Metnin İçeriğini Yorumlama Konu Anlatımı
Bir metni yorumlamak, yalnızca ne anlattığını değil, yazarın olaylara nasıl baktığını, hangi yaklaşımı benimsediğini ve düşüncelerini nasıl desteklediğini de anlamaktır.
Yazarın bakış açısı
Yazar bir olayı ya da durumu kendi görüşüne göre değerlendirir. Metinde kullanılan kelimeler, verilen örnekler ve vurgulanan noktalar yazarın tutumunu gösterir. Örneğin teknolojiyi anlatan bir yazar yalnızca zararlarını vurguluyorsa teknolojiye eleştirel bir gözle bakıyor demektir.
Öznel ve nesnel yaklaşımlar
Metindeki yargıların öznel mi nesnel mi olduğu belirlenir. Kanıtlanabilir bilgiler (tarih, sayı, olgu) nesnel; kişisel görüş, beğeni ve duygular özneldir. Bir metinde iki yaklaşım birlikte bulunabilir; yazar nesnel bilgilerle öznel görüşünü destekleyebilir.
Örnek ve ayrıntılar
Yazar düşüncelerini somutlaştırmak için örnekler ve ayrıntılar kullanır. Yorum yaparken metindeki örneklere ve ayrıntılara dayanmak gerekir; metinde yer almayan bilgilerle yorum yapmak doğru değildir. Bir yorumun geçerli olması için metinden bir kanıtla desteklenebilmesi gerekir.
Çözümlü örnekler
Örnek 1. Bir yazar şehir hayatını anlatırken yalnızca gürültüyü, trafiği ve kalabalığı vurguluyor. Yazarın şehir hayatına bakışı nasıldır?
Yalnızca olumsuz yönleri vurguladığı için şehir hayatına olumsuz ve eleştirel bir gözle bakmaktadır.
Örnek 2. "Bu köprü 1973'te açıldı; bence İstanbul'un en güzel yapısıdır." cümlesindeki yaklaşımları belirleyiniz.
Köprünün 1973'te açıldığı bilgisi nesnel, en güzel yapı olduğu görüşü özneldir.
Örnek 3. Bir yorumun geçerli olması için ne gerekir?
Metindeki örnek, ayrıntı ve ifadelerle desteklenebilmesi gerekir.
Özetle
- Yazarın bakış açısı kelime seçiminden, örneklerden ve vurgulardan anlaşılır.
- Kanıtlanabilir bilgiler nesnel, kişisel görüşler özneldir.
- Bir metinde öznel ve nesnel yaklaşımlar birlikte bulunabilir.
- Yorum, metindeki örnek ve ayrıntılara dayanmalıdır.
Metnin İçeriğini Yorumlama — örnek sorular
Bu konudaki soru bankasından seçilmiş örneklerdir. Cevabı ve çözümü görmek için “Çözümü göster”e tıklayın.
1Kolay
“Vatan sevgisi yalnız sözle gösterilmez; çalışmak, üretmek ve sorumluluklarımızı yerine getirmek de bu sevginin bir göstergesidir.”
Bu parçaya göre vatan sevgisi nasıl gösterilebilir?
AYalnızca konuşarak
BSorumlulukları yerine getirerek
CHiçbir görev üstlenmeyerek
DÇalışmaktan kaçınarak
Çözümü göster
Doğru cevap: B
Doğru cevap: "Sorumlulukları yerine getirerek". Bu seçenek soru kökünde verilen bilgi/bağlamla tam olarak örtüşürken diğer seçenekler bağlamla çelişir ya da konuyla ilgisizdir.
2Kolay
Aşağıdakilerin hangisinde neden-sonuç ilişkisi vardır?
AFidan dikmek için bahçeye çıktı.
BYağmur başlarsa eve döneriz.
CYağışlar azaldığı için barajların doluluk oranı düştü.
DSabah kalkıp penceresini açtı.
Çözümü göster
Doğru cevap: C
Doğru cevap: "Yağışlar azaldığı için barajların doluluk oranı düştü.". Bu seçenek soru kökünde verilen bilgi/bağlamla tam olarak örtüşürken diğer seçenekler bağlamla çelişir ya da konuyla ilgisizdir.
3Orta
“Bir şehri tanımanın en iyi yollarından biri sokaklarında yürümektir. Böylece yalnızca ünlü yapılarını değil, insanlarını, kokularını ve günlük yaşamını da gözlemleyebilirsiniz.”
Bu parçadan aşağıdakilerden hangisi çıkarılabilir?
AŞehirleri tanımanın tek yolu kitap okumaktır.
BBütün şehirlerin günlük yaşamı aynıdır.
CBir şehri tanımak için orada yaşamak zorunludur.
DBir şehri tanımak yalnızca turistik yerlerini görmekten ibaret değildir.
Çözümü göster
Doğru cevap: D
Doğru cevap: "Bir şehri tanımak yalnızca turistik yerlerini görmekten ibaret değildir.". Bu seçenek soru kökünde verilen bilgi/bağlamla tam olarak örtüşürken diğer seçenekler bağlamla çelişir ya da konuyla ilgisizdir.
4Orta
“Çocukken dedemin evindeki küçük kitaplık bana devasa görünürdü. Her gidişimde başka bir kitabı karıştırır, resimlerine bakardım. Belki de bugün kitaplardan vazgeçemememin nedeni o küçük kitaplıktır.”
Bu parçanın anlatıcısı için aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?
AÇocukluğunda kitaplardan hoşlanmamaktadır.
BDedesinin kitaplarını gereksiz bulmaktadır.
CÇocukluk deneyiminin okuma alışkanlığını etkilediğini düşünmektedir.
DOkumaya yetişkinlik döneminde başlamıştır.
Çözümü göster
Doğru cevap: C
Doğru cevap: "Çocukluk deneyiminin okuma alışkanlığını etkilediğini düşünmektedir.". Bu seçenek soru kökünde verilen bilgi/bağlamla tam olarak örtüşürken diğer seçenekler bağlamla çelişir ya da konuyla ilgisizdir.
5Zor
Dört öğrenci aynı kitabı okuduktan sonra şu değerlendirmeleri yapmıştır:
Ece: “Yazar, olaylardan çok karakterlerin iç dünyasına odaklanmış.”
Mert: “Bazı bölümlerde olayların yavaş ilerlemesi beni zorladı.”
Selin: “Karakterlerin davranışlarının nedenleri ayrıntılı biçimde açıklanmış.”
Can: “Kitap 248 sayfadan ve on iki bölümden oluşuyor.”
Buna göre diğerlerinden farklı olarak nesnel değerlendirme yapan öğrenci hangisidir?
Çözümü göster
Doğru cevap: A
Doğru cevap: "Can". Bu seçenek soru kökünde verilen bilgi/bağlamla tam olarak örtüşürken diğer seçenekler bağlamla çelişir ya da konuyla ilgisizdir.