MegaSoru

Elektriksel Kuvvet ve Coulomb Yasası 50 çözümlü soru · konu özeti

Soru sayısı
Zorluk
Yazdır / PDF Plus

Bugün 2 test hakkın kaldı ve sonuçların kaydedilmez. Giriş yaparsan günde 5 test çözer, sonuçlarını saklarsın. Sınırsız çalışmak için Plus.

Elektriksel Kuvvet ve Coulomb Yasası Konu Anlatımı

Fotokopi makinesinde tonerin kâğıda tutunması ya da otomobil boyanırken boyanın yüzeye düzgün yayılması elektriksel kuvvetle ilgilidir. Bu konuda elektrik yükleri arasındaki kuvveti ve bu kuvvetin bağlı olduğu değişkenleri inceliyoruz.

Elektriksel kuvvetin yönü

Elektrik yükleri birbirine kuvvet uygular. Aynı işaretli yükler birbirini iter, zıt işaretli yükler birbirini çeker.
Bu kuvvetler de Newton'ın üçüncü yasasına uyar: iki yükün birbirine uyguladığı kuvvetler eşit büyüklükte ve zıt yönlüdür. Yüklerden biri diğerinden büyük olsa bile ikisine etki eden kuvvetin büyüklüğü aynıdır.

Coulomb Yasası

Noktasal iki yük arasındaki elektriksel kuvvetin büyüklüğü:
• Yüklerin büyüklüklerinin çarpımıyla doğru orantılıdır.
• Yükler arasındaki uzaklığın karesiyle ters orantılıdır.
Bu ilişki Coulomb Yasası olarak bilinir: $F = k \dfrac{q_1 \cdot q_2}{d^2}$. Burada $k$ Coulomb sabitidir.
Bu konuda kuvvet sayısal olarak hesaplanmaz; değişkenler değiştiğinde kuvvetin kaç katına çıktığı ya da indiği orantıyla bulunur. Uzaklık iki katına çıkarsa kuvvet dörtte bire, üç katına çıkarsa dokuzda bire iner. Yüklerden biri iki katına çıkarsa kuvvet iki katına çıkar.

Gözlem ve günlük hayat

Yüklü bir çubuk elektroskoba yaklaştırıldıkça elektroskobun yaprakları daha çok açılır; uzaklaştırıldıkça açıklık azalır. Bu gözlem, elektriksel etkinin uzaklık azaldıkça arttığını gösterir.
Simülasyonla toplanan verilerde bir değişken değiştirilirken diğerleri sabit tutulur; örneğin uzaklığın etkisi incelenirken yükler aynı bırakılır.

Çözümlü örnekler

Örnek 1. İki noktasal yük arasındaki uzaklık iki katına çıkarılıyor. Aralarındaki elektriksel kuvvet nasıl değişir?

Kuvvet uzaklığın karesiyle ters orantılıdır. Uzaklık 2 katına çıkınca kuvvet $2^2 = 4$'e bölünür; dörtte birine iner.

Örnek 2. Yüklerden biri iki katına, diğeri üç katına çıkarılıyor; uzaklık değişmiyor. Kuvvet nasıl değişir?

Kuvvet yüklerin çarpımıyla doğru orantılıdır. Çarpım $2 \cdot 3 = 6$ katına çıktığı için kuvvet de 6 katına çıkar.

Örnek 3. Yüklerden biri iki katına çıkarken aralarındaki uzaklık da iki katına çıkıyor. Kuvvet nasıl değişir?

Yük etkisiyle kuvvet 2 katına çıkar, uzaklık etkisiyle 4'e bölünür. Sonuçta kuvvet yarıya iner.

Özetle

  • Aynı işaretli yükler iter, zıt işaretli yükler çeker.
  • İki yüke etki eden elektriksel kuvvetler eşit büyüklükte ve zıt yönlüdür.
  • Kuvvet yüklerin çarpımıyla doğru, uzaklığın karesiyle ters orantılıdır.
  • Coulomb Yasası: $F = k \frac{q_1 q_2}{d^2}$; bu konuda orantıyla yorumlanır.
  • Uzaklık iki katına çıkınca kuvvet dörtte bire iner.

Elektriksel Kuvvet ve Coulomb Yasası — örnek sorular

Bu konudaki soru bankasından seçilmiş örneklerdir. Cevabı ve çözümü görmek için “Çözümü göster”e tıklayın.

1Kolay
Yükler noktasal kabul ediliyor ve ortam değişmiyor. Soldaki K ve sağdaki L pozitif yüklü noktasal cisimlerdir. L'nin K'ya uyguladığı kuvvet hangi yöndedir?
ASağa
BYukarı
CSola
DAşağı
Çözümü göster
Doğru cevap: C
Aynı işaretli yükler birbirini iter. Soldaki K, L'den uzağa doğru kuvvet görür.
2Kolay
Yükler noktasal kabul ediliyor ve ortam değişmiyor. İki negatif noktasal yük yan yana duruyor. Aralarındaki elektriksel etkileşim nasıldır?
AÇekmedir.
Bİtmedir.
CYükler negatif olduğu için kuvvet yoktur.
DYük büyüklükleri eşitse kuvvet yoktur.
Çözümü göster
Doğru cevap: B
Yüklerin ikisi de negatif olduğundan işaretleri aynıdır. Aynı işaretler itmeye karşılık gelir.
3Orta
Yükler noktasal kabul ediliyor ve ortam değişmiyor. Biri diğerinden daha büyük mutlak değere sahip iki yük birbirini çekiyor. Karşılıklı elektriksel kuvvetler nasıl karşılaştırılır?
ABüyük yük her zaman daha büyük kuvvet uygular.
BBüyüklükleri eşit, yönleri zıttır.
CKüçük yük daha büyük kuvvet uygular.
DKuvvetler aynı yöndedir.
Çözümü göster
Doğru cevap: B
Aynı etkileşimde kuvvetler ayrı cisimler üzerindeki etki-tepki çiftidir. Yüklerin büyüklük farkı çiftin eşitliğini bozmaz.
4Orta
Yükler noktasal kabul ediliyor ve ortam değişmiyor. Başlangıçta iki noktasal yük birbirini itiyor. Yüklerden birinin işareti değişirken büyüklükler ve uzaklık sabit tutuluyor. Etkileşim nasıl değişir?
AÇekmeye dönüşür, kuvvet büyüklüğü değişmez.
Bİtme kalır, büyüklük artar.
CÇekmeye dönüşür, büyüklük sıfıra iner.
Dİtme kalır, büyüklük azalır.
Çözümü göster
Doğru cevap: A
Tek işaret değişimi yüklerin göreli işaretini değiştirir. Mutlak değerler ve uzaklık aynı olduğundan büyüklük korunur.
5Zor
Yükler noktasal kabul ediliyor ve ortam değişmiyor. İki noktasal yükün birbirine uyguladığı kuvvet okları aralarındaki doğru boyunca dışa bakıyor. Yüklerin işaretleri hakkında ne bilinir?
Aİşaretleri aynıdır ancak ikisinin de pozitif mi negatif mi olduğu belirlenemez.
Bİkisinin de kesinlikle pozitif olduğu bilinir.
Cİkisinin de kesinlikle negatif olduğu bilinir.
Dİşaretleri zıttır.
Çözümü göster
Doğru cevap: A
Dışa bakan karşılıklı kuvvetler itmeyi gösterir. Hem pozitif-pozitif hem negatif-negatif çiftler itebilir.

Bu konuda hangi kazanımlar çalışılır?

Aynı ünitedeki diğer konular