MegaSoru

Ökaryot Grupları: Genel Özelliklerden Çıkarım 50 çözümlü soru · konu özeti

Soru sayısı
Zorluk
Yazdır / PDF Plus

Bugün 2 test hakkın kaldı ve sonuçların kaydedilmez. Giriş yaparsan günde 5 test çözer, sonuçlarını saklarsın. Sınırsız çalışmak için Plus.

Ökaryot Grupları: Genel Özelliklerden Çıkarım Konu Anlatımı

Ökaryotlar üst âlemi; protistler, bitkiler, mantarlar ve hayvanlar olmak üzere dört gruba ayrılır. Bu gruplar hücre sayısı, beslenme biçimi ve hücre çeperi gibi özellikler bakımından birbirinden ayrılır. Bu konuda bu dört grubun genel özelliklerini karşılaştırmayı ve bir canlının hangi gruba girdiğini birden çok kanıtı birlikte değerlendirerek belirlemeyi öğreniriz.

Protistler

• Ökaryot hücreli canlılardır.
• Çoğu tek hücrelidir; ancak bazı algler gibi çok hücreli olanlar da vardır.
• Bir kısmı fotosentez yapar (öglena, algler), bir kısmı hazır besin tüketir (amip, terliksi hayvan).
• Çoğu sulu ortamlarda ya da nemli yerlerde yaşar.
• Bitki, mantar ve hayvanların özelliklerine tam uymayan ökaryotlar bu grupta toplanır.

Bitkiler

• Çok hücreli ökaryotlardır.
• Kloroplastlarında fotosentez yaparak kendi besinlerini üretirler (üreticidir).
• Hücre çeperleri selülozdan oluşur.
• Genellikle bir yere bağlı yaşarlar.
• Örnekler: yosunlar, eğrelti otları, çam, buğday, elma ağacı.

Mantarlar

• Ökaryot canlılardır; maya gibi tek hücreli ya da şapkalı mantarlar gibi çok hücreli olabilirler.
• Fotosentez yapmazlar; besinlerini dışarıdan hazır alırlar. Çoğu çevresindeki organik maddeleri ayrıştırarak beslenir.
• Hücre çeperleri kitinden oluşur.
• Ölü canlıları ayrıştırarak madde döngüsüne katkı sağlarlar; bazıları ekmek ve peynir yapımında kullanılır, bazıları hastalık yapar.

Hayvanlar

• Çok hücreli ökaryotlardır.
• Hazır besin tüketerek beslenirler (tüketicidir).
• Hücrelerinde çeper bulunmaz.
• Çoğu aktif hareket edebilir; süngerler gibi bazıları bir yere bağlı yaşar.
• Omurgasızlar (böcekler, yumuşakçalar, solucanlar gibi) ve omurgalılar (balıklar, kurbağalar, sürüngenler, kuşlar, memeliler) bu gruptadır.
Bir canlının grubunu belirlerken yalnızca gündelik adına bakılmaz. Örneğin "deniz yıldızı" bir yıldız ya da balık değil, bir hayvandır; "deniz marulu" ise bir algdir.

Çözümlü örnekler

Örnek 1. Bir canlı çok hücrelidir, fotosentez yapmaz, besinlerini çevresindeki organik maddeleri ayrıştırarak alır ve hücre çeperinde kitin bulunur. Bu canlı hangi gruba aittir?

Mantarlar grubuna aittir. Fotosentez yapmaması ve besinini dışarıdan ayrıştırarak alması, hücre çeperinde kitin bulunmasıyla birlikte mantarların özellikleridir.

Örnek 2. Bir öğrenci "Bütün protistler tek hücrelidir." demiştir. Bu ifade doğru mudur?

Doğru değildir. Protistlerin çoğu tek hücreli olsa da bazı algler gibi çok hücreli protistler de vardır. Bir grubun çoğunluğunun özelliğini bütün üyelere genellemek yanlıştır.

Örnek 3. Hem bitki hem mantar hücrelerinde çeper bulunur. Bu iki grubu hücre çeperi açısından nasıl ayırt edebiliriz?

Çeperin yapısına bakılır. Bitki hücre çeperi selülozdan, mantar hücre çeperi kitinden oluşur. Ayrıca bitkiler fotosentez yapar, mantarlar yapmaz.

Özetle

  • Ökaryotlar protistler, bitkiler, mantarlar ve hayvanlar olarak gruplandırılır.
  • Protistlerin çoğu tek hücrelidir ama çok hücreli olanları da vardır.
  • Bitkiler fotosentez yapar ve hücre çeperleri selülozdandır.
  • Mantarlar fotosentez yapmaz, çeperleri kitindendir; tek ya da çok hücreli olabilir.
  • Hayvanlar çok hücreli tüketicidir ve hücre çeperi yoktur; grup birden çok kanıtla belirlenir.

Ökaryot Grupları: Genel Özelliklerden Çıkarım — örnek sorular

Bu konudaki soru bankasından seçilmiş örneklerdir. Cevabı ve çözümü görmek için “Çözümü göster”e tıklayın.

1Kolay
Bir karşılaştırma kartında maya, çam, kedi ve amip örnekleri var. Mantar başlığına hangisi yazılır?
AMaya
BÇam
CKedi
DAmip
Çözümü göster
Doğru cevap: A
Maya, tek hücreli olabilen mantarlara bir örnektir.
2Kolay
Bir hücre kartında yaprak dokusu, selülozlu hücre duvarı ve fotosentez kaydı var. Bu kart hangi doğrulanmış örnekle eşleşir?
AKedi derisi
BEkmek mayası
CFasulye yaprağı
DAmip
Çözümü göster
Doğru cevap: C
Fasulye yaprağı bu bitkisel yapı ve işlevleri birlikte gösterir.
3Orta
Bir öğrenci ökaryot örneklerini dört başlık altında düzenliyor. Amip için hangi başlığı seçmelidir?
ABitkiler
BMantarlar
CHayvanlar
DProtistler
Çözümü göster
Doğru cevap: D
Amip bu düzeyde protist örneği olarak ele alınır.
4Orta
Bir kedi kartına yalnız temel hayvan özellikleri yazılacak. Hangisi uygundur?
AÇok hücreli, heterotrof, hücre duvarı yok
BTek hücreli, fotosentetik, hücre duvarı var
CÇok hücreli, fotosentetik, hücre duvarı var
DTek hücreli, heterotrof, hücre duvarı var
Çözümü göster
Doğru cevap: A
Kedi çok hücreli bir hayvandır ve hücreleri duvar taşımaz.
5Zor
Şapkalı mantar için hangi kayıt beslenme özelliğini doğru verir?
ABesinini kloroplastta üretir
BKatı besini hayvan gibi yutar
COrganik besine ihtiyaç duymaz
DOrganik maddeleri ortamdan emerek alır
Çözümü göster
Doğru cevap: D
Mantarlar dış ortamdan hazır organik maddeleri emerek alabilir.

Bu konuda hangi kazanımlar çalışılır?

Aynı ünitedeki diğer konular