MegaSoru

Süreklilik 50 çözümlü soru · konu özeti

Soru sayısı
Zorluk
Yazdır / PDF Plus

Bugün 2 test hakkın kaldı ve sonuçların kaydedilmez. Giriş yaparsan günde 5 test çözer, sonuçlarını saklarsın. Sınırsız çalışmak için Plus.

Süreklilik Konu Anlatımı

Sürekli bir fonksiyonun grafiği kalem kaldırmadan çizilebilir. Süreklilik, bir noktada limit ile fonksiyon değerinin örtüşmesidir. Bu konuda sürekliliğin cebirsel tanımı ve süreksizliğin türleri incelenir.

Bir noktada süreklilik

$f$ fonksiyonu $x = a$ da tanımlıysa ve
$$\lim_{x \to a} f(x) = f(a)$$
ise $f$ bu noktada süreklidir. Üç koşul birlikte aranır: $f(a)$ tanımlı olmalı, $\displaystyle\lim_{x \to a} f(x)$ var olmalı ve ikisi eşit olmalıdır. Bunlardan biri sağlanmazsa fonksiyon bu noktada süreksizdir.

Süreksizlik türleri

• $f(a)$ tanımsız (boşluk): $\dfrac{x^2 - 1}{x - 1}$ in $x = 1$ deki durumu; limit vardır ama değer yoktur.
• Limit yok (sıçrama): sağdan ve soldan limitler farklıdır.
• Limit ile değer farklı: limit vardır, $f(a)$ tanımlıdır ama eşit değildir.
• Sonsuz süreksizlik: düşey asimptotta fonksiyon sınırsız büyür.

Hangi fonksiyonlar süreklidir?

Polinom fonksiyonlar her yerde, rasyonel fonksiyonlar tanım kümelerinde, karekök fonksiyonu tanım kümesinde süreklidir. Sürekli iki fonksiyonun toplamı, farkı, çarpımı, bölümü (payda sıfır olmayan noktalarda) ve bileşkesi de süreklidir. Parçalı fonksiyonlarda süreklilik, parçaların birleşme noktasında sağdan limit, soldan limit ve fonksiyon değerinin eşitliğiyle kontrol edilir.

Çözümlü örnekler

Örnek 1. $f(x) = \begin{cases} \dfrac{x^2 - 1}{x - 1}, & x \neq 1 \\ k, & x = 1 \end{cases}$ fonksiyonu $x = 1$ de sürekli olacak biçimde $k$ kaç olmalıdır?

$x \neq 1$ için ifade $x + 1$ e sadeleşir; limit $2$ dir. Süreklilik için $f(1) = k = 2$ olmalıdır.

Örnek 2. $f(x) = \begin{cases} 2x + 1, & x < 2 \\ ax - 3, & x \ge 2 \end{cases}$ fonksiyonu $x = 2$ de sürekli ise $a$ kaçtır?

Soldan limit $2 \cdot 2 + 1 = 5$ tir. $f(2) = 2a - 3$ olduğundan $2a - 3 = 5$ ve $a = 4$ bulunur.

Örnek 3. $f(x) = \begin{cases} x + 1, & x \le 1 \\ 5 - x, & x > 1 \end{cases}$ fonksiyonunun $x = 1$ deki sürekliliğini inceleyiniz.

Soldan limit ve $f(1)$ değeri $2$; sağdan limit $5 - 1 = 4$ tür. Limitler eşit olmadığından limit yoktur; fonksiyon $x = 1$ de sıçrama ile süreksizdir.

Örnek 4. $f(x) = \dfrac{1}{x - 3}$ fonksiyonu $x = 3$ te sürekli midir?

$f(3)$ tanımsız olduğundan süreklilik koşulu sağlanmaz. $x = 3$ düşey asimptottur; fonksiyon tanım kümesindeki her noktada süreklidir ama $x = 3$ tanım kümesinde değildir.

Özetle

  • Süreklilik koşulu: $f(a)$ tanımlı, limit var ve $\displaystyle\lim_{x \to a} f(x) = f(a)$ dır.
  • Süreksizlik; boşluk, sıçrama, limitle değerin farklı olması ya da sonsuz süreksizlik biçiminde olabilir.
  • Polinomlar her yerde, rasyonel fonksiyonlar tanım kümelerinde süreklidir.
  • Sürekli fonksiyonların toplamı, farkı, çarpımı, bölümü ve bileşkesi süreklidir.
  • Parçalı fonksiyonlarda birleşme noktasında sağdan limit, soldan limit ve değer karşılaştırılır.

Süreklilik — örnek sorular

Bu konudaki soru bankasından seçilmiş örneklerdir. Cevabı ve çözümü görmek için “Çözümü göster”e tıklayın.

1Kolay
f(2)=5 ve $\lim_{x\to2}f(x)=5$. x=2 de süreklilik hakkında hangi sonuç doğrudur?
ASüreklidir; değer tanımlı, limit var ve eşittir.
BSüreksizdir; 2 ile 5 farklı sayılardır.
CYalnız f nin polinom olduğu verilirse karar verilebilir.
DLimitin var olması nokta değerini gereksiz yapar.
Çözümü göster
Doğru cevap: A
Bir noktada süreklilik için nokta değeri ve iki yanlı limit tanımlı ve eşit olmalıdır; üç koşul sağlanır.
2Kolay
x < 0 için f(x)=x+2, x≥0 için f(x)=x+k. x=0 da sürekli olmak için k hangisidir?
A0; hedef girdisi alınır.
B1; iki x katsayısı ortalanır.
CHer k; iki kural da doğrusaldır.
D2; sol limit ile sağ değer eşitlenir.
Çözümü göster
Doğru cevap: D
Sol limit 2; sağ limit ve değer k. Eşitlik k=2 gerekir.
3Orta
$x=4$ de iki yan limit 6 fakat f(4) tanımsız. Süreksizliği gidermek için hangi işlem yeterlidir?
Af(4)=4 atanması; hedef girdi esas alınır.
Bf(4)=6 atanması; ortak sonlu limit zaten vardır.
CYakın bütün değerlerin 0 yapılması zorunludur.
DHiçbir değer ataması yeterli olamaz.
Çözümü göster
Doğru cevap: B
Eksik yalnız nokta değeridir; ortak limit 6 ya eşit atama üç koşulu tamamlar.
4Orta
Kurmaca bir kargo modelinde q kilogram için q≤5 te ücret 10 TL; q > 5 te $10+2(q-5)$ TL. q=5 eşiğinde hangi yorum doğrudur?
AÜcret sürekli; iki yan ve eşik değeri 10 TL.
BSüreksiz; iki farklı formül kullanılmıştır.
CSüreksiz; ikinci katsayı 2 dir.
DEşik değeri 5 TL olduğu için limit farklıdır.
Çözümü göster
Doğru cevap: A
Sol ücret 10, sağ yaklaşma 10+0=10 ve C(5)=10. Üç süreklilik koşulu sağlanır.
5Zor
x < 2 için f(x)=x², x≥2 için f(x)=mx+n. x=2 de sürekli ve f(3)=7 olacak. m,n hangi sıradadır?
A2,0.
B3,-2.
C1,2.
D3,1.
Çözümü göster
Doğru cevap: B
Süreklilik $2m+n=4$; ek değer $3m+n=7$. Çıkarma m=3, sonra n=-2.

Bu konuda hangi kazanımlar çalışılır?

Aynı ünitedeki diğer konular