Çözümü göster
Zarla çevrili çekirdek ökaryot hücreye işaret eder.
Bugün 2 test hakkın kaldı ve sonuçların kaydedilmez. Giriş yaparsan günde 5 test çözer, sonuçlarını saklarsın. Sınırsız çalışmak için Plus.
Modern sınıflandırmada canlılar hücre yapılarındaki temel farklılıklara göre üç üst âlemde toplanır: Bakteriler, Arkeler ve Ökaryotlar. Bakteriler ve arkeler prokaryot hücreli canlılardır; ökaryotların hücrelerinde zarla çevrili bir çekirdek bulunur. Bu konuda üç üst âlemin ortak ve ayırt edici özelliklerini karşılaştırırız.
• Bakteriler: prokaryot, çoğunlukla tek hücreli canlılardır. Hücre çeperlerinde genellikle peptidoglikan bulunur.
• Arkeler: prokaryot, tek hücreli canlılardır. Hücre çeperlerinde peptidoglikan bulunmaz. Bazıları çok sıcak, çok tuzlu ya da oksijensiz gibi uç koşullarda yaşar; ancak bütün arkeler uç ortamlarda yaşamaz, toprak ve denizlerde de bulunurlar.
• Ökaryotlar: zarla çevrili çekirdeği ve zarlı organelleri olan canlılardır; protistler, bitkiler, mantarlar ve hayvanlar bu üst âlemdedir.
Ortak yönler:
• İkisi de prokaryottur; zarla çevrili çekirdekleri ve zarlı organelleri yoktur.
• İkisinde de ribozom ve sitoplazmada bulunan DNA vardır.
Farklı yönler:
• Bakterilerin hücre çeperinde genellikle peptidoglikan bulunur, arkelerde bulunmaz.
• Arkelerin DNA'sında histon proteinleri bulunabilir; bakterilerde histon bulunmaz.
• Arkeler bazı hücresel özellikler bakımından ökaryotlara bakterilerden daha çok benzer.
• Çekirdek: prokaryotlarda zarla çevrili çekirdek yoktur; ökaryotlarda vardır.
• Zarlı organeller: prokaryotlarda yoktur; ökaryotlarda mitokondri, Golgi gibi zarlı organeller bulunur.
• Ribozom: hepsinde bulunur.
• DNA ile ilişkili histon proteinleri: ökaryotlarda bulunur; arkelerin bir kısmında da vardır, bakterilerde yoktur.
• Hücre sayısı: bakteri ve arkeler genellikle tek hücreli; ökaryotlar tek ya da çok hücreli olabilir.
• Bütün bakteriler hastalık yapmaz. Bağırsaktaki birçok bakteri yararlıdır; bazı bakteriler yoğurt, peynir gibi besinlerin üretiminde kullanılır ve doğada madde döngülerinde görev alır.
• Bütün arkeler uç ortamlarda yaşamaz.
• Tek bir özelliğe bakarak üst âlem belirlenmez; birden çok özellik birlikte değerlendirilir.
Örnek 1. Bir canlının hücresinde zarla çevrili çekirdek bulunmamakta, hücre çeperinde peptidoglikan bulunmamakta ve DNA'sında histon proteinleri bulunmaktadır. Bu canlı hangi üst âleme aittir?
Arkeler üst âlemine aittir. Zarla çevrili çekirdeğin olmaması prokaryot olduğunu gösterir; peptidoglikanın bulunmaması ve histonun bulunması onu bakterilerden ayırır.
Örnek 2. Bir öğrenci "Bakteriler mikrop olduğu için hepsi zararlıdır." demiştir. Bu ifade nasıl değerlendirilir?
Yanlış bir genellemedir. Bazı bakteriler hastalık yapar; ancak birçoğu yararlıdır. Bağırsakta yaşayan bakteriler, yoğurt yapımında kullanılan bakteriler ve doğada ölü canlıları ayrıştıran bakteriler bunlara örnektir.
Örnek 3. Bakteri, arke ve bitki hücrelerinin hepsinde ortak olarak bulunan yapı hangisidir: çekirdek zarı, mitokondri, ribozom?
Ribozomdur. Ribozom bütün hücrelerde bulunur. Çekirdek zarı ve mitokondri yalnızca ökaryot hücrelerde, yani bu örnekte bitki hücresinde bulunur.
Bu konudaki soru bankasından seçilmiş örneklerdir. Cevabı ve çözümü görmek için “Çözümü göster”e tıklayın.