeyi çürütür.

Atom Orbitallerinin Bağıl Enerjileri — örnek sorular

Bu konudaki soru bankasından seçilmiş örneklerdir. Cevabı ve çözümü görmek için “Çözümü göster”e tıklayın.

1Kolay
Çok elektronlu atomlarda orbitallerin bağıl enerji sıralaması 1s < 2s < 2p < 3s < 3p < 4s < 3d < 4p biçimindedir. Buna göre 3s ile 3p orbitallerinden hangisinin enerjisi daha yüksektir?
A3p
B3s
Cİkisinin enerjisi eşittir
DKarşılaştırılamaz
Çözümü göster
Doğru cevap: A
Verilen sıralamada 3p, 3s'den sonra gelir; bu nedenle 3p'nin enerjisi daha yüksektir.
2Kolay
Çok elektronlu atomlarda orbitallerin bağıl enerji sıralaması 1s < 2s < 2p < 3s < 3p < 4s < 3d < 4p biçimindedir. Buna göre en düşük enerjili orbital hangisidir?
A2s
B1s
C2p
D4s
Çözümü göster
Doğru cevap: B
Sıralamanın başında yer alan 1s orbitali en düşük enerjilidir.
3Orta
Çok elektronlu atomlarda orbitallerin bağıl enerji sıralaması 1s < 2s < 2p < 3s < 3p < 4s < 3d < 4p biçimindedir. Buna göre 4s ve 3d orbitalleri için hangisi doğrudur?
A3d orbitalinin enerjisi 4s orbitalinden düşüktür
Bİkisinin enerjisi eşittir
C4s orbitalinin enerjisi 3d orbitalinden düşüktür
D3d orbitali 4p orbitalinden yüksek enerjilidir
Çözümü göster
Doğru cevap: C
Sıralamada 4s, 3d'den önce gelir; dolayısıyla 4s daha düşük enerjilidir. 3d ise 4p'den önce gelir.
4Orta
Çok elektronlu atomlarda orbitallerin bağıl enerji sıralaması 1s < 2s < 2p < 3s < 3p < 4s < 3d < 4p biçimindedir. Buna göre aşağıdaki orbital çiftlerinin hangisinde ilk orbitalin enerjisi ikinciden yüksektir?
A2s ve 2p
B3s ve 3p
C4s ve 4p
D3d ve 4s
Çözümü göster
Doğru cevap: D
3d orbitali sıralamada 4s'den sonra gelir, yani daha yüksek enerjilidir. Diğer çiftlerde ilk orbital daha düşük enerjilidir.
5Zor
Çok elektronlu atomlarda orbitallerin bağıl enerji sıralaması 1s < 2s < 2p < 3s < 3p < 4s < 3d < 4p biçimindedir. Bir öğrenci 'Baş enerji düzeyi numarası büyük olan orbitalin enerjisi her zaman daha yüksektir.' diyor. Bu önermeyi çürüten orbital çifti hangisidir?
A2s ve 3s
B2p ve 3p
C3p ve 4p
D4s ve 3d
Çözümü göster
Doğru cevap: D
4s'nin düzey numarası 3d'den büyük olduğu hâlde enerjisi daha düşüktür; bu çift önermeyi çürütür.

Bu konuda hangi kazanımlar çalışılır?

Aynı ünitedeki diğer konular