Yardımcı Fikirler Konu Anlatımı
Bir metinde ana fikir tek başına yer almaz; onu açıklayan, destekleyen ve ayrıntılandıran başka düşünceler de bulunur. Bu düşüncelere yardımcı fikir denir.
Yardımcı fikir nedir?
Yardımcı fikirler, ana fikri açıklamak, desteklemek ve okurun ana fikri daha iyi kavramasını sağlamak için kullanılan düşüncelerdir. Bir metinde birden fazla yardımcı fikir bulunabilir. Her yardımcı fikir konunun farklı bir yönünü anlatır.
Yardımcı fikirleri bulmak
Metindeki her cümle ya da cümle grubu ayrı ayrı incelenerek ne söylediği belirlenir. Metinde doğrudan söylenen her yargı bir yardımcı fikir olabilir. Soru köklerinde sıkça "Bu metinde aşağıdakilerden hangisine değinilmemiştir?" diye sorulur; bu durumda metinde gerçekten yer alan düşünceler tek tek kontrol edilir.
Ana fikirle ilişkisi
Yardımcı fikirler ana fikre hizmet eder. Örneğin ana fikri "Kitap okumak insanı geliştirir." olan bir metinde "Kitaplar kelime dağarcığını zenginleştirir.", "Okumak hayal gücünü geliştirir." ve "Kitaplar farklı kültürleri tanıtır." cümleleri yardımcı fikirlerdir.
Çözümlü örnekler
Örnek 1. Ana fikri "Ağaçlar yaşamımız için vazgeçilmezdir" olan bir metinde hangi cümle yardımcı fikir olabilir?
Örneğin "Ağaçlar havadaki karbon dioksiti azaltıp oksijen üretir." cümlesi ana fikri destekleyen bir yardımcı fikirdir.
Örnek 2. "Metinde aşağıdakilerden hangisine değinilmemiştir?" sorusu nasıl çözülür?
Seçeneklerdeki her yargı metinle tek tek karşılaştırılır; metinde yer almayan yargı cevaptır.
Örnek 3. Bir metinde birden fazla yardımcı fikir bulunabilir mi?
Evet; yardımcı fikirler konunun farklı yönlerini anlatarak ana fikri destekler.
Özetle
- Yardımcı fikirler ana fikri açıklar ve destekler.
- Bir metinde birden fazla yardımcı fikir bulunabilir.
- Her yardımcı fikir konunun farklı bir yönünü anlatır.
- Değinilmeyen düşünceyi bulmak için seçenekler metinle tek tek karşılaştırılır.
Yardımcı Fikirler — örnek sorular
Bu konudaki soru bankasından seçilmiş örneklerdir. Cevabı ve çözümü görmek için “Çözümü göster”e tıklayın.
1Kolay
Arılar yalnızca bal üretmez; bitkilerin tozlaşmasını da sağlar. Bir arı gün içinde yüzlerce çiçeği ziyaret eder. Arıların azalması, pek çok meyve ve sebzenin yetişmesini zorlaştırır.
Bu parçada aşağıdakilerden hangisine değinilmemiştir?
AArıların balı nasıl ürettiğine
BArıların tozlaşmayı sağladığına
CBir arının gün içinde çok sayıda çiçeği ziyaret ettiğine
DArıların azalmasının meyve ve sebze yetiştiriciliğini etkilediğine
Çözümü göster
Doğru cevap: A
Parçada arıların tozlaşmadaki rolü ve azalmalarının etkisi anlatılmış; balın nasıl üretildiğinden söz edilmemiştir.
2Kolay
Kütüphaneler eskiden yalnızca kitap ödünç alınan yerlerdi. Bugün ise pek çok kütüphanede çocuk etkinlikleri, söyleşiler ve atölyeler düzenleniyor. Bu da kütüphaneleri bir buluşma yerine dönüştürüyor.
Bu parçada aşağıdakilerden hangisine değinilmemiştir?
AKütüphanelerin eskiden yalnızca kitap ödünç alınan yerler olduğuna
BKütüphanelerdeki kitap sayısının arttığına
CBugün kütüphanelerde etkinlikler düzenlendiğine
DKütüphanelerin bir buluşma yerine dönüştüğüne
Çözümü göster
Doğru cevap: B
Kitap sayısının arttığına ilişkin bir bilgi parçada yoktur.
3Orta
Dedem her sabah güneş doğmadan kalkar. Önce bahçedeki hayvanlara yem verir, sonra sebzelerini sular. Öğleye doğru köy kahvesine gider, arkadaşlarıyla sohbet eder.
Bu parçada aşağıdakilerden hangisine değinilmemiştir?
ADedemin sabah erken kalktığına
BDedemin hayvanlara yem verdiğine
CDedemin akşamları ne yaptığına
DDedemin arkadaşlarıyla sohbet ettiğine
Çözümü göster
Doğru cevap: C
Parçada dedemin sabah ve öğle saatlerindeki işleri anlatılmış; akşamları ne yaptığından söz edilmemiştir.
4Orta
Uzun süre ekrana bakmak göz yorgunluğuna yol açabilir. Uzmanlar, belirli aralıklarla ekrandan uzaklaşıp uzaktaki bir noktaya bakmayı öneriyor. Ayrıca ekranın göz hizasında ve yeterli uzaklıkta olması da önemli.
Bu parçada aşağıdakilerden hangisine değinilmemiştir?
AUzun süre ekrana bakmanın göz yorgunluğuna yol açabileceğine
BBelirli aralıklarla ekrandan uzaklaşmanın önerildiğine
CEkranın konumunun önemli olduğuna
DGöz yorgunluğunun hangi yaşlarda daha sık görüldüğüne
Çözümü göster
Doğru cevap: D
Göz yorgunluğunun hangi yaşlarda sık görüldüğüne değinilmemiştir.
5Zor
Bir dili öğrenmenin en etkili yollarından biri, o dili günlük hayatta kullanmaktır. Kelimeleri ezberlemek tek başına yeterli değildir; onları cümle içinde kullanmak, dinlemek ve konuşmak gerekir. Hata yapmaktan korkmamak da öğrenmeyi hızlandırır.
Bu parçadan aşağıdakilerden hangisi çıkarılamaz?
ADili günlük hayatta kullanmanın etkili olduğu
BKelimeleri cümle içinde kullanmanın gerektiği
CHata yapmaktan korkmamanın öğrenmeyi hızlandırdığı
DKelime ezberlemenin dil öğrenmede hiçbir yararı olmadığı
Çözümü göster
Doğru cevap: D
Parçada ezberlemenin "tek başına yeterli olmadığı" söylenmiştir; hiçbir yararı olmadığı söylenmemiştir.