Çözümü göster
Çarpımın sıfır olması için bir çarpan sıfır olmalıdır. $x-4=0$ veya $x+1=0$; her çarpanın üssü 1 dir.
Bugün 2 test hakkın kaldı ve sonuçların kaydedilmez. Giriş yaparsan günde 5 test çözer, sonuçlarını saklarsın. Sınırsız çalışmak için Plus.
Bir polinom fonksiyonunun grafiğini çizmeden önce sıfırlarını, işaretini ve uç davranışını bilmek yeterli bir taslak verir. Bu konuda çarpanlarına ayrılmış polinomlarla bu üç özellik incelenir.
$P(a) = 0$ eşitliğini sağlayan $a$ gerçek sayısına polinomun sıfırı (kökü) denir; grafikte eğrinin $x$ eksenini kestiği ya da eksene değdiği noktadır. Çarpan biçiminde $P(x) = k\,(x - a)^m (x - b)^n \cdots$ yazılmışsa $a$ sıfırının katı $m$, $b$ nin katı $n$ dir. $n$. dereceden bir polinomun en çok $n$ farklı gerçek sıfırı vardır. Derecesi tek olan polinomun görüntü kümesi $\mathbb{R}$ olduğundan en az bir gerçek sıfırı bulunur; çift dereceli polinomun hiç gerçek sıfırı olmayabilir ($x^4 + 1$ gibi).
Ardışık iki sıfır arasında polinomun işareti sabittir. Bir sıfırdan geçerken:
• Sıfırın katı tek ise işaret değişir ve grafik ekseni keser.
• Sıfırın katı çift ise işaret değişmez ve grafik eksene değip geri döner.
$x^2 + 1$ gibi gerçek kökü olmayan ikinci dereceden çarpanlar her $x$ için pozitiftir ($x^2 + 1 \ge 1$; $x^2 + x + 1 = \left(x + \tfrac{1}{2}\right)^2 + \tfrac{3}{4} > 0$); bu çarpanlar işareti değiştirmez ve işaret tablosuna katkı yapmaz.
$x$ çok büyük ya da çok küçük olduğunda polinomun davranışını başkatsayı ve derece belirler:
• Derece tek, başkatsayı pozitif: $x \to -\infty$ iken grafik aşağıya, $x \to +\infty$ iken yukarıya gider.
• Derece tek, başkatsayı negatif: tersi.
• Derece çift, başkatsayı pozitif: iki uçta da yukarıya gider.
• Derece çift, başkatsayı negatif: iki uçta da aşağıya gider.
Sıfırlar, katları ve uç davranış birlikte kullanılarak grafiğin kabaca nasıl çizileceği belirlenir.
Örnek 1. $P(x) = (x + 2)(x - 1)^2 (x - 4)$ polinomunun sıfırlarını ve işaretini inceleyiniz.
Sıfırlar: $-2$ (1 kat), $1$ (2 kat), $4$ (1 kat). Derece $4$, başkatsayı $1 > 0$ olduğundan $x > 4$ için $P > 0$ dır. $4$ ten geçerken işaret değişir: $(1, 4)$ aralığında negatiftir. $1$ çift katlı olduğundan işaret değişmez: $(-2, 1)$ aralığında da negatiftir. $-2$ den geçerken işaret değişir: $x < -2$ için pozitiftir. Kontrol: $P(0) = 2 \cdot 1 \cdot (-4) = -8 < 0$ dır.
Örnek 2. $Q(x) = x\,(x^2 + 1)(x - 3)$ polinomunun kaç farklı gerçek sıfırı vardır?
$x^2 + 1 > 0$ olduğundan bu çarpan sıfır vermez. Sıfırlar yalnızca $x = 0$ ve $x = 3$ tür; iki farklı gerçek sıfır vardır, polinom dördüncü derece olduğu halde sıfır sayısı dörtten azdır.
Örnek 3. $R(x) = -(x - 1)(x - 3)(x + 2)$ polinomunun hangi aralıklarda pozitif olduğunu bulunuz.
Derece $3$, başkatsayı $-1 < 0$ olduğundan $x > 3$ için $R < 0$ dır. Üç sıfır da tek katlı olduğu için işaret her sıfırdan geçerken değişir: $(1, 3)$ te pozitif, $(-2, 1)$ de negatif, $x < -2$ için pozitiftir. $R$ pozitiftir: $(-\infty, -2) \cup (1, 3)$. Kontrol: $R(2) = -(1)(-1)(4) = 4 > 0$ dır.
Örnek 4. Dördüncü dereceden bir polinomun grafiği $x$ eksenine değip geri dönüyorsa değme noktasındaki sıfırın katı hakkında ne söylenir?
Eksene değip geri dönmek, işaretin değişmemesi demektir; bu da sıfırın katının çift olduğunu gösterir (2 ya da 4).
Bu konudaki soru bankasından seçilmiş örneklerdir. Cevabı ve çözümü görmek için “Çözümü göster”e tıklayın.