Çözümü göster
1 mol, Avogadro sayısı kadar (6,02 × 10²³) tanecik içeren madde miktarıdır.
Bugün 2 test hakkın kaldı ve sonuçların kaydedilmez. Giriş yaparsan günde 5 test çözer, sonuçlarını saklarsın. Sınırsız çalışmak için Plus.
Bir kuyumcu altını gramla, manav elmayı kiloyla, kırtasiyeci kâğıdı topla (500 yaprak) satar. Kimyacılar da atom ve molekül gibi tek tek sayılamayacak kadar küçük tanecikleri saymak için özel bir paket birimi kullanır: mol.
Madde miktarı kütle, hacim veya tanecik sayısı gibi ölçülebilir özelliklerle ifade edilebilir. Tanecikler çok küçük olduğu için onları tek tek saymak mümkün değildir; ama aynı türden taneciklerin kütlesi bilinirse, bir örneğin kütlesi ölçülerek kaç tanecik içerdiği bulunabilir.
Bunu bir benzetmeyle düşünelim: 100 tane mercimeğin kütlesi ölçülürse, bir torbadaki mercimeklerin kütlesinden torbada kaç tane mercimek olduğu hesaplanabilir. Farklı tohumların aynı sayıdaki örneklerinin kütleleri farklıdır, çünkü her tohumun tek bir tanesinin kütlesi farklıdır.
Mol, belirli sayıda tanecik içeren madde miktarıdır. Bir mol madde 6,02·10²³ tanecik içerir; bu sayıya Avogadro sayısı denir. Bu sayı, 12 gram karbon-12 izotopundaki atom sayısına eşittir.
Bir mol taneciğin gram cinsinden kütlesine mol kütlesi denir. Bir mol karbon atomu yaklaşık 12 g, bir mol hidrojen atomu yaklaşık 1 g, bir mol su molekülü yaklaşık 18 g'dır. Hepsinde tanecik sayısı aynıdır (6,02·10²³), ama kütleler farklıdır; çünkü tek bir taneciğin kütlesi farklıdır.
Aynı elementin nötron sayıları farklı atomlarına izotop denir (karbon-12 ve karbon-13 gibi). Atomların kütleleri çok küçük olduğu için atomik kütle birimi (akb) kullanılır; 1 akb, bir karbon-12 atomunun kütlesinin on ikide biridir. Periyodik tabloda yazan atom kütlesi, elementin doğadaki izotoplarının bolluklarına göre hesaplanan ortalama atom kütlesidir. Bu nedenle atom kütleleri çoğunlukla tam sayı değildir (klorun ortalama atom kütlesi yaklaşık 35,5'tir).
Örnek 1. 1 mol demir ile 1 mol alüminyumun tanecik sayılarını ve kütlelerini karşılaştırınız. (Fe: 56, Al: 27)
Her ikisi de 1 mol olduğu için ikisinde de 6,02·10²³ atom bulunur; tanecik sayıları eşittir. Kütleleri farklıdır: 1 mol demir 56 g, 1 mol alüminyum 27 g'dır. Fark, tek bir demir atomunun tek bir alüminyum atomundan ağır olmasından kaynaklanır.
Örnek 2. Bir öğrenci 100 mercimeğin 6 g, 100 nohudun 30 g geldiğini ölçüyor. 60 g mercimek ile 300 g nohudun tane sayılarını karşılaştırınız.
60 g mercimek, 100 tanelik 6 g'lık paketin 10 katıdır; 1000 mercimek eder. 300 g nohut, 30 g'lık paketin 10 katıdır; 1000 nohut eder. Tane sayıları eşittir. Benzetmedeki paket, kimyadaki mol gibi çalışır: farklı maddelerde aynı sayıda tanecik farklı kütlelere karşılık gelir.
Örnek 3. Klorun atom kütlesinin 35,5 olarak yazılması, 35,5 akb kütleli klor atomları bulunduğu anlamına mı gelir?
Hayır. Klorun doğada kütlesi farklı izotopları vardır. 35,5 değeri bu izotopların doğadaki bolluklarına göre hesaplanan ortalama atom kütlesidir; tek bir klor atomunun kütlesi değildir.
Bu konudaki soru bankasından seçilmiş örneklerdir. Cevabı ve çözümü görmek için “Çözümü göster”e tıklayın.