MegaSoru

Mol Kavramı 50 çözümlü soru · konu özeti

Soru sayısı
Zorluk
Yazdır / PDF Plus

Bugün 2 test hakkın kaldı ve sonuçların kaydedilmez. Giriş yaparsan günde 5 test çözer, sonuçlarını saklarsın. Sınırsız çalışmak için Plus.

Mol Kavramı Konu Anlatımı

Bir kuyumcu altını gramla, manav elmayı kiloyla, kırtasiyeci kâğıdı topla (500 yaprak) satar. Kimyacılar da atom ve molekül gibi tek tek sayılamayacak kadar küçük tanecikleri saymak için özel bir paket birimi kullanır: mol.

Tanecikleri kütleyle saymak

Madde miktarı kütle, hacim veya tanecik sayısı gibi ölçülebilir özelliklerle ifade edilebilir. Tanecikler çok küçük olduğu için onları tek tek saymak mümkün değildir; ama aynı türden taneciklerin kütlesi bilinirse, bir örneğin kütlesi ölçülerek kaç tanecik içerdiği bulunabilir.
Bunu bir benzetmeyle düşünelim: 100 tane mercimeğin kütlesi ölçülürse, bir torbadaki mercimeklerin kütlesinden torbada kaç tane mercimek olduğu hesaplanabilir. Farklı tohumların aynı sayıdaki örneklerinin kütleleri farklıdır, çünkü her tohumun tek bir tanesinin kütlesi farklıdır.

Mol ve Avogadro sayısı

Mol, belirli sayıda tanecik içeren madde miktarıdır. Bir mol madde 6,02·10²³ tanecik içerir; bu sayıya Avogadro sayısı denir. Bu sayı, 12 gram karbon-12 izotopundaki atom sayısına eşittir.
Bir mol taneciğin gram cinsinden kütlesine mol kütlesi denir. Bir mol karbon atomu yaklaşık 12 g, bir mol hidrojen atomu yaklaşık 1 g, bir mol su molekülü yaklaşık 18 g'dır. Hepsinde tanecik sayısı aynıdır (6,02·10²³), ama kütleler farklıdır; çünkü tek bir taneciğin kütlesi farklıdır.

İzotop, ortalama atom kütlesi ve akb

Aynı elementin nötron sayıları farklı atomlarına izotop denir (karbon-12 ve karbon-13 gibi). Atomların kütleleri çok küçük olduğu için atomik kütle birimi (akb) kullanılır; 1 akb, bir karbon-12 atomunun kütlesinin on ikide biridir. Periyodik tabloda yazan atom kütlesi, elementin doğadaki izotoplarının bolluklarına göre hesaplanan ortalama atom kütlesidir. Bu nedenle atom kütleleri çoğunlukla tam sayı değildir (klorun ortalama atom kütlesi yaklaşık 35,5'tir).

Çözümlü örnekler

Örnek 1. 1 mol demir ile 1 mol alüminyumun tanecik sayılarını ve kütlelerini karşılaştırınız. (Fe: 56, Al: 27)

Her ikisi de 1 mol olduğu için ikisinde de 6,02·10²³ atom bulunur; tanecik sayıları eşittir. Kütleleri farklıdır: 1 mol demir 56 g, 1 mol alüminyum 27 g'dır. Fark, tek bir demir atomunun tek bir alüminyum atomundan ağır olmasından kaynaklanır.

Örnek 2. Bir öğrenci 100 mercimeğin 6 g, 100 nohudun 30 g geldiğini ölçüyor. 60 g mercimek ile 300 g nohudun tane sayılarını karşılaştırınız.

60 g mercimek, 100 tanelik 6 g'lık paketin 10 katıdır; 1000 mercimek eder. 300 g nohut, 30 g'lık paketin 10 katıdır; 1000 nohut eder. Tane sayıları eşittir. Benzetmedeki paket, kimyadaki mol gibi çalışır: farklı maddelerde aynı sayıda tanecik farklı kütlelere karşılık gelir.

Örnek 3. Klorun atom kütlesinin 35,5 olarak yazılması, 35,5 akb kütleli klor atomları bulunduğu anlamına mı gelir?

Hayır. Klorun doğada kütlesi farklı izotopları vardır. 35,5 değeri bu izotopların doğadaki bolluklarına göre hesaplanan ortalama atom kütlesidir; tek bir klor atomunun kütlesi değildir.

Özetle

  • Mol, 6,02·10²³ tanecik içeren madde miktarıdır; bu sayı Avogadro sayısıdır.
  • Bir mol taneciğin gram cinsinden kütlesi mol kütlesidir.
  • Eşit mol sayısındaki maddelerin tanecik sayıları eşit, kütleleri farklıdır.
  • İzotoplar aynı elementin nötron sayısı farklı atomlarıdır.
  • Periyodik tablodaki atom kütleleri izotopların bolluklarına göre hesaplanan ortalamalardır.

Mol Kavramı — örnek sorular

Bu konudaki soru bankasından seçilmiş örneklerdir. Cevabı ve çözümü görmek için “Çözümü göster”e tıklayın.

1Kolay
1 mol madde kaç tanecik içerir?
A6,02 × 10²³
B6,02 × 10²²
C1000
D12
Çözümü göster
Doğru cevap: A
1 mol, Avogadro sayısı kadar (6,02 × 10²³) tanecik içeren madde miktarıdır.
2Kolay
Mol kavramının kimyada kullanılmasının temel nedeni hangisidir?
AMaddelerin rengini ölçmesi
BAtom ve moleküller çok küçük olduğu için onları büyük gruplar hâlinde saymayı kolaylaştırması
CMaddelerin hacmini her zaman eşitlemesi
DAtomların kütlesini sıfırlaması
Çözümü göster
Doğru cevap: B
Tek tek sayılamayacak kadar küçük taneciklerin sayısını mol birimiyle ifade etmek pratik bir yoldur.
3Orta
Avogadro sayısı 6,02 × 10²³ olarak alınacaktır. 2 mol su molekülü kaç su molekülü içerir?
A6,02 × 10²³
B3,01 × 10²³
C1,204 × 10²⁴
D2
Çözümü göster
Doğru cevap: C
2 × 6,02 × 10²³ = 12,04 × 10²³ = 1,204 × 10²⁴ molekül.
4Orta
Avogadro sayısı 6,02 × 10²³ olarak alınacaktır. 0,5 mol demir atomu kaç atom içerir?
A6,02 × 10²³
B1,204 × 10²⁴
C0,5
D3,01 × 10²³
Çözümü göster
Doğru cevap: D
0,5 × 6,02 × 10²³ = 3,01 × 10²³ atom.
5Zor
Avogadro sayısı 6,02 × 10²³ olarak alınacaktır. 1 mol NH₃ molekülünde toplam kaç atom bulunur?
A6,02 × 10²³
B1,806 × 10²⁴
C4
D2,408 × 10²⁴
Çözümü göster
Doğru cevap: D
Her NH₃ molekülünde 4 atom vardır; 1 mol NH₃'te 4 mol atom bulunur: 4 × 6,02 × 10²³ = 2,408 × 10²⁴.

Bu konuda hangi kazanımlar çalışılır?

Aynı ünitedeki diğer konular