Çözümü göster
Terim terim türev: 3x² → 6x, 5x → 5, 7 → 0. Sonuç 6x+5.
Bugün 2 test hakkın kaldı ve sonuçların kaydedilmez. Giriş yaparsan günde 5 test çözer, sonuçlarını saklarsın. Sınırsız çalışmak için Plus.
Her fonksiyonun türevini limit tanımıyla bulmak uzun sürer. Toplam, fark, çarpım, bölüm ve bileşke gibi işlemlerin türevi için kurallar vardır; bu kurallar limit tanımından ispatlanır ve hesabı çok kısaltır.
$c$ sabit, $n$ rasyonel sayı olmak üzere:
$$(c)' = 0, \qquad (x^n)' = n\,x^{n-1}, \qquad (c\,f)' = c\,f', \qquad (f \pm g)' = f' \pm g'$$
Bu kurallarla her polinomun türevi terim terim alınır: $(3x^4 - 2x^2 + 5x)' = 12x^3 - 4x + 5$.
$$(f \cdot g)' = f'\,g + f\,g', \qquad \left(\frac{f}{g}\right)' = \frac{f'\,g - f\,g'}{g^2} \quad (g \neq 0)$$
Çarpımın türevi türevlerin çarpımı değildir: $(fg)' \neq f'g'$. Çarpım kuralının ispatında limit tanımında $f(x + h)g(x + h) - f(x)g(x)$ ifadesine $f(x + h)g(x)$ eklenip çıkarılır:
$$\frac{f(x + h)g(x + h) - f(x)g(x)}{h} = f(x + h)\frac{g(x + h) - g(x)}{h} + g(x)\frac{f(x + h) - f(x)}{h}$$
$h \to 0$ iken sağ taraf $f(x)g'(x) + g(x)f'(x)$ e yaklaşır.
İki fonksiyonun bileşkesinde türev, dıştaki fonksiyonun türevinin içtekinin değerinde alınıp içtekinin türeviyle çarpılmasıdır:
$$(f \circ g)'(x) = f'(g(x)) \cdot g'(x)$$
Özel olarak $[f(x)]^n$ için türev $n\,[f(x)]^{n-1} \cdot f'(x)$ tir. Örneğin $(2x + 1)^5$ in türevi $5(2x + 1)^4 \cdot 2 = 10(2x + 1)^4$ tür.
Örnek 1. $f(x) = (x^2 + 1)(x - 3)$ fonksiyonunun türevini bulunuz.
Çarpım kuralı: $f'(x) = 2x(x - 3) + (x^2 + 1) \cdot 1 = 2x^2 - 6x + x^2 + 1 = 3x^2 - 6x + 1$. Açarak da kontrol edilir: $f(x) = x^3 - 3x^2 + x - 3$ ve $f'(x) = 3x^2 - 6x + 1$.
Örnek 2. $f(x) = \dfrac{x}{x + 1}$ fonksiyonunun türevini bulunuz.
Bölüm kuralı: $f'(x) = \dfrac{1 \cdot (x + 1) - x \cdot 1}{(x + 1)^2} = \dfrac{1}{(x + 1)^2}$.
Örnek 3. $f(x) = (x^2 - 1)^3$ için $f'(2)$ yi bulunuz.
$f'(x) = 3(x^2 - 1)^2 \cdot 2x$ tir. $f'(2) = 3 \cdot 3^2 \cdot 4 = 108$ bulunur.
Örnek 4. Bir öğrenci $(x^2)(x^3)$ ün türevini $2x \cdot 3x^2 = 6x^3$ olarak buluyor. Hatası nedir ve doğrusu nedir?
Çarpımın türevini türevlerin çarpımı olarak aldığı için yanlıştır. Doğrusu $2x \cdot x^3 + x^2 \cdot 3x^2 = 5x^4$ tür; $x^5$ in türevi $5x^4$ olduğundan sonuç doğrulanır.
Bu konudaki soru bankasından seçilmiş örneklerdir. Cevabı ve çözümü görmek için “Çözümü göster”e tıklayın.