Çözümü göster
Pozitif kaynağın alanı kaynaktan dışa doğrudur. Sağdaki noktada dışa yön sağadır.
Bugün 2 test hakkın kaldı ve sonuçların kaydedilmez. Giriş yaparsan günde 5 test çözer, sonuçlarını saklarsın. Sınırsız çalışmak için Plus.
Bir yük, çevresindeki boşluğu etkileyerek oraya konan başka yüklere kuvvet uygular. Yükün bu etki alanına elektriksel alan denir. Bu konuda elektriksel alanın yönünü ve bağlı olduğu etmenleri inceliyoruz.
Bir yükün çevresinde elektriksel kuvvetin etkili olduğu bölgeye elektriksel alan denir. Bir noktadaki alan, o noktaya konan pozitif bir deneme yüküne birim yük başına etki eden kuvvettir: $E = \dfrac{F}{q}$.
Elektriksel alan vektöreldir. Pozitif yükün alanı yükten dışarı doğru, negatif yükün alanı yüke doğrudur. Pozitif bir deneme yükü alan yönünde, negatif bir deneme yükü alana zıt yönde kuvvet hisseder.
Noktasal bir yükün oluşturduğu elektriksel alanın büyüklüğü:
• Alanı oluşturan yükün büyüklüğüyle doğru orantılıdır.
• Yükten uzaklığın karesiyle ters orantılıdır: $E = k \dfrac{q}{d^2}$.
Alan, oraya konan deneme yükünün büyüklüğüne bağlı değildir; deneme yükü değişirse ona etki eden kuvvet değişir ama alan aynı kalır.
Bu konuda alan sayısal olarak hesaplanmaz; orantıyla karşılaştırma yapılır.
Elektriksel alan, alan çizgileriyle gösterilir. Çizgiler pozitif yükten çıkar, negatif yüke girer. Çizgilerin sık olduğu yerde alan güçlü, seyrek olduğu yerde zayıftır. Alan çizgileri birbirini kesmez.
Yüklü bir çubuk elektroskoba yaklaştıkça yapraklar daha çok açılır; bu da alanın yüke yaklaştıkça güçlendiğini gösterir.
Örnek 1. Bir yükün oluşturduğu alanda K noktası yüke 1 m, L noktası 3 m uzaklıktadır. K'daki alan L'dekinin kaç katıdır?
Alan uzaklığın karesiyle ters orantılıdır. Uzaklık oranı 3 olduğundan alan oranı $3^2 = 9$'dur; K'daki alan L'dekinin 9 katıdır.
Örnek 2. Aynı noktaya önce $q$, sonra $2q$ büyüklüğünde pozitif deneme yükü konuyor. Alan ve kuvvet nasıl değişir?
Alan, alanı oluşturan yüke ve uzaklığa bağlıdır; deneme yüküne bağlı değildir, aynı kalır. Deneme yükü iki katına çıktığı için ona etki eden kuvvet iki katına çıkar.
Örnek 3. Negatif bir yükün yakınındaki bir noktada elektriksel alan hangi yöndedir?
Negatif yükün alanı yüke doğrudur. Noktadaki alan negatif yüke doğru yönelir.
Bu konudaki soru bankasından seçilmiş örneklerdir. Cevabı ve çözümü görmek için “Çözümü göster”e tıklayın.