MegaSoru

Doğrusal ve Karesel Fonksiyonlardan Polinom Fonksiyonlara 50 çözümlü soru · konu özeti

Soru sayısı
Zorluk
Yazdır / PDF Plus

Bugün 2 test hakkın kaldı ve sonuçların kaydedilmez. Giriş yaparsan günde 5 test çözer, sonuçlarını saklarsın. Sınırsız çalışmak için Plus.

Doğrusal ve Karesel Fonksiyonlardan Polinom Fonksiyonlara Konu Anlatımı

Doğrusal fonksiyon $f(x) = ax + b$ ve karesel fonksiyon $g(x) = ax^2 + bx + c$ aynı cebirsel yapının iki örneğidir: bağımsız değişkenin doğal sayı kuvvetlerinin gerçek katsayılarla toplanması. Bu yapıyı daha yüksek kuvvetlere genişletince polinom fonksiyonlar elde edilir.

Polinom fonksiyon nedir?

$n$ bir doğal sayı ve $a_n, a_{n-1}, \dots, a_1, a_0$ gerçek sayılar olmak üzere
$$P(x) = a_n x^n + a_{n-1} x^{n-1} + \dots + a_1 x + a_0, \qquad a_n \neq 0$$
biçimindeki fonksiyona gerçek katsayılı, tek değişkenli polinom fonksiyon denir. Burada $n$ polinomun derecesi, $a_n$ başkatsayı, $a_0$ sabit terimdir. Bağımsız değişkenin kuvvetleri doğal sayı olmalıdır; bu yüzden $x^{-1} + 2$ (negatif kuvvet), $\sqrt{x}$ (kesirli kuvvet) ve $\dfrac{x^2 + 1}{x - 1}$ (değişkenin paydada olması) polinom değildir. Doğrusal fonksiyon birinci dereceden, karesel fonksiyon ikinci dereceden polinomdur; $n = 0$ için $P(x) = a_0$ sabit fonksiyondur.

Doğrusal ve karesel fonksiyonlarla benzerlikler

Doğrusal ve karesel fonksiyonlar ile üçüncü, dördüncü dereceden polinomlar şu özellikleri paylaşır:
• Tanım kümesi gerçek sayıların tamamıdır: $\mathbb{R}$.
• İki polinomun toplamı, farkı ve çarpımı yine bir polinomdur. Örneğin $f(x) = 2x - 1$ ile $g(x) = x^2 - 4x + 3$ çarpılırsa $2x^3 - 9x^2 + 10x - 3$ üçüncü dereceden polinomu elde edilir.
• Grafikleri sürekli eğrilerdir; eksenleri sınırlı sayıda noktada keser.
• Her polinomun $y$ eksenini kestiği nokta $(0, a_0)$ dır.
Bu gözlemler, doğrusal ve karesel fonksiyonların polinom ailesinin üyeleri olduğunu ve benzer nitel özellikler taşıyabileceğini gösterir.

Aileler arası farklar ve analoji

Benzerliklerin yanında dereceler arttıkça yeni durumlar ortaya çıkar. Doğrusal fonksiyonun görüntü kümesi $\mathbb{R}$ dir ve en çok bir sıfırı vardır. Karesel fonksiyonun görüntü kümesi $\mathbb{R}$ nin bir alt aralığıdır (tepe noktasına bağlı alttan ya da üstten sınırlı) ve en çok iki sıfırı vardır. Üçüncü dereceden bir polinomun görüntü kümesi yine $\mathbb{R}$ dir ve en çok üç sıfırı vardır; dördüncü dereceden bir polinom ise yine alttan ya da üstten sınırlıdır. Bir özelliğin doğrusal ve karesel fonksiyonlarda doğru olması, onun her dereceye genellenebileceğini göstermez; analoji bir varsayım üretir, ama varsayımın ayrıca sınanması gerekir.

Çözümlü örnekler

Örnek 1. Aşağıdaki ifadelerden hangileri polinom fonksiyondur? $\;3x^4 - 2x + 1,\;\; x^{-1} + 2,\;\; \sqrt{x} + 1,\;\; \dfrac{x^2 + 1}{x - 1}$

Yalnızca $3x^4 - 2x + 1$ polinomdur: bütün kuvvetler doğal sayıdır. $x^{-1}$ negatif, $\sqrt{x} = x^{1/2}$ kesirli kuvvet içerir; son ifade ise değişkeni paydada taşıyan bir rasyonel ifadedir.

Örnek 2. $P(x) = 2x^3 - x + 5$ polinomunun derecesini, başkatsayısını ve sabit terimini bulunuz; $P(1)$ i hesaplayınız.

Derece $3$, başkatsayı $2$, sabit terim $5$ tir. $P(1) = 2 - 1 + 5 = 6$ dır.

Örnek 3. $f(x) = 2x - 1$ ve $g(x) = x^2 - 4x + 3$ ise $(f \cdot g)(x)$ polinomunu yazınız ve derecesini belirleyiniz.

$(2x - 1)(x^2 - 4x + 3) = 2x^3 - 8x^2 + 6x - x^2 + 4x - 3 = 2x^3 - 9x^2 + 10x - 3$ olur. Derece $1 + 2 = 3$ tür.

Örnek 4. Doğrusal fonksiyonun görüntü kümesi $\mathbb{R}$ dir. Bu özellik her derecedeki polinom için doğru müdür?

Hayır. Karesel fonksiyonun görüntü kümesi $\mathbb{R}$ olmaz; örneğin $x^2 + 1$ in görüntü kümesi $[1, \infty)$ dır. Dördüncü dereceden $x^4$ ün görüntü kümesi de $[0, \infty)$ dır. Özellik doğrusal ve üçüncü dereceden (tek dereceli) polinomlar için sağlanır.

Özetle

  • Polinom fonksiyon $P(x) = a_n x^n + \dots + a_1 x + a_0$ biçimindedir; kuvvetler doğal sayı, katsayılar gerçek sayıdır.
  • Doğrusal fonksiyon birinci, karesel fonksiyon ikinci dereceden polinomdur.
  • Polinomların toplamı, farkı ve çarpımı yine polinomdur; tanım kümesi $\mathbb{R}$ dir.
  • Değişkenin paydada ya da negatif veya kesirli kuvvette bulunması fonksiyonu polinom olmaktan çıkarır.
  • Doğrusal ve karesel fonksiyonlarda doğru olan bir özellik, kanıtlanmadan üçüncü ve dördüncü derece polinomlara genellenmez.

Doğrusal ve Karesel Fonksiyonlardan Polinom Fonksiyonlara — örnek sorular

Bu konudaki soru bankasından seçilmiş örneklerdir. Cevabı ve çözümü görmek için “Çözümü göster”e tıklayın.

1Kolay
Hangi ifade bütün gerçek sayılarda bir polinom fonksiyon tanımlar?
A$3x^4-2x+7$
B$3x^{-1}+7$
C$\sqrt{x}+7$
D$\frac{3}{x+1}+7$
Çözümü göster
Doğru cevap: A
İlk ifadede değişkenin kuvvetleri 4,1 ve 0 olup doğal sayıdır. Diğer ifadelerde negatif kuvvet, değişkenin karekökü veya değişkenli payda vardır.
2Kolay
$P(x)=-2x^4+5x^2-7$ polinomunun derecesi, başkatsayısı ve sabit terimi hangisinde sırasıyla doğru verilmiştir?
A$2,5,-7$
B$4,2,7$
C$4,-2,5$
D$4,-2,-7$
Çözümü göster
Doğru cevap: D
En büyük kuvvet 4, bu terimin katsayısı -2, değişkensiz terim -7 dir.
3Orta
$P(x)=x^3+2x$ ve $Q(x)=-x^3+x^2+5$ için toplamın türü ve derecesi hangisidir?
AToplamın derecesi iki polinom da üçüncü dereceden olduğu için 3 tür.
BToplam $x^2+2x+5$ polinomudur ve derecesi 2 dir.
CToplamın derecesi $3+3=6$ dır.
DYüksek terimler yok olduğu için toplam polinom değildir.
Çözümü göster
Doğru cevap: B
$x^3$ ve $-x^3$ yok olur. Kalan $x^2+2x+5$ doğal kuvvetli terimlerden oluşur ve en yüksek kuvvet 2 dir.
4Orta
Doğrusal fonksiyonun yatay doğrularla en çok bir kesişimi özelliği $P(x)=x^3$ için de geçerlidir. Doğru gerekçe hangisidir?
AHer üçüncü dereceden polinom bire birdir.
BHer gerçek y için $x^3=y$ nin tek gerçek çözümü vardır; farklı gerçek girdilerin küpleri farklıdır.
CKüp yalnız pozitif girdilerde tanımlıdır.
DSabit terim 0 olması bire birliği zorunlu kılar.
Çözümü göster
Doğru cevap: B
Küp bütün gerçeklerde kesin artar ve gerçek küpkök tektir. Sonuç bu özel polinom için geçerlidir; bütün üçüncü derecelilere genellenemez.
5Zor
$P_a(x)=(a+1)x^4+2x^2$ ve $Q_a(x)=-3x^4+(a-2)x^3+1$ için $P_a+Q_a$ toplamının derecesi tam 2 olsun. Hangi açıklama doğrudur?
A$a=-1$ yeterlidir; ilk polinomun $x^4$ terimi yok olur.
B$a=2$ hem $x^4$ hem $x^3$ katsayılarını sıfırlar; toplam $2x^2+1$ olur.
C$a=3$ yeterlidir; ikinci polinomun $x^3$ katsayısı 1 olur.
DHiçbir a değeri toplamın derecesini 2 yapamaz.
Çözümü göster
Doğru cevap: B
Toplam $(a-2)x^4+(a-2)x^3+2x^2+1$ dir. İki yüksek katsayı $a=2$ de birlikte sıfırlanır; $x^2$ katsayısı 2 kaldığı için derece tam 2 dir.

Bu konuda hangi kazanımlar çalışılır?

Aynı ünitedeki diğer konular