Çözümü göster
Katsayılara göre 1 mol N₂'den 2 mol NH₃ oluşur; 2 mol N₂'den 4 mol NH₃ oluşur.
Bugün 2 test hakkın kaldı ve sonuçların kaydedilmez. Giriş yaparsan günde 5 test çözer, sonuçlarını saklarsın. Sınırsız çalışmak için Plus.
Bir aşçı tarifte 2 yumurta için 1 su bardağı süt kullanılacağını biliyorsa 6 yumurtayla kaç bardak süt gerektiğini hesaplar. Kimyacılar da denkleştirilmiş bir tepkime denklemini bir tarif gibi kullanarak tepken ve ürün miktarlarını hesaplar. Bu hesaplara stokiyometri denir.
Denkleştirilmiş bir denklemdeki katsayılar maddelerin mol oranlarını gösterir. N₂ + 3H₂ → 2NH₃ denklemi şunu söyler: 1 mol azot ile 3 mol hidrojen tepkimeye girerek 2 mol amonyak oluşturur. Aynı oran molekül sayısı için de geçerlidir (1 molekül N₂ ile 3 molekül H₂). Katsayılar kütle oranını göstermez; kütle hesabı için mol kütleleri kullanılır.
Stokiyometri sorularında genellikle şu yol izlenir:
• Verilen maddenin miktarı mole çevrilir (kütleden: n = m / M; tanecik sayısından: n = tanecik / 6,02·10²³).
• Denklemdeki katsayı oranıyla istenen maddenin mol sayısı bulunur.
• İstenen birime (kütle ya da tanecik sayısı) dönüştürülür.
Örneğin 2H₂ + O₂ → 2H₂O tepkimesinde 4 g hidrojen (2 mol) yeterli oksijenle tepkimeye girerse 2 mol su, yani 36 g su oluşur.
Hesap sonucunu kontrol etmenin bir yolu kütlenin korunumudur: tepkimeye giren maddelerin toplam kütlesi, oluşan ürünlerin toplam kütlesine eşittir. Örneğin 4 g H₂ ile 32 g O₂ tamamen tepkimeye girerse 36 g su oluşur.
Örnek 1. CH₄ + 2O₂ → CO₂ + 2H₂O tepkimesine göre 8 g metan yandığında kaç gram su oluşur? (H: 1, C: 12, O: 16)
Metanın mol kütlesi 16 g/mol'dür; 8 g metan 0,5 mol eder. Denkleme göre 1 mol metandan 2 mol su oluşur; 0,5 mol metandan 1 mol su oluşur. Suyun mol kütlesi 18 g/mol olduğu için 18 g su oluşur.
Örnek 2. N₂ + 3H₂ → 2NH₃ tepkimesinde 0,6 mol hidrojen tamamen harcanıyor. Kaç mol amonyak oluşur ve kaç mol azot harcanır?
Hidrojen ile amonyak arasındaki mol oranı 3 : 2'dir. 0,6 mol hidrojenden 0,6 · 2 / 3 = 0,4 mol amonyak oluşur. Azot ile hidrojen oranı 1 : 3 olduğu için 0,6 / 3 = 0,2 mol azot harcanır.
Örnek 3. Bir öğrenci 2H₂ + O₂ → 2H₂O tepkimesinde 2 g hidrojenin 1 g oksijenle tepkimeye girdiğini söylüyor. Hatası nedir?
Katsayılar mol oranını gösterir, kütle oranını göstermez. 2 g hidrojen 1 mol eder; 1 mol hidrojen 0,5 mol oksijenle tepkimeye girer. 0,5 mol oksijen 16 g'dır. Öğrenci katsayıları kütle oranı gibi kullanmıştır.
Bu konudaki soru bankasından seçilmiş örneklerdir. Cevabı ve çözümü görmek için “Çözümü göster”e tıklayın.