MegaSoru

Sonsuzdaki Limit 50 çözümlü soru · konu özeti

Soru sayısı
Zorluk
Yazdır / PDF Plus

Bugün 2 test hakkın kaldı ve sonuçların kaydedilmez. Giriş yaparsan günde 5 test çözer, sonuçlarını saklarsın. Sınırsız çalışmak için Plus.

Sonsuzdaki Limit Konu Anlatımı

Bir nicelik zamanla ya da değişken sınırsız büyürken genellikle bir sınır değere yaklaşır: ilacın kandaki oranı, bir kasabanın nüfusu, bir hareketlinin hızı gibi. Bu konuda $x \to \pm\infty$ iken fonksiyonların davranışı ve asimptotlar incelenir.

Temel sonsuzdaki limitler

$n$ pozitif bir doğal sayı olmak üzere
$$\lim_{x \to \pm\infty} \frac{1}{x^n} = 0$$
dır. Bunun sonuçları:
• $k$ sabit ise $\displaystyle\lim_{x \to \pm\infty} \frac{k}{x^n} = 0$.
• $\displaystyle\lim_{x \to \pm\infty} \left(b + \frac{k}{x - a}\right) = b$ dir; bu durumda $y = b$ yatay asimptottur.
• Polinomlar sınırsız büyür: $x \to +\infty$ iken $x^2 \to +\infty$ ve $x \to -\infty$ iken $x^3 \to -\infty$ olur.

k/(x−a)+b biçimli rasyonel fonksiyonlar

$f(x) = \dfrac{px + q}{x - a}$ biçimindeki bir rasyonel fonksiyon, bölme yapılarak $f(x) = p + \dfrac{pa + q}{x - a}$ biçimine getirilir. Bu biçimde yatay asimptot $y = p$, düşey asimptot $x = a$ olarak hemen okunur. Örneğin $\dfrac{2x + 1}{x - 3}$ ifadesi $2 + \dfrac{7}{x - 3}$ olarak yazılır ($2x + 1 = 2(x - 3) + 7$).

Düşey asimptot

Paydanın sıfır, payın ise sıfırdan farklı olduğu noktada fonksiyon sınırsız büyür ya da küçülür: $x \to a^{+}$ ve $x \to a^{-}$ için limitler $+\infty$ ya da $-\infty$ olur. Hangisinin olduğu payın ve paydanın işaretine bakılarak belirlenir. Düşey asimptotta fonksiyon tanımsız olduğundan limit yoktur ya da sonsuzdur; sonsuz bir sayı değildir.

Çözümlü örnekler

Örnek 1. $\displaystyle\lim_{x \to \infty} \left(3 + \frac{5}{x}\right)$ i bulunuz.

$\dfrac{5}{x} \to 0$ olduğundan limit $3$ tür.

Örnek 2. $f(x) = \dfrac{2x + 1}{x - 3}$ fonksiyonunun asimptotlarını bulunuz.

$f(x) = 2 + \dfrac{7}{x - 3}$ dir. Yatay asimptot $y = 2$, düşey asimptot $x = 3$ tür.

Örnek 3. $\displaystyle\lim_{x \to -1^{+}} \frac{3}{x + 1}$ ve $\displaystyle\lim_{x \to -1^{-}} \frac{3}{x + 1}$ i bulunuz.

Sağdan yaklaşırken $x + 1$ küçük pozitiftir ve limit $+\infty$; soldan yaklaşırken küçük negatiftir ve limit $-\infty$ dur.

Örnek 4. Bir ilacın kandaki miktarı $t$ saat sonra $M(t) = \dfrac{40t}{t + 2}$ mg dir. Çok uzun süre sonra miktar neye yaklaşır?

$M(t) = 40 - \dfrac{80}{t + 2}$ olarak yazılır ($40t = 40(t + 2) - 80$). $t \to \infty$ iken $\dfrac{80}{t + 2} \to 0$ ve $M(t) \to 40$ mg olur.

Özetle

  • $\displaystyle\lim_{x \to \pm\infty} \dfrac{1}{x^n} = 0$ dır.
  • $b + \dfrac{k}{x - a}$ biçiminde yatay asimptot $y = b$, düşey asimptot $x = a$ dır.
  • $\dfrac{px + q}{x - a}$ biçimi bölme yapılarak $p + \dfrac{pa + q}{x - a}$ yazılır.
  • Polinomlar $x \to \pm\infty$ iken sınırsız büyür ya da küçülür.
  • Düşey asimptotta sağdan ve soldan limitlerin işareti ayrı belirlenir.

Sonsuzdaki Limit — örnek sorular

Bu konudaki soru bankasından seçilmiş örneklerdir. Cevabı ve çözümü görmek için “Çözümü göster”e tıklayın.

1Kolay
$\lim_{x\to+\infty}1/x$ için hangi yorum doğrudur?
A0; pay sabitken pozitif payda sınırsız büyür.
B$+\infty$; x büyümesi bölüme aynen aktarılır.
C1; sabit pay limit alınır.
DLimit yoktur; sıfıra hiçbir sonlu x te ulaşılamaz.
Çözümü göster
Doğru cevap: A
x pozitif yönde büyürken ters değerleri küçülerek 0 a yaklaşır.
2Kolay
xy-10-8-6-4-2246810-10-8-6-4-2246810O
$f(x)=2/(x-1)+4$ için sağ sonsuzdaki limit hangi gerekçeyle bulunur?
A1; paydanın kökü limit alınır.
B2; pay katsayısı hedef alınır.
C0; sabit terim atlanır.
D4; kesir 0 a gider, sabit korunur.
Çözümü göster
Doğru cevap: D
$2/(x-1)$ sağ uzak yönde 0 a yaklaşır; toplam 4 e gider.
3Orta
xy-10-8-6-4-2246810-10-8-6-4-2246810O
$f(x)=3/(x-1)$ için x=1 e soldan ve sağdan yaklaşma hangi sıradadır?
A$+\infty$, $-\infty$.
B$-\infty$, $+\infty$.
C0,0.
D1,1.
Çözümü göster
Doğru cevap: B
Solda payda küçük negatif, sağda küçük pozitif; sabit pozitif pay işaretleri korur.
4Orta
Yaklaşma değerlerix / f(x)101001000f(x)4,14,014,001
Tabloda giderek büyüyen x ler için f(x),4 ün üstünden ona yakınlaşıyor. Hangi yorum veriyle desteklenir?
ALimit son satır 4,001 olarak kesin alınır.
BDüşey asimptot x=4 kesin kanıtlanır.
CSağ sonsuz limitinin 4, yatay asimptotun y=4 olması tahmin edilir.
DYatay asimptot yoktur; hiçbir değer tam 4 değildir.
Çözümü göster
Doğru cevap: C
Uzak sağ değerler sonlu 4 seviyesine yakınlaşma örüntüsü gösterir; tablo tahmin sağlar.
5Zor
$P(x)=-x^4+3x^2-2x$ için sol ve sağ sonsuzdaki davranışlar hangi sıradadır?
ASol $+\infty$, sağ $-\infty$; tüm polinomlar tek derece gibi okunur.
Bİkisi de $+\infty$; çift derece katsayısı atlanır.
Cİkisi de $-\infty$; başterim negatif çift derecelidir.
Dİkisi de 0; ayrı terimler belirsizce birbirini götürür.
Çözümü göster
Doğru cevap: C
En yüksek derece 4, başkatsayı -1 dir. x⁴ iki yönde pozitif büyür; eksi başterim iki uçta aşağı sınırsız davranışı belirler.

Bu konuda hangi kazanımlar çalışılır?

Aynı ünitedeki diğer konular