Çözümü göster
Basınç, hacim, mol sayısı ve mutlak sıcaklık PV = nRT eşitliğiyle ilişkilendirilir.
Bugün 2 test hakkın kaldı ve sonuçların kaydedilmez. Giriş yaparsan günde 5 test çözer, sonuçlarını saklarsın. Sınırsız çalışmak için Plus.
Boyle, Charles ve Avogadro yasaları ayrı ayrı bakıldığında gazın yalnız iki değişkeni arasındaki ilişkiyi anlatır. Bu yasalar birleştirildiğinde bir gazın dört değişkenini tek bir eşitlikle ilişkilendiren ideal gaz denklemi elde edilir.
Üç yasa şu orantıları söyler:
• Boyle: V, 1/P ile doğru orantılıdır.
• Charles: V, T ile doğru orantılıdır.
• Avogadro: V, n ile doğru orantılıdır.
Hacim bu üç niceliğin her biriyle doğru orantılı olduğu için V, nT/P ile doğru orantılıdır. Orantı sabiti R ile gösterilirse:
$PV = nRT$
Burada R ideal gaz sabitidir. Bu eşitliğe ideal gaz denklemi denir. Bu derste denklem hesap için değil, değişkenler arasındaki ilişkiyi tek bakışta görmek için kullanılır.
Denklem, bir değişken değiştiğinde diğerlerinin nasıl etkileneceğini gösterir:
• Sıcaklık ve madde miktarı sabitken basınç artarsa hacim azalır.
• Basınç sabitken hem sıcaklık hem madde miktarı artarsa hacim artar.
• Hacim ve sıcaklık sabitken kaba gaz eklenirse basınç artar.
• Eşit hacim, sıcaklık ve basınçtaki iki gazda mol sayıları eşittir; gazın türü önemli değildir.
İdeal gaz, kinetik moleküler teorinin varsayımlarına tam uyan varsayımsal bir gazdır: taneciklerin hacmi ve tanecikler arası etkileşimler ihmal edilir. Gerçek gazlar düşük basınç ve yüksek sıcaklıkta ideal davranışa yaklaşır; çünkü bu koşullarda tanecikler birbirinden uzaktır ve hızlı hareket ettikleri için birbirlerini çekmeleri önemsizleşir. Yüksek basınç ve düşük sıcaklıkta gerçek gazlar idealden sapar.
Örnek 1. Sabit hacimli kapalı bir kapta hem sıcaklık hem de gaz miktarı artırılıyor. Basınç nasıl değişir?
PV = nRT denkleminde V sabitken P, n ve T ile doğru orantılıdır. İki değişken de arttığı için basınç artar.
Örnek 2. Aynı sıcaklık ve basınçta 1 L'lik iki ayrı balona O₂ ve He dolduruluyor. Balonlardaki tanecik sayılarını karşılaştırınız.
Hacim, sıcaklık ve basınç eşit olduğuna göre ideal gaz denklemine göre mol sayıları da eşittir. Gazın türü önemli olmadığı için iki balondaki tanecik sayısı aynıdır (Avogadro yasası).
Örnek 3. Bir gaz hangi koşullarda ideal gaz davranışına daha çok yaklaşır? Gerekçesiyle açıklayınız.
Düşük basınçta tanecikler birbirinden uzaktır, kendi hacimleri toplam hacme göre ihmal edilebilir. Yüksek sıcaklıkta tanecikler hızlı hareket eder ve aralarındaki çekim önemsizleşir. Bu nedenle gaz düşük basınç ve yüksek sıcaklıkta ideal davranışa en çok yaklaşır.
Bu konudaki soru bankasından seçilmiş örneklerdir. Cevabı ve çözümü görmek için “Çözümü göster”e tıklayın.