MegaSoru

İdeal Gaz Yasası 50 çözümlü soru · konu özeti

Soru sayısı
Zorluk
Yazdır / PDF Plus

Bugün 2 test hakkın kaldı ve sonuçların kaydedilmez. Giriş yaparsan günde 5 test çözer, sonuçlarını saklarsın. Sınırsız çalışmak için Plus.

İdeal Gaz Yasası Konu Anlatımı

Boyle, Charles ve Avogadro yasaları ayrı ayrı bakıldığında gazın yalnız iki değişkeni arasındaki ilişkiyi anlatır. Bu yasalar birleştirildiğinde bir gazın dört değişkenini tek bir eşitlikle ilişkilendiren ideal gaz denklemi elde edilir.

Yasalardan tek eşitliğe

Üç yasa şu orantıları söyler:
• Boyle: V, 1/P ile doğru orantılıdır.
• Charles: V, T ile doğru orantılıdır.
• Avogadro: V, n ile doğru orantılıdır.
Hacim bu üç niceliğin her biriyle doğru orantılı olduğu için V, nT/P ile doğru orantılıdır. Orantı sabiti R ile gösterilirse:
$PV = nRT$
Burada R ideal gaz sabitidir. Bu eşitliğe ideal gaz denklemi denir. Bu derste denklem hesap için değil, değişkenler arasındaki ilişkiyi tek bakışta görmek için kullanılır.

Denklemi nitel yorumlamak

Denklem, bir değişken değiştiğinde diğerlerinin nasıl etkileneceğini gösterir:
• Sıcaklık ve madde miktarı sabitken basınç artarsa hacim azalır.
• Basınç sabitken hem sıcaklık hem madde miktarı artarsa hacim artar.
• Hacim ve sıcaklık sabitken kaba gaz eklenirse basınç artar.
• Eşit hacim, sıcaklık ve basınçtaki iki gazda mol sayıları eşittir; gazın türü önemli değildir.

İdeal gaz ve gerçek gaz

İdeal gaz, kinetik moleküler teorinin varsayımlarına tam uyan varsayımsal bir gazdır: taneciklerin hacmi ve tanecikler arası etkileşimler ihmal edilir. Gerçek gazlar düşük basınç ve yüksek sıcaklıkta ideal davranışa yaklaşır; çünkü bu koşullarda tanecikler birbirinden uzaktır ve hızlı hareket ettikleri için birbirlerini çekmeleri önemsizleşir. Yüksek basınç ve düşük sıcaklıkta gerçek gazlar idealden sapar.

Çözümlü örnekler

Örnek 1. Sabit hacimli kapalı bir kapta hem sıcaklık hem de gaz miktarı artırılıyor. Basınç nasıl değişir?

PV = nRT denkleminde V sabitken P, n ve T ile doğru orantılıdır. İki değişken de arttığı için basınç artar.

Örnek 2. Aynı sıcaklık ve basınçta 1 L'lik iki ayrı balona O₂ ve He dolduruluyor. Balonlardaki tanecik sayılarını karşılaştırınız.

Hacim, sıcaklık ve basınç eşit olduğuna göre ideal gaz denklemine göre mol sayıları da eşittir. Gazın türü önemli olmadığı için iki balondaki tanecik sayısı aynıdır (Avogadro yasası).

Örnek 3. Bir gaz hangi koşullarda ideal gaz davranışına daha çok yaklaşır? Gerekçesiyle açıklayınız.

Düşük basınçta tanecikler birbirinden uzaktır, kendi hacimleri toplam hacme göre ihmal edilebilir. Yüksek sıcaklıkta tanecikler hızlı hareket eder ve aralarındaki çekim önemsizleşir. Bu nedenle gaz düşük basınç ve yüksek sıcaklıkta ideal davranışa en çok yaklaşır.

Özetle

  • Boyle, Charles ve Avogadro yasaları birleşerek PV = nRT ideal gaz denklemini verir.
  • R ideal gaz sabitidir; sıcaklık Kelvin cinsindendir.
  • Eşit hacim, sıcaklık ve basınçtaki gazlarda mol sayıları eşittir.
  • İdeal gazda tanecik hacmi ve tanecikler arası etkileşimler ihmal edilir.
  • Gerçek gazlar düşük basınç ve yüksek sıcaklıkta ideal davranışa yaklaşır.

İdeal Gaz Yasası — örnek sorular

Bu konudaki soru bankasından seçilmiş örneklerdir. Cevabı ve çözümü görmek için “Çözümü göster”e tıklayın.

1Kolay
İdeal gaz eşitliği hangisidir?
APV = nRT
BP = nRT
CPV = RT/n
DP/V = nT
Çözümü göster
Doğru cevap: A
Basınç, hacim, mol sayısı ve mutlak sıcaklık PV = nRT eşitliğiyle ilişkilendirilir.
2Kolay
Sabit hacim ve sıcaklıkta bir kaptaki gazın mol sayısı artırılırsa basıncı nasıl değişir?
AAzalır
BDeğişmez
CSıfır olur
DArtar
Çözümü göster
Doğru cevap: D
PV = nRT'de V ve T sabitken basınç mol sayısıyla doğru orantılıdır.
3Orta
İdeal gaz eşitliği hangi gaz yasalarının birleştirilmesiyle elde edilir?
AYalnız Boyle yasası
BBoyle, Charles ve Avogadro yasaları
CGraham ve Boyle yasaları
DYalnız Avogadro yasası
Çözümü göster
Doğru cevap: B
V ∝ 1/P, V ∝ T ve V ∝ n ilişkileri birleştirilince V ∝ nT/P, yani PV = nRT elde edilir.
4Orta
Boyle (V ∝ 1/P), Charles (V ∝ T) ve Avogadro (V ∝ n) ilişkileri birleştirildiğinde hacim için hangi orantı elde edilir?
AV ∝ nP/T
BV ∝ PT/n
CV ∝ nT/P
DV ∝ n/(PT)
Çözümü göster
Doğru cevap: C
Hacim mol sayısı ve mutlak sıcaklıkla doğru, basınçla ters orantılıdır.
5Zor
Bir öğrenci üç gaz yasasından ideal gaz eşitliğine ulaşırken izlediği yol hangisidir?
ABütün değişkenleri aynı anda değiştirip tek ölçüm yapmak
BHer yasada iki değişken arasındaki ilişkiyi belirleyip bunları tek bir orantıda birleştirmek
CYasalardan birini seçip diğerlerini yok saymak
DGazın rengine göre eşitlik kurmak
Çözümü göster
Doğru cevap: B
Ayrı ayrı gözlenen ikili ilişkiler genelleştirilerek tek bir eşitlikte toplanır (tümevarım).

Bu konuda hangi kazanımlar çalışılır?

Aynı ünitedeki diğer konular