MegaSoru

Alternatif Akım 50 çözümlü soru · konu özeti

Soru sayısı
Zorluk
Yazdır / PDF Plus

Bugün 2 test hakkın kaldı ve sonuçların kaydedilmez. Giriş yaparsan günde 5 test çözer, sonuçlarını saklarsın. Sınırsız çalışmak için Plus.

Alternatif Akım Konu Anlatımı

Evlerimize gelen elektrik, yönü ve büyüklüğü sürekli değişen bir akımdır. Bu konuda manyetik alanda dönen bir tel çerçevede oluşan bu akımı, yani alternatif akımı inceliyoruz.

Dönen çerçevede oluşan akım

Manyetik alanda dönen bir tel çerçeveden geçen akı, çerçeve döndükçe sürekli değişir. Çerçeve alana dik konumdan paralel konuma, oradan yeniden dik konuma geçerken akı artar ve azalır; bu yüzden çerçevede indüksiyon akımı oluşur.
Bir tam tur boyunca akımın büyüklüğü sıfır ile en büyük değer arasında değişir ve yönü iki kez tersine döner. Zamanla yönü ve büyüklüğü periyodik olarak değişen bu akıma alternatif (değişken) akım denir.

Alternatif akımı etkileyen etmenler

Dönen çerçevede oluşan akımın en büyük değeri şu etmenlerle artar:
• Çerçevenin daha hızlı döndürülmesi
• Manyetik alanın daha güçlü olması
• Sarım sayısının artması
• Çerçevenin alanının büyümesi
Çerçeve daha hızlı döndürülürse akımın frekansı da artar; yani yön değişimleri daha sık olur. Deneyde bir LED'in parlaklığı gözlenerek akımın büyüklüğü hakkında fikir edinilebilir.

Akım–zaman grafiği ve doğru akım farkı

Alternatif akımın akım–zaman grafiği, eksenin üstünde ve altında düzenli olarak tekrar eden dalgalı bir eğridir. Grafiğin eksenin altına geçtiği yerler akımın yön değiştirdiğini gösterir. Bir tam tekrarın süresi periyottur.
Pil ve akü gibi kaynakların verdiği doğru akımın yönü değişmez; grafiği zaman eksenine paralel bir doğrudur. Santrallerde jeneratörlerle üretilen elektrik alternatif akımdır.

Çözümlü örnekler

Örnek 1. Dönen bir çerçevede akım bir tam turda kaç kez yön değiştirir?

Bir tam turda akımın yönü iki kez tersine döner.

Örnek 2. Çerçeve iki kat hızlı döndürülürse alternatif akımın periyodu nasıl değişir?

Bir tam tur yarı sürede tamamlanır; periyot yarıya iner, frekans iki katına çıkar. Akımın en büyük değeri de artar.

Örnek 3. Bir akım–zaman grafiği zaman eksenine paralel bir doğrudur. Bu akım alternatif akım mıdır?

Hayır. Akımın yönü ve büyüklüğü değişmiyor; bu bir doğru akımdır.

Özetle

  • Manyetik alanda dönen çerçevede yönü ve büyüklüğü periyodik değişen alternatif akım oluşur.
  • Bir tam turda akım iki kez yön değiştirir.
  • Dönme hızı, alan, sarım sayısı ve çerçeve alanı akımın en büyük değerini artırır.
  • Hızlı dönme frekansı artırır, periyodu kısaltır.
  • Doğru akımın yönü değişmez; santrallerde alternatif akım üretilir.

Alternatif Akım — örnek sorular

Bu konudaki soru bankasından seçilmiş örneklerdir. Cevabı ve çözümü görmek için “Çözümü göster”e tıklayın.

1Kolay
Bir iletkendeki akımın yönü ve büyüklüğü belirli bir zaman aralığından sonra aynı örüntüyü tekrarlıyor ve yön değişimleri var. Bu akım nasıl adlandırılır?
AAlternatif akım
BSabit doğru akım
CYalnız statik yük
DHer zaman sıfır akım
Çözümü göster
Doğru cevap: A
Alternatif akım zamanla yön değiştirir. Verilen düzenli tekrar periyodik alternatif akıma uyar.
2Kolay
Basit jeneratörün çerçevesi durduruluyor, dış alan ve bütün parçalar sabit kalıyor. Geçici etkiler sona erince ne beklenir?
AMıknatıs güçlü olduğu için aynı alternatif çıkış sürer.
BSarım sayısı sabit olduğundan akım artar.
CDönme durunca akım frekansı sonsuz olur.
DDönmeden kaynaklanan alternatif çıkış sona erer.
Çözümü göster
Doğru cevap: D
Akı zamana bağlı değişmezse dönmeye bağlı indüksiyon gerilimi oluşmaz.
3Orta
Basit alternatif akım jeneratöründe çerçeve sabit yönde dönüyor, iki tam halka bobin uçlarını dış devreye bağlıyor. Ardışık yarım turlarda akım için ne beklenir?
AYönü tersine dönebilir.
BDönme yönü aynı olduğu için yönü hep aynı kalır.
CYalnız bobin durunca akım oluşur.
DHer yarım turda telin kütlesi değişir.
Çözümü göster
Doğru cevap: A
Dönen yüzeyin akısı periyodik değişir. Akı değişiminin yönü ardışık yarım turlarda terslendiğinden çıkış akımı da yön değiştirir.
4Orta
Basit alternatif akım jeneratöründe bobin uçlarının ayrı tam halkalara bağlanmasının işlevi nedir?
AHer yarım turda bobin uçlarını dış devreye göre yer değiştirmek
BBobin uçlarını dönüş boyunca dış devredeki kendi bağlantılarıyla temas hâlinde tutmak
CAkı değişimini tamamen durdurmak
DMıknatısın kutuplarını her tur yok etmek
Çözümü göster
Doğru cevap: B
Ayrı tam halkalar bobin uçlarının dış bağlantısını korur. Bu düzende bobinde yön değiştiren gerilim dış devreye yansıyabilir.
5Zor
İdeal iki kutuplu basit jeneratörde çerçeve bir tam tur attığında, sabit dönme koşullarında akım örüntüsü de bir tam çevrim tamamlıyor. Çeyrek turdaki tek değerin yeniden görülmesi neden tam çevrimi tek başına göstermez?
AAynı değer farklı evrelerde görülebilir; yön ve değişim eğilimiyle birlikte örüntünün tekrarı aranmalıdır.
BAynı değer yalnız bir kez görülebilir.
CTam çevrim için akımın hiç sıfır olmaması gerekir.
DTam çevrim sarım sayısının değişmesidir.
Çözümü göster
Doğru cevap: A
Periyot, dalganın bütün durumunun tekrar süresidir. Aynı akım değeri bir çevrim içinde birden çok kez alınabilir.

Bu konuda hangi kazanımlar çalışılır?

Aynı ünitedeki diğer konular