Çözümü göster
Kuvvetli asit ile kuvvetli baz tepkimeye girerek tuz ve su oluşturur; bu nötrleşme tepkimesidir.
Bugün 2 test hakkın kaldı ve sonuçların kaydedilmez. Giriş yaparsan günde 5 test çözer, sonuçlarını saklarsın. Sınırsız çalışmak için Plus.
Kimyasal tepkimeler çok çeşitlidir, ama birçoğu birkaç ana türde toplanabilir. Bu derste özellikle üç tür önemlidir: çökelme, indirgenme-yükseltgenme (redoks) ve asit-baz tepkimeleri. Her türün kendine özgü gözlemlenebilir göstergeleri vardır.
İki ayrı sulu çözelti karıştırıldığında suda çözünmeyen bir katı oluşuyorsa çökelme tepkimesi gerçekleşmiştir; oluşan katıya çökelek denir. Örneğin gümüş nitrat ve sodyum klorür çözeltileri karıştırılınca beyaz gümüş klorür çöker:
AgNO₃(suda) + NaCl(suda) → AgCl(k) + NaNO₃(suda)
Tepkimeye gerçekten katılan iyonlar net iyon denklemiyle gösterilir: Ag⁺(suda) + Cl⁻(suda) → AgCl(k). Tepkime boyunca çözeltide değişmeden kalan Na⁺ ve NO₃⁻ iyonlarına seyirci iyon denir. Hangi maddenin çökeleceği bilgisi sorularda verilir.
Bu tepkimelerde elektron alışverişi olur: bir tür elektron vererek yükseltgenir, diğer tür elektron alarak indirgenir. Göstergeler renk değişimi, gaz çıkışı ve enerji (ısı, ışık) açığa çıkmasıdır. Örnekler:
• Zn(k) + CuSO₄(suda) → ZnSO₄(suda) + Cu(k): çinkonun üzeri kızıl bakırla kaplanır, mavi renk açılır.
• Magnezyumun yanması: 2Mg + O₂ → 2MgO; parlak ışık çıkar.
• Yanma tepkimeleri genellikle redoks tepkimeleridir.
Kuvvetli bir asidin ve kuvvetli bir bazın sulu çözeltileri karıştırılınca tuz ve su oluşur; ortam ısınır. Örneğin HCl(suda) + NaOH(suda) → NaCl(suda) + H₂O(s). Net iyon denklemi H⁺(suda) + OH⁻(suda) → H₂O(s) şeklindedir. Tepkimenin ilerlediği, ortamın ısınması ve bir indikatörün renk değiştirmesiyle izlenebilir.
Örnek 1. Kurşun(II) nitrat ve potasyum iyodür çözeltileri karıştırıldığında sarı renkli kurşun(II) iyodür katısı çöküyor. Tepkimenin türü ve seyirci iyonlar nelerdir?
Çözeltilerden çözünmeyen bir katı oluştuğu için bu bir çökelme tepkimesidir. Net iyon denklemi Pb²⁺ + 2I⁻ → PbI₂(k) şeklindedir. Değişmeden çözeltide kalan K⁺ ve NO₃⁻ iyonları seyirci iyonlardır.
Örnek 2. Demir çivi bakır(II) sülfat çözeltisine batırılıyor ve çivi kızıl renkli bir tabakayla kaplanıyor. Bu tepkimede elektron veren tür hangisidir?
Çivinin üzerinde metalik bakır oluşmuştur; Cu²⁺ iyonları elektron alarak indirgenmiştir. Bu elektronları veren tür demirdir; demir Fe²⁺ olarak çözeltiye geçer ve yükseltgenir. Tepkime bir redoks tepkimesidir.
Örnek 3. HNO₃ ve KOH çözeltileri karıştırıldığında hangi ürünler oluşur ve tepkimenin türü nedir?
Kuvvetli asit ile kuvvetli baz tepkimeye girerek tuz ve su oluşturur: HNO₃ + KOH → KNO₃ + H₂O. Tepkime bir asit-baz (nötralleşme) tepkimesidir ve ortam ısınır.
Bu konudaki soru bankasından seçilmiş örneklerdir. Cevabı ve çözümü görmek için “Çözümü göster”e tıklayın.