MegaSoru

Polinom Fonksiyonların Sıfırları, İşareti ve Grafiği 50 çözümlü soru · konu özeti

Soru sayısı
Zorluk
Yazdır / PDF Plus

Bugün 2 test hakkın kaldı ve sonuçların kaydedilmez. Giriş yaparsan günde 5 test çözer, sonuçlarını saklarsın. Sınırsız çalışmak için Plus.

Polinom Fonksiyonların Sıfırları, İşareti ve Grafiği Konu Anlatımı

Bir polinom fonksiyonunun grafiğini çizmeden önce sıfırlarını, işaretini ve uç davranışını bilmek yeterli bir taslak verir. Bu konuda çarpanlarına ayrılmış polinomlarla bu üç özellik incelenir.

Sıfırlar ve katları

$P(a) = 0$ eşitliğini sağlayan $a$ gerçek sayısına polinomun sıfırı (kökü) denir; grafikte eğrinin $x$ eksenini kestiği ya da eksene değdiği noktadır. Çarpan biçiminde $P(x) = k\,(x - a)^m (x - b)^n \cdots$ yazılmışsa $a$ sıfırının katı $m$, $b$ nin katı $n$ dir. $n$. dereceden bir polinomun en çok $n$ farklı gerçek sıfırı vardır. Derecesi tek olan polinomun görüntü kümesi $\mathbb{R}$ olduğundan en az bir gerçek sıfırı bulunur; çift dereceli polinomun hiç gerçek sıfırı olmayabilir ($x^4 + 1$ gibi).

İşaret incelemesi

Ardışık iki sıfır arasında polinomun işareti sabittir. Bir sıfırdan geçerken:
• Sıfırın katı tek ise işaret değişir ve grafik ekseni keser.
• Sıfırın katı çift ise işaret değişmez ve grafik eksene değip geri döner.
$x^2 + 1$ gibi gerçek kökü olmayan ikinci dereceden çarpanlar her $x$ için pozitiftir ($x^2 + 1 \ge 1$; $x^2 + x + 1 = \left(x + \tfrac{1}{2}\right)^2 + \tfrac{3}{4} > 0$); bu çarpanlar işareti değiştirmez ve işaret tablosuna katkı yapmaz.

Uç davranış ve grafik taslağı

$x$ çok büyük ya da çok küçük olduğunda polinomun davranışını başkatsayı ve derece belirler:
• Derece tek, başkatsayı pozitif: $x \to -\infty$ iken grafik aşağıya, $x \to +\infty$ iken yukarıya gider.
• Derece tek, başkatsayı negatif: tersi.
• Derece çift, başkatsayı pozitif: iki uçta da yukarıya gider.
• Derece çift, başkatsayı negatif: iki uçta da aşağıya gider.
Sıfırlar, katları ve uç davranış birlikte kullanılarak grafiğin kabaca nasıl çizileceği belirlenir.

Çözümlü örnekler

Örnek 1. $P(x) = (x + 2)(x - 1)^2 (x - 4)$ polinomunun sıfırlarını ve işaretini inceleyiniz.

Sıfırlar: $-2$ (1 kat), $1$ (2 kat), $4$ (1 kat). Derece $4$, başkatsayı $1 > 0$ olduğundan $x > 4$ için $P > 0$ dır. $4$ ten geçerken işaret değişir: $(1, 4)$ aralığında negatiftir. $1$ çift katlı olduğundan işaret değişmez: $(-2, 1)$ aralığında da negatiftir. $-2$ den geçerken işaret değişir: $x < -2$ için pozitiftir. Kontrol: $P(0) = 2 \cdot 1 \cdot (-4) = -8 < 0$ dır.

Örnek 2. $Q(x) = x\,(x^2 + 1)(x - 3)$ polinomunun kaç farklı gerçek sıfırı vardır?

$x^2 + 1 > 0$ olduğundan bu çarpan sıfır vermez. Sıfırlar yalnızca $x = 0$ ve $x = 3$ tür; iki farklı gerçek sıfır vardır, polinom dördüncü derece olduğu halde sıfır sayısı dörtten azdır.

Örnek 3. $R(x) = -(x - 1)(x - 3)(x + 2)$ polinomunun hangi aralıklarda pozitif olduğunu bulunuz.

Derece $3$, başkatsayı $-1 < 0$ olduğundan $x > 3$ için $R < 0$ dır. Üç sıfır da tek katlı olduğu için işaret her sıfırdan geçerken değişir: $(1, 3)$ te pozitif, $(-2, 1)$ de negatif, $x < -2$ için pozitiftir. $R$ pozitiftir: $(-\infty, -2) \cup (1, 3)$. Kontrol: $R(2) = -(1)(-1)(4) = 4 > 0$ dır.

Örnek 4. Dördüncü dereceden bir polinomun grafiği $x$ eksenine değip geri dönüyorsa değme noktasındaki sıfırın katı hakkında ne söylenir?

Eksene değip geri dönmek, işaretin değişmemesi demektir; bu da sıfırın katının çift olduğunu gösterir (2 ya da 4).

Özetle

  • $n$. dereceden polinomun en çok $n$ farklı gerçek sıfırı vardır; tek dereceli polinomun en az bir gerçek sıfırı vardır.
  • Tek katlı sıfırda işaret değişir, çift katlı sıfırda işaret değişmez.
  • Gerçek kökü olmayan ikinci dereceden çarpan işaret tablosunu etkilemez.
  • Uç davranış derece ve başkatsayının işaretine bağlıdır.
  • Çift dereceli polinomun gerçek sıfırı olmayabilir, tek dereceli polinomun mutlaka vardır.

Polinom Fonksiyonların Sıfırları, İşareti ve Grafiği — örnek sorular

Bu konudaki soru bankasından seçilmiş örneklerdir. Cevabı ve çözümü görmek için “Çözümü göster”e tıklayın.

1Kolay
$P(x)=(x-4)(x+1)$ için sıfırlar hakkında hangisi doğrudur?
A4 ve -1, birer katlı sıfırlardır.
B-4 ve 1, birer katlı sıfırlardır.
C4 ve -1, ikişer katlı sıfırlardır.
DYalnız 4 sıfırdır.
Çözümü göster
Doğru cevap: A
Çarpımın sıfır olması için bir çarpan sıfır olmalıdır. $x-4=0$ veya $x+1=0$; her çarpanın üssü 1 dir.
2Kolay
$P(x)=(x+3)(x-2)$ için işaret hakkında hangisi doğrudur?
A-3 ile 2 arasında pozitif, dışında negatiftir.
BHer gerçek girdide pozitiftir.
CYalnız 2 nin sağında pozitiftir.
D-3 ile 2 arasında negatif, bu aralığın dışında pozitiftir; uçlarda sıfırdır.
Çözümü göster
Doğru cevap: D
İki basit kökte işaret değişir. Orta aralıkta ilk çarpan pozitif, ikinci negatif; dış aralıklarda işaretler aynıdır.
3Orta
xy-4-3-2-112345-8-6-4-2246810121416OP
Verilen P grafiğinin yatay eksenle ilişkisini doğru açıklayan seçenek hangisidir?
Aİki farklı gerçek sıfır vardır ve her ikisinde de işaret değişir.
Bİki farklı gerçek sıfır vardır; ikisinde de işaret korunur.
CYalnız bir gerçek sıfır vardır.
DGerçek sıfır yoktur.
Çözümü göster
Doğru cevap: A
Eğri yatay ekseni -2 ve 3 te keser. Her kesişimde eksenin bir tarafından diğerine geçer.
4Orta
$P(x)=(x+2)(x-3)$ ve $Q(x)=P(x-4)$ için kökler ve negatif olduğu aralık nasıl değişir?
AKökler 2 ve 7 olur; Q, 2 ile 7 arasında negatiftir.
BKökler -6 ve -1 olur; Q bu iki değer arasında negatiftir.
CKökler 2 ve 7 olur; Q dış aralıklarda negatiftir.
DKökler -2 ve 3 olarak kalır.
Çözümü göster
Doğru cevap: A
$x-4$ yerine -2 veya 3 gelmeli; $x=2$ veya 7 bulunur. $Q=(x-2)(x-7)$ olduğundan orta aralık negatiftir.
5Zor
xy-2224681012OP
P ikinci derecedendir. Verilen grafikten sıfırlar ve uç yönleri hakkında hangi çıkarım yapılır?
AGerçek sıfır yoktur; iki uç da yukarı yönelir.
BBir çift katlı sıfır vardır; iki uç yukarı yönelir.
Cİki sıfır vardır; iki uç aşağı yönelir.
DGerçek sıfır yoktur; uçlar zıt yönlere gider.
Çözümü göster
Doğru cevap: A
Eğri yatay eksenin üstünde kalır. Pozitif başkatsayılı ikinci derece olduğu için iki uç yukarıdır.

Bu konuda hangi kazanımlar çalışılır?

Aynı ünitedeki diğer konular