Metinle İlgili Soruları Cevaplama Konu Anlatımı
Okuduğumuz bir metinle ilgili sorulara doğru cevap vermek, metni ne kadar anladığımızı gösterir. Bu sorular bazen metinde doğrudan yazılanları, bazen de metinden çıkarılabilecekleri sorar.
Metin içi sorular
Bazı soruların cevabı metinde doğrudan yer alır: "Metne göre olay nerede geçmektedir?" Bu tür sorularda metin dikkatle taranır ve cevap metindeki ilgili bölümden bulunur.
Metin dışı (çıkarım) soruları
Bazı soruların cevabı metinde açıkça yazmaz; metindeki bilgilerden mantıklı bir sonuç çıkarılması gerekir: "Bu metinden yazarla ilgili hangi yargıya ulaşılabilir?" Bu sorularda metnin verdiği ipuçları kullanılır, ancak metinde dayanağı olmayan bilgiler cevap olarak seçilmez.
Soru çözme yöntemi
• Önce soru kökü okunarak ne istendiği belirlenir.
• Metin, soruyla ilgili bilgiye odaklanarak okunur.
• Her seçenek metinle karşılaştırılır.
• Metne göre kesin olarak söylenebilen seçenek işaretlenir; olası ama kesin olmayan yargılar elenir.
Çözümlü örnekler
Örnek 1. "Metne göre aşağıdakilerden hangisi kesinlikle söylenebilir?" sorusunda nelere dikkat edilmelidir?
Yalnızca metinde dayanağı olan, metinden kesin olarak çıkarılabilen seçenek seçilmelidir; olası ama kanıtlanamayan yargılar elenmelidir.
Örnek 2. Metin içi soru ile çıkarım sorusu arasındaki fark nedir?
Metin içi sorunun cevabı metinde doğrudan yazılıdır; çıkarım sorusunun cevabı ise metindeki bilgilerden mantıklı bir sonuç çıkarılarak bulunur.
Örnek 3. Soru çözerken soru kökünü önce okumanın faydası nedir?
Metni okurken hangi bilgiye odaklanılacağını gösterir ve zaman kazandırır.
Özetle
- Metin içi soruların cevabı metinde doğrudan yer alır.
- Çıkarım soruları metindeki ipuçlarından mantıklı sonuç çıkarmayı gerektirir.
- Metinde dayanağı olmayan bilgi cevap olarak seçilmez.
- Soru kökü önce okunur, seçenekler metinle tek tek karşılaştırılır.
Metinle İlgili Soruları Cevaplama — örnek sorular
Bu konudaki soru bankasından seçilmiş örneklerdir. Cevabı ve çözümü görmek için “Çözümü göster”e tıklayın.
1Kolay
Bilgilendirici bir metindeki “önemli bilgi” aşağıdakilerden hangisidir?
AMetindeki bütün sözcükler
BMetnin konusunu anlamak için gerekli temel bilgi
CYalnız sayılar
DYalnız başlık
Çözümü göster
Doğru cevap: B
Doğru cevap: "Metnin konusunu anlamak için gerekli temel bilgi". Bu seçenek soru kökünde verilen bilgi/bağlamla tam olarak örtüşürken diğer seçenekler bağlamla çelişir ya da konuyla ilgisizdir.
2Kolay
Kelebekler, yumurta, tırtıl, pupa ve ergin olmak üzere dört evreden geçer. Tırtıl evresinde bol bol yaprak yiyerek büyür. Pupa evresinde koza içinde bekler ve bu evre türüne göre birkaç günden birkaç aya kadar sürebilir. Sonunda kozadan kanatlı bir kelebek çıkar.
Bu metinde aşağıdaki soruların hangisinin cevabı vardır?
AKelebekler kaç evreden geçer?
BKelebekler kaç yıl yaşar?
CKelebeklerin en sevdiği çiçek hangisidir?
DKelebekler hangi ülkede en çok bulunur?
Çözümü göster
Doğru cevap: A
Metinde kelebeklerin dört evreden geçtiği belirtilmiştir.
3Orta
“Bir bilim insanı, ‘Başarısız sonuçlanan deneyler de bize önemli bilgiler verebilir.’ diyor.”
Bu sözden hangisi çıkarılabilir?
ABaşarısız deneyler tamamen değersizdir.
BBilimsel deneylerin tamamı başarılı olmak zorundadır.
CBeklenen sonucu vermeyen çalışmalar da bilgi üretimine katkıda bulunabilir.
DBeklenmeyen sonuçlar kaydedilmemelidir.
Çözümü göster
Doğru cevap: C
Doğru cevap: "Beklenen sonucu vermeyen çalışmalar da bilgi üretimine katkıda bulunabilir.". Bu seçenek soru kökünde verilen bilgi/bağlamla tam olarak örtüşürken diğer seçenekler bağlamla çelişir ya da konuyla ilgisizdir.
4Orta
Kelebekler, yumurta, tırtıl, pupa ve ergin olmak üzere dört evreden geçer. Tırtıl evresinde bol bol yaprak yiyerek büyür. Pupa evresinde koza içinde bekler ve bu evre türüne göre birkaç günden birkaç aya kadar sürebilir. Sonunda kozadan kanatlı bir kelebek çıkar.
Bu metinde aşağıdaki soruların hangisinin cevabı yoktur?
ATırtıl evresinde kelebek neyle beslenir?
BKelebeklerin kanatları hangi renktedir?
CPupa evresi ne kadar sürer?
DKelebek hangi evreden sonra kanatlanır?
Çözümü göster
Doğru cevap: B
Kanatların rengiyle ilgili bilgi yoktur.
5Zor
Ege Bölgesi'ndeki küçük bir köyde yaşayan Hatice Teyze, otuz yıldır zeytinyağı üretiyor. Zeytinleri ekim ayında topluyor, aynı hafta içinde köyün taş değirmeninde sıktırıyor. Hatice Teyze'ye göre zeytinin beklemeden sıkılması, yağın lezzetini korumanın sırrı.
Bu metne göre Hatice Teyze'nin yağın lezzeti için önem verdiği durum aşağıdakilerden hangisidir?
AZeytinlerin beklemeden sıkılması
BZeytinlerin uzun süre bekletilmesi
CYağın cam şişelerde saklanması
DZeytinlerin makineyle toplanması
Çözümü göster
Doğru cevap: A
Hatice Teyze, zeytinin beklemeden sıkılmasını lezzetin sırrı olarak görüyor.