Çözümü göster
2H₂ + O₂ → 2H₂O: her iki tarafta 4 H ve 2 O vardır.
Bugün 2 test hakkın kaldı ve sonuçların kaydedilmez. Giriş yaparsan günde 5 test çözer, sonuçlarını saklarsın. Sınırsız çalışmak için Plus.
Bir tepkime denklemi, tepkimeyi kimyacıların ortak diliyle anlatır. Ama bir denklem ancak atomların korunduğunu gösteriyorsa doğrudur. Tepkenlerdeki her elementin atom sayısı ürünlerdekine eşit olacak şekilde katsayılar yerleştirilmesine denkleştirme denir.
Denkleştirmenin ilk adımı her elementin atom sayısını iki tarafta saymaktır. H₂ + O₂ → H₂O denkleminde sol tarafta 2 oksijen atomu, sağ tarafta 1 oksijen atomu vardır; oksijen denk değildir. Hidrojen ise iki tarafta da 2 tanedir. Hangi elementin denk olmadığı belirlendikten sonra katsayılarla düzeltme yapılır.
Denkleştirmede yalnızca formüllerin önündeki katsayılar değiştirilir; formüllerin alt indisleri asla değiştirilmez. Alt indisi değiştirmek maddenin kimliğini değiştirir: H₂O yerine H₂O₂ yazmak suyu hidrojen peroksite çevirir.
H₂ + O₂ → H₂O için suyun önüne 2 yazılır (oksijen denkleşir), bu kez hidrojen sağda 4 olur; sola 2H₂ yazılır: 2H₂ + O₂ → 2H₂O.
Pratik bir sıra: Önce birden fazla bileşikte bulunan karmaşık elementler, sonra tek başına element olarak bulunan atomlar (O₂, H₂ gibi) en son denkleştirilir. Katsayılar en küçük tam sayılar olmalıdır.
Denkleştirme bittiğinde her elementin atom sayısı iki tarafta yeniden sayılır. Örneğin CH₄ + 2O₂ → CO₂ + 2H₂O denkleminde sol: 1 C, 4 H, 4 O; sağ: 1 C, 4 H, 2 + 2 = 4 O. Denklem denktir. İyonlu denklemlerde atomların yanı sıra toplam yükün de denk olması gerekir.
Örnek 1. C₃H₈ + O₂ → CO₂ + H₂O denklemini en küçük tam sayılarla denkleştiriniz.
Önce karbon: 3 karbon için 3CO₂. Sonra hidrojen: 8 hidrojen için 4H₂O. Sağ taraftaki oksijen 3 · 2 + 4 · 1 = 10 atomdur; solda 5O₂ gerekir. Denklem C₃H₈ + 5O₂ → 3CO₂ + 4H₂O olur. Katsayılar toplamı 1 + 5 + 3 + 4 = 13'tür.
Örnek 2. Al + O₂ → Al₂O₃ denklemini denkleştiriniz.
Oksijen sol tarafta 2'şerli, sağ tarafta 3'erli gelir; ortak kat 6'dır: 3O₂ ve 2Al₂O₃. Sağda 4 alüminyum olduğu için sola 4Al yazılır: 4Al + 3O₂ → 2Al₂O₃.
Örnek 3. Bir öğrenci H₂ + O₂ → H₂O denklemini H₂ + O₂ → H₂O₂ yazarak denkleştirdiğini söylüyor. Hatası nedir?
Öğrenci alt indisi değiştirmiştir. H₂O₂ hidrojen peroksittir, su değildir; bu değişiklik tepkimenin ürününü değiştirir. Denkleştirme yalnız katsayılarla yapılmalıdır: 2H₂ + O₂ → 2H₂O.
Bu konudaki soru bankasından seçilmiş örneklerdir. Cevabı ve çözümü görmek için “Çözümü göster”e tıklayın.