Çözümü göster
Verilen kaynak nişasta, hazırlanan birim glikoz, hücresel giriş bağlantısı glikolizdir. Bu üç öğe doğru sırayla bağlanmalıdır.
Bugün 2 test hakkın kaldı ve sonuçların kaydedilmez. Giriş yaparsan günde 5 test çözer, sonuçlarını saklarsın. Sınırsız çalışmak için Plus.
Hücreler yalnız glikozdan değil, yağlardan ve proteinlerden de enerji elde edebilir. Bu besinler hücresel solunuma farklı noktalardan katılır, ancak hepsi sonunda aynı son aşamalarda ATP üretimine katkı sağlar. Bu bölümde farklı besin gruplarının solunuma katılımı genel bir şema üzerinden karşılaştırılır.
Nişasta ve diğer karbohidratlar sindirimle monosakkaritlere ayrılır. Glikoz glikolizle solunuma girer. Glikojen biçiminde depolanan karbohidratlar gerektiğinde yeniden glikoza dönüştürülür. Karbohidratlar hücrelerin en sık ve en hızlı kullandığı enerji kaynağıdır.
(Farklı monosakkaritlerin glikolize özel giriş mekanizmaları bu sınıfta işlenmez.)
Yağlar gliserol ve yağ asitlerine ayrılır:
• Gliserol üç karbonlu bir moleküle dönüştürülerek glikoliz yoluna katılır.
• Yağ asitleri iki karbonlu birimlere parçalanarak doğrudan Krebs döngüsüne girer.
Yağ asitleri uzun karbon zincirleri taşıdığı için yağlar, aynı kütledeki karbohidratlara göre daha fazla enerji verir. Bu nedenle uzun süreli enerji deposu olarak uygundur.
(Yağ asitlerinin yıkılmasının ayrıntılı türleri bu sınıfta işlenmez.)
Proteinler amino asitlere ayrılır. Amino asitler öncelikle hücrenin yeni proteinlerini yapmakta kullanılır. Enerji için kullanıldıklarında önce azot içeren grupları ayrılır; kalan karbon iskeleti yapısına göre glikoliz, piruvat ya da Krebs döngüsü gibi farklı noktalardan solunuma katılır. Ayrılan azotlu grup zararlı olabileceğinden dönüştürülerek boşaltım yoluyla atılır.
(Bu dönüşümün kimyasal tepkimeleri bu sınıfta işlenmez.)
Hangi besinden gelirse gelsin, karbon iskeletleri sonunda Krebs döngüsü ve elektron taşıma sistemine bağlanır; ATP'nin büyük kısmı bu ortak son yolda üretilir. Farklı olan solunuma giriş noktasıdır.
Yanılgılar:
• “Her besin glikolizden başlar.” Yanlış; yağ asitleri doğrudan Krebs döngüsüne girer.
• “Proteinler öncelikli enerji kaynağıdır.” Yanlış; öncelikli görevleri yapı ve işlevdir.
• Bu karşılaştırmalar kişisel beslenme önerisi değildir.
Örnek 1. Gliserol ve yağ asidi solunuma hangi noktalardan katılır?
Gliserol üç karbonlu bir moleküle dönüşerek glikoliz yoluna katılır. Yağ asitleri iki karbonlu birimlere parçalanarak Krebs döngüsüne girer.
Örnek 2. Bir karşılaştırma tablosunda “amino asitler azotlu grupları ayrılmadan doğrudan elektron taşıma sistemine girer” yazıyor. Bu ifade nasıl düzeltilmelidir?
Amino asitler enerji için kullanıldığında önce azotlu grupları ayrılır; kalan karbon iskeleti glikoliz, piruvat ya da Krebs döngüsü gibi noktalardan solunuma katılır. Elektron taşıma sistemine doğrudan amino asit girmez.
Örnek 3. Glikoz, gliserol ve yağ asidinin solunuma giriş noktaları farklıdır. Bu moleküllerin enerji üretiminde ortak olan yön nedir?
Üçünün karbon iskeleti de sonunda Krebs döngüsü ve elektron taşıma sistemine bağlanır; ATP'nin büyük kısmı bu ortak son yolda üretilir.
Bu konudaki soru bankasından seçilmiş örneklerdir. Cevabı ve çözümü görmek için “Çözümü göster”e tıklayın.