Çözümü göster
Bir noktada süreklilik için nokta değeri ve iki yanlı limit tanımlı ve eşit olmalıdır; üç koşul sağlanır.
Bugün 2 test hakkın kaldı ve sonuçların kaydedilmez. Giriş yaparsan günde 5 test çözer, sonuçlarını saklarsın. Sınırsız çalışmak için Plus.
Sürekli bir fonksiyonun grafiği kalem kaldırmadan çizilebilir. Süreklilik, bir noktada limit ile fonksiyon değerinin örtüşmesidir. Bu konuda sürekliliğin cebirsel tanımı ve süreksizliğin türleri incelenir.
$f$ fonksiyonu $x = a$ da tanımlıysa ve
$$\lim_{x \to a} f(x) = f(a)$$
ise $f$ bu noktada süreklidir. Üç koşul birlikte aranır: $f(a)$ tanımlı olmalı, $\displaystyle\lim_{x \to a} f(x)$ var olmalı ve ikisi eşit olmalıdır. Bunlardan biri sağlanmazsa fonksiyon bu noktada süreksizdir.
• $f(a)$ tanımsız (boşluk): $\dfrac{x^2 - 1}{x - 1}$ in $x = 1$ deki durumu; limit vardır ama değer yoktur.
• Limit yok (sıçrama): sağdan ve soldan limitler farklıdır.
• Limit ile değer farklı: limit vardır, $f(a)$ tanımlıdır ama eşit değildir.
• Sonsuz süreksizlik: düşey asimptotta fonksiyon sınırsız büyür.
Polinom fonksiyonlar her yerde, rasyonel fonksiyonlar tanım kümelerinde, karekök fonksiyonu tanım kümesinde süreklidir. Sürekli iki fonksiyonun toplamı, farkı, çarpımı, bölümü (payda sıfır olmayan noktalarda) ve bileşkesi de süreklidir. Parçalı fonksiyonlarda süreklilik, parçaların birleşme noktasında sağdan limit, soldan limit ve fonksiyon değerinin eşitliğiyle kontrol edilir.
Örnek 1. $f(x) = \begin{cases} \dfrac{x^2 - 1}{x - 1}, & x \neq 1 \\ k, & x = 1 \end{cases}$ fonksiyonu $x = 1$ de sürekli olacak biçimde $k$ kaç olmalıdır?
$x \neq 1$ için ifade $x + 1$ e sadeleşir; limit $2$ dir. Süreklilik için $f(1) = k = 2$ olmalıdır.
Örnek 2. $f(x) = \begin{cases} 2x + 1, & x < 2 \\ ax - 3, & x \ge 2 \end{cases}$ fonksiyonu $x = 2$ de sürekli ise $a$ kaçtır?
Soldan limit $2 \cdot 2 + 1 = 5$ tir. $f(2) = 2a - 3$ olduğundan $2a - 3 = 5$ ve $a = 4$ bulunur.
Örnek 3. $f(x) = \begin{cases} x + 1, & x \le 1 \\ 5 - x, & x > 1 \end{cases}$ fonksiyonunun $x = 1$ deki sürekliliğini inceleyiniz.
Soldan limit ve $f(1)$ değeri $2$; sağdan limit $5 - 1 = 4$ tür. Limitler eşit olmadığından limit yoktur; fonksiyon $x = 1$ de sıçrama ile süreksizdir.
Örnek 4. $f(x) = \dfrac{1}{x - 3}$ fonksiyonu $x = 3$ te sürekli midir?
$f(3)$ tanımsız olduğundan süreklilik koşulu sağlanmaz. $x = 3$ düşey asimptottur; fonksiyon tanım kümesindeki her noktada süreklidir ama $x = 3$ tanım kümesinde değildir.
Bu konudaki soru bankasından seçilmiş örneklerdir. Cevabı ve çözümü görmek için “Çözümü göster”e tıklayın.