Metnin Konusu Konu Anlatımı
Bir metni anlamanın ilk adımı onun neyden söz ettiğini belirlemektir. Metinde üzerinde durulan, söz edilen ana duruma ya da düşünceye metnin konusu denir.
Konu nedir?
Konu, metinde ele alınan ana durumdur ve genellikle kısa bir söz öbeğiyle ifade edilir: "kitap okumanın faydaları", "çevre kirliliği", "teknolojinin günlük hayata etkisi" gibi. Konu, metnin "Neyden söz ediyor?" sorusunun cevabıdır.
Konuyu bulmak
Konuyu bulmak için metinde sık tekrarlanan kavramlara ve bütün cümlelerin ortak olarak ilgilendiği duruma bakılır. Metnin yalnızca bir cümlesinde geçen bir ayrıntı konu olamaz; konu bütün metni kapsamalıdır. Çok genel ya da çok dar ifadeler de konuyu doğru yansıtmaz.
Konu ile ana fikir farkı
Konu metnin neyden söz ettiğini, ana fikir ise metinde verilmek istenen mesajı bildirir. Örneğin bir paragrafın konusu "kitap okuma" olabilir; ana fikri ise "Kitap okumak insanın hayal gücünü geliştirir." olabilir. Konu bir yargı bildirmez, ana fikir bir yargı bildirir.
Çözümlü örnekler
Örnek 1. Bir paragrafta deniz kirliliğinin nedenleri ve deniz canlılarına etkileri anlatılıyor. Paragrafın konusu nedir?
Deniz kirliliği ve etkileridir; paragrafın bütün cümleleri bu duruma ilişkindir.
Örnek 2. Konu ile ana fikir arasındaki temel fark nedir?
Konu metnin neyden söz ettiğidir ve yargı bildirmez; ana fikir verilmek istenen mesajdır ve yargı bildirir.
Örnek 3. Metnin yalnızca bir cümlesinde geçen bir ayrıntı neden konu olamaz?
Konu bütün metni kapsamalıdır; tek cümlelik bir ayrıntı metnin tamamını yansıtmaz.
Özetle
- Konu, metnin neyden söz ettiğidir.
- Konu genellikle kısa bir söz öbeğiyle ifade edilir ve yargı bildirmez.
- Konuyu bulmak için bütün cümlelerin ortak noktasına bakılır.
- Konu ile ana fikir farklıdır: ana fikir metnin mesajıdır.
Metnin Konusu — örnek sorular
Bu konudaki soru bankasından seçilmiş örneklerdir. Cevabı ve çözümü görmek için “Çözümü göster”e tıklayın.
1Kolay
“Dedem her 29 Ekim sabahı erkenden kalkar, evimizin balkonuna bayrağımızı asardı. Sonra bizi yanına çağırıp Cumhuriyet'in kuruluş yıllarını anlatırdı.”
Bu parçanın konusu nedir?
ABir okul gezisi
BBir tarih kitabı
CBir ailede Cumhuriyet Bayramı geleneği
DBir spor karşılaşması
Çözümü göster
Doğru cevap: C
Doğru cevap: "Bir ailede Cumhuriyet Bayramı geleneği". Bu seçenek soru kökünde verilen bilgi/bağlamla tam olarak örtüşürken diğer seçenekler bağlamla çelişir ya da konuyla ilgisizdir.
2Kolay
“Ormanlar birçok canlı türüne yaşam alanı sağlar. Toprağın korunmasına yardımcı olur ve doğal yaşamın devamlılığında önemli rol oynar.”
Bu parçanın konusu nedir?
AOrmanların önemi
BDeniz kirliliği
CŞehirleşme
DTarım yöntemleri
Çözümü göster
Doğru cevap: A
Doğru cevap: "Ormanların önemi". Bu seçenek soru kökünde verilen bilgi/bağlamla tam olarak örtüşürken diğer seçenekler bağlamla çelişir ya da konuyla ilgisizdir.
3Orta
Bir öğrenci “Dijital sanat da sanat mıdır?” konusunda araştırma yapacaktır.
Hangisi araştırması için en uygun kaynaklardan biridir?
ASanat tarihi ve dijital sanat üzerine güvenilir bir yayın
BKaynağı belli olmayan reklam metni
CKonuyla ilgisiz spor haberi
DRastgele sosyal medya yorumu
Çözümü göster
Doğru cevap: A
Doğru cevap: "Sanat tarihi ve dijital sanat üzerine güvenilir bir yayın". Bu seçenek soru kökünde verilen bilgi/bağlamla tam olarak örtüşürken diğer seçenekler bağlamla çelişir ya da konuyla ilgisizdir.
4Orta
Mektup yazmak, unutulmaya yüz tutmuş bir alışkanlık. Oysa el yazısıyla yazılmış bir mektup, mesajlardan çok daha samimidir; yazanın emeğini ve duygusunu taşır.
Bu metnin konusu aşağıdakilerden hangisidir?
APostanelerin çalışma saatleri
BTelefon mesajlarının hızı
CKâğıdın üretimi
DEl yazısıyla mektup yazmanın değeri
Çözümü göster
Doğru cevap: D
Metin el yazısı mektubun değerini vurguluyor.
5Zor
Bir grup öğrenci “Sanatın İnsan Hayatındaki Yeri” konusunu araştırırken şu sonuçlara ulaşmıştır:
- Sanat duygu ve düşüncelerin ifade edilmesini sağlayabilir.
- Aynı eser farklı kişilerde farklı çağrışımlar oluşturabilir.
- Sanat eserleri toplumların kültürel hafızasını taşıyabilir.
- Teknolojik gelişmeler yeni sanat üretim biçimleri oluşturabilir.
- Sanat eserlerini anlamlandırmada eserin bağlamı ve kullanılan anlatım araçları etkili olabilir.
Bu bilgilerden çıkarılabilecek en kapsamlı sonuç hangisidir?
ASanatın tek amacı insanların güzel vakit geçirmesini sağlamaktır.
BTeknolojik sanat geleneksel sanatın tamamen ortadan kalkmasına neden olmuştur.
CSanat; bireysel ifade, yorum ve estetik deneyimin yanı sıra kültürel aktarım sağlayabilen ve zamanla yeni biçimler kazanabilen çok yönlü bir alandır.
DBir sanat eserinin herkes tarafından aynı şekilde yorumlanması gerekir.
Çözümü göster
Doğru cevap: C
Doğru cevap: "Sanat; bireysel ifade, yorum ve estetik deneyimin yanı sıra kültürel aktarım sağlayabilen ve zamanla yeni biçimler kazanabilen çok yönlü bir alandır.". Bu seçenek soru kökünde verilen bilgi/bağlamla tam olarak örtüşürken diğer seçenekler bağlamla çelişir ya da konuyla ilgisizdir.