MegaSoru

Anlatım Biçimleri 51 çözümlü soru · konu özeti

Soru sayısı
Zorluk
Yazdır / PDF Plus

Bugün 2 test hakkın kaldı ve sonuçların kaydedilmez. Giriş yaparsan günde 5 test çözer, sonuçlarını saklarsın. Sınırsız çalışmak için Plus.

Anlatım Biçimleri Konu Anlatımı

Yazarlar anlatmak istediklerinin türüne göre farklı anlatım biçimleri kullanır. Bir olayı anlatırken, bir yeri tasvir ederken ya da bir konuyu açıklarken farklı biçimler seçilir.

Öyküleme ve betimleme

• Öyküleme: Bir olayın belirli bir zaman ve mekânda, kişiler etrafında oluş sırasına göre anlatılmasıdır. Hareket, olay ve zaman akışı öne çıkar. "Sabah erkenden kalktı, kahvaltısını yapıp yola koyuldu."
• Betimleme: Bir varlığın, yerin ya da kişinin özelliklerini, okurun zihninde canlanacak biçimde tasvir etmektir. Renk, ses, koku, biçim gibi duyulara seslenen ayrıntılar kullanılır. "Mavi pencereli küçük ev, yeşil bir bahçenin ortasında duruyordu."

Açıklama ve tartışma

• Açıklama: Bir konuda bilgi vermek, okuru aydınlatmak amacıyla yapılan anlatımdır. Bilgilendirici metinlerde kullanılır; dil açık ve nesneldir.
• Tartışma: Bir düşünceyi savunmak, karşıt görüşü çürütmek ve okuru ikna etmek amacıyla yapılan anlatımdır. Yazar kanıtlar sunar ve okuru kendi görüşüne çekmeye çalışır.

Anlatım biçimini belirlemek

Metinde olay ve zaman akışı varsa öyküleme, duyulara seslenen tasvir varsa betimleme, bilgi verme amacı varsa açıklama, karşıt görüş ve ikna amacı varsa tartışma kullanılmıştır. Bir metinde birden fazla anlatım biçimi birlikte bulunabilir.

Çözümlü örnekler

Örnek 1. "Tepedeki kale, kızıl gün batımında altın sarısı bir renge bürünmüştü; rüzgâr surların arasında ıslık çalıyordu." cümlesinde hangi anlatım biçimi kullanılmıştır?

Görme ve işitme duyularına seslenen bir tasvir yapıldığı için betimleme kullanılmıştır.

Örnek 2. Okuru bir görüşe inandırmayı amaçlayan ve karşıt görüşleri çürütmeye çalışan anlatım biçimi hangisidir?

Tartışmadır.

Örnek 3. Bir ansiklopedi maddesinde en çok hangi anlatım biçimi kullanılır?

Bilgi vermek amaçlandığı için açıklama kullanılır.

Özetle

  • Öyküleme olayı zaman akışı içinde anlatır.
  • Betimleme duyulara seslenen ayrıntılarla tasvir yapar.
  • Açıklama bilgi verir; tartışma ikna etmeye çalışır.
  • Bir metinde birden fazla anlatım biçimi birlikte kullanılabilir.

Anlatım Biçimleri — örnek sorular

Bu konudaki soru bankasından seçilmiş örneklerdir. Cevabı ve çözümü görmek için “Çözümü göster”e tıklayın.

1Kolay
“Destanlar, bir milletin geçmişinde derin izler bırakan olayların ve kahramanların anlatıldığı ürünlerdir.”
Bu cümlede hangi anlatım biçiminden yararlanılmıştır?
AKarşılaştırma
BÖrneklendirme
CTanımlama
DTanık gösterme
Çözümü göster
Doğru cevap: C
Doğru cevap: "Tanımlama". Bu seçenek soru kökünde verilen bilgi/bağlamla tam olarak örtüşürken diğer seçenekler bağlamla çelişir ya da konuyla ilgisizdir.
2Kolay
Arılar, çiçeklerden topladıkları nektarı kovanda bala dönüştürür. Bir kovanda kraliçe arı, işçi arılar ve erkek arılar bulunur. İşçi arılar hem bal yapar hem de kovanı temizler.

Bu metinde ağırlıklı olarak hangi anlatım biçimi kullanılmıştır?
AAçıklayıcı anlatım
BTartışmacı anlatım
CÖyküleyici anlatım
DBetimleyici anlatım
Çözümü göster
Doğru cevap: A
Metin, arıların yaşamı hakkında bilgi veriyor; amaç okuru bilgilendirmektir.
3Orta
Pusula, yön bulmaya yarayan bir araçtır. İçindeki mıknatıslı iğne, Dünya'nın manyetik alanının etkisiyle hep kuzey-güney doğrultusunda durur. Denizciler yüzyıllardır bu araçtan yararlanır.

Bu metinde ağırlıklı olarak hangi anlatım biçimi kullanılmıştır?
ATartışmacı anlatım
BAçıklayıcı anlatım
CÖyküleyici anlatım
DBetimleyici anlatım
Çözümü göster
Doğru cevap: B
Pusulanın ne olduğu ve nasıl çalıştığı bilgi vermek amacıyla açıklanmıştır.
4Orta
Dedem bahçeye çıktı, yaşlı ceviz ağacının altına oturdu. Bir süre sessizce dalları izledi. Sonra beni yanına çağırıp çocukluğunu anlatmaya başladı.

Bu metinde ağırlıklı olarak hangi anlatım biçimi kullanılmıştır?
AÖyküleyici anlatım
BAçıklayıcı anlatım
CTartışmacı anlatım
DBetimleyici anlatım
Çözümü göster
Doğru cevap: A
Dedenin yaptıkları ardı ardına, bir olay örgüsü içinde anlatılmıştır.
5Zor
Öyküleyici ve betimleyici anlatımla ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
Aİkisinde de amaç okuru bir düşünceye inandırmaktır.
Bİkisinde de olaylar yer almaz.
CÖyküleyici anlatımda olay ve hareket, betimleyici anlatımda görünüm öne çıkar.
DBetimleyici anlatımda olaylar mutlaka zaman sırasıyla verilir.
Çözümü göster
Doğru cevap: C
Öyküleme olayı ve hareketi, betimleme görünümü anlatır.

Bu konuda hangi kazanımlar çalışılır?

Aynı ünitedeki diğer konular