MegaSoru

Stokiyometrik Hesaplamalar 50 çözümlü soru · konu özeti

Soru sayısı
Zorluk
Yazdır / PDF Plus

Bugün 2 test hakkın kaldı ve sonuçların kaydedilmez. Giriş yaparsan günde 5 test çözer, sonuçlarını saklarsın. Sınırsız çalışmak için Plus.

Stokiyometrik Hesaplamalar Konu Anlatımı

Bir aşçı tarifte 2 yumurta için 1 su bardağı süt kullanılacağını biliyorsa 6 yumurtayla kaç bardak süt gerektiğini hesaplar. Kimyacılar da denkleştirilmiş bir tepkime denklemini bir tarif gibi kullanarak tepken ve ürün miktarlarını hesaplar. Bu hesaplara stokiyometri denir.

Katsayıların anlamı

Denkleştirilmiş bir denklemdeki katsayılar maddelerin mol oranlarını gösterir. N₂ + 3H₂ → 2NH₃ denklemi şunu söyler: 1 mol azot ile 3 mol hidrojen tepkimeye girerek 2 mol amonyak oluşturur. Aynı oran molekül sayısı için de geçerlidir (1 molekül N₂ ile 3 molekül H₂). Katsayılar kütle oranını göstermez; kütle hesabı için mol kütleleri kullanılır.

Hesap basamakları

Stokiyometri sorularında genellikle şu yol izlenir:
• Verilen maddenin miktarı mole çevrilir (kütleden: n = m / M; tanecik sayısından: n = tanecik / 6,02·10²³).
• Denklemdeki katsayı oranıyla istenen maddenin mol sayısı bulunur.
• İstenen birime (kütle ya da tanecik sayısı) dönüştürülür.
Örneğin 2H₂ + O₂ → 2H₂O tepkimesinde 4 g hidrojen (2 mol) yeterli oksijenle tepkimeye girerse 2 mol su, yani 36 g su oluşur.

Kütlenin korunumu ile kontrol

Hesap sonucunu kontrol etmenin bir yolu kütlenin korunumudur: tepkimeye giren maddelerin toplam kütlesi, oluşan ürünlerin toplam kütlesine eşittir. Örneğin 4 g H₂ ile 32 g O₂ tamamen tepkimeye girerse 36 g su oluşur.

Çözümlü örnekler

Örnek 1. CH₄ + 2O₂ → CO₂ + 2H₂O tepkimesine göre 8 g metan yandığında kaç gram su oluşur? (H: 1, C: 12, O: 16)

Metanın mol kütlesi 16 g/mol'dür; 8 g metan 0,5 mol eder. Denkleme göre 1 mol metandan 2 mol su oluşur; 0,5 mol metandan 1 mol su oluşur. Suyun mol kütlesi 18 g/mol olduğu için 18 g su oluşur.

Örnek 2. N₂ + 3H₂ → 2NH₃ tepkimesinde 0,6 mol hidrojen tamamen harcanıyor. Kaç mol amonyak oluşur ve kaç mol azot harcanır?

Hidrojen ile amonyak arasındaki mol oranı 3 : 2'dir. 0,6 mol hidrojenden 0,6 · 2 / 3 = 0,4 mol amonyak oluşur. Azot ile hidrojen oranı 1 : 3 olduğu için 0,6 / 3 = 0,2 mol azot harcanır.

Örnek 3. Bir öğrenci 2H₂ + O₂ → 2H₂O tepkimesinde 2 g hidrojenin 1 g oksijenle tepkimeye girdiğini söylüyor. Hatası nedir?

Katsayılar mol oranını gösterir, kütle oranını göstermez. 2 g hidrojen 1 mol eder; 1 mol hidrojen 0,5 mol oksijenle tepkimeye girer. 0,5 mol oksijen 16 g'dır. Öğrenci katsayıları kütle oranı gibi kullanmıştır.

Özetle

  • Denkleştirilmiş denklemdeki katsayılar mol (ve tanecik) oranlarını gösterir, kütle oranını göstermez.
  • Stokiyometride önce mole çevrilir, katsayı oranı uygulanır, sonra istenen birime dönülür.
  • Kütle hesabı için mol kütleleri kullanılır.
  • Tepkimeye giren ve oluşan maddelerin toplam kütlesi eşittir.
  • Hesap sonucunu kütlenin korunumuyla kontrol etmek hataları yakalamaya yardım eder.

Stokiyometrik Hesaplamalar — örnek sorular

Bu konudaki soru bankasından seçilmiş örneklerdir. Cevabı ve çözümü görmek için “Çözümü göster”e tıklayın.

1Kolay
N₂ + 3H₂ → 2NH₃ tepkimesine göre 2 mol N₂ tamamen tepkimeye girerse kaç mol NH₃ oluşur?
A4
B2
C3
D6
Çözümü göster
Doğru cevap: A
Katsayılara göre 1 mol N₂'den 2 mol NH₃ oluşur; 2 mol N₂'den 4 mol NH₃ oluşur.
2Kolay
2H₂ + O₂ → 2H₂O tepkimesine göre 3 mol O₂ tamamen tepkimeye girerse kaç mol H₂O oluşur?
A3
B6
C2
D1,5
Çözümü göster
Doğru cevap: B
1 mol O₂'den 2 mol H₂O oluşur; 3 mol O₂'den 6 mol H₂O oluşur.
3Orta
CH₄ + 2O₂ → CO₂ + 2H₂O tepkimesine göre 0,5 mol CH₄ yandığında kaç mol H₂O oluşur?
A0,5
B2
C1
D1,5
Çözümü göster
Doğru cevap: C
1 mol CH₄'ten 2 mol H₂O oluşur; 0,5 mol CH₄'ten 1 mol H₂O oluşur.
4Orta
2Al + 6HCl → 2AlCl₃ + 3H₂ tepkimesine göre 4 mol Al tamamen tepkimeye girerse kaç mol H₂ oluşur?
A3
B4
C12
D6
Çözümü göster
Doğru cevap: D
2 mol Al'den 3 mol H₂ oluşur; 4 mol Al'den 6 mol H₂ oluşur.
5Zor
4NH₃ + 5O₂ → 4NO + 6H₂O tepkimesine göre 2 mol NH₃ tamamen tepkimeye girerse kaç mol H₂O oluşur?
A2
B6
C1,5
D3
Çözümü göster
Doğru cevap: D
4 mol NH₃'ten 6 mol H₂O oluşur; oran 6/4 = 1,5'tir. 2 × 1,5 = 3 mol H₂O.

Bu konuda hangi kazanımlar çalışılır?

Aynı ünitedeki diğer konular