MegaSoru

Tepkime Denklemlerinin Denkleştirilmesi 50 çözümlü soru · konu özeti

Soru sayısı
Zorluk
Yazdır / PDF Plus

Bugün 2 test hakkın kaldı ve sonuçların kaydedilmez. Giriş yaparsan günde 5 test çözer, sonuçlarını saklarsın. Sınırsız çalışmak için Plus.

Tepkime Denklemlerinin Denkleştirilmesi Konu Anlatımı

Bir tepkime denklemi, tepkimeyi kimyacıların ortak diliyle anlatır. Ama bir denklem ancak atomların korunduğunu gösteriyorsa doğrudur. Tepkenlerdeki her elementin atom sayısı ürünlerdekine eşit olacak şekilde katsayılar yerleştirilmesine denkleştirme denir.

Tutarsızlığı bulmak

Denkleştirmenin ilk adımı her elementin atom sayısını iki tarafta saymaktır. H₂ + O₂ → H₂O denkleminde sol tarafta 2 oksijen atomu, sağ tarafta 1 oksijen atomu vardır; oksijen denk değildir. Hidrojen ise iki tarafta da 2 tanedir. Hangi elementin denk olmadığı belirlendikten sonra katsayılarla düzeltme yapılır.

Katsayı ile denkleştirmek

Denkleştirmede yalnızca formüllerin önündeki katsayılar değiştirilir; formüllerin alt indisleri asla değiştirilmez. Alt indisi değiştirmek maddenin kimliğini değiştirir: H₂O yerine H₂O₂ yazmak suyu hidrojen peroksite çevirir.
H₂ + O₂ → H₂O için suyun önüne 2 yazılır (oksijen denkleşir), bu kez hidrojen sağda 4 olur; sola 2H₂ yazılır: 2H₂ + O₂ → 2H₂O.
Pratik bir sıra: Önce birden fazla bileşikte bulunan karmaşık elementler, sonra tek başına element olarak bulunan atomlar (O₂, H₂ gibi) en son denkleştirilir. Katsayılar en küçük tam sayılar olmalıdır.

Denkliği değerlendirmek

Denkleştirme bittiğinde her elementin atom sayısı iki tarafta yeniden sayılır. Örneğin CH₄ + 2O₂ → CO₂ + 2H₂O denkleminde sol: 1 C, 4 H, 4 O; sağ: 1 C, 4 H, 2 + 2 = 4 O. Denklem denktir. İyonlu denklemlerde atomların yanı sıra toplam yükün de denk olması gerekir.

Çözümlü örnekler

Örnek 1. C₃H₈ + O₂ → CO₂ + H₂O denklemini en küçük tam sayılarla denkleştiriniz.

Önce karbon: 3 karbon için 3CO₂. Sonra hidrojen: 8 hidrojen için 4H₂O. Sağ taraftaki oksijen 3 · 2 + 4 · 1 = 10 atomdur; solda 5O₂ gerekir. Denklem C₃H₈ + 5O₂ → 3CO₂ + 4H₂O olur. Katsayılar toplamı 1 + 5 + 3 + 4 = 13'tür.

Örnek 2. Al + O₂ → Al₂O₃ denklemini denkleştiriniz.

Oksijen sol tarafta 2'şerli, sağ tarafta 3'erli gelir; ortak kat 6'dır: 3O₂ ve 2Al₂O₃. Sağda 4 alüminyum olduğu için sola 4Al yazılır: 4Al + 3O₂ → 2Al₂O₃.

Örnek 3. Bir öğrenci H₂ + O₂ → H₂O denklemini H₂ + O₂ → H₂O₂ yazarak denkleştirdiğini söylüyor. Hatası nedir?

Öğrenci alt indisi değiştirmiştir. H₂O₂ hidrojen peroksittir, su değildir; bu değişiklik tepkimenin ürününü değiştirir. Denkleştirme yalnız katsayılarla yapılmalıdır: 2H₂ + O₂ → 2H₂O.

Özetle

  • Denkleştirme her elementin atom sayısının iki tarafta eşit olmasını sağlar.
  • Yalnız katsayılar değiştirilir; alt indisler değiştirilmez.
  • Tek başına element olarak bulunan atomlar genellikle en son denkleştirilir.
  • Katsayılar en küçük tam sayılarla yazılır.
  • İyonlu denklemlerde toplam yük de denk olmalıdır.

Tepkime Denklemlerinin Denkleştirilmesi — örnek sorular

Bu konudaki soru bankasından seçilmiş örneklerdir. Cevabı ve çözümü görmek için “Çözümü göster”e tıklayın.

1Kolay
H₂ + O₂ → H₂O denklemi denkleştirildiğinde H₂O'nun katsayısı kaçtır? (En küçük tam sayılı katsayılarla denkleştirilecektir.)
A2
B1
C3
D4
Çözümü göster
Doğru cevap: A
2H₂ + O₂ → 2H₂O: her iki tarafta 4 H ve 2 O vardır.
2Kolay
N₂ + H₂ → NH₃ denklemi denkleştirildiğinde H₂'nin katsayısı kaçtır? (En küçük tam sayılı katsayılarla denkleştirilecektir.)
A2
B3
C1
D6
Çözümü göster
Doğru cevap: B
N₂ + 3H₂ → 2NH₃: 2 N ve 6 H iki tarafta eşittir.
3Orta
CH₄ + O₂ → CO₂ + H₂O denklemi denkleştirildiğinde O₂'nin katsayısı kaçtır? (En küçük tam sayılı katsayılarla denkleştirilecektir.)
A1
B3
C2
D4
Çözümü göster
Doğru cevap: C
CH₄ + 2O₂ → CO₂ + 2H₂O: sağda 2 + 2 = 4 O vardır; solda 2O₂ ile 4 O olur.
4Orta
Na + H₂O → NaOH + H₂ denklemi denkleştirildiğinde H₂O'nun katsayısı kaçtır? (En küçük tam sayılı katsayılarla denkleştirilecektir.)
A1
B3
C4
D2
Çözümü göster
Doğru cevap: D
2Na + 2H₂O → 2NaOH + H₂: 2 Na, 4 H ve 2 O her iki tarafta eşittir.
5Zor
C₃H₈ + O₂ → CO₂ + H₂O denklemi denkleştirildiğinde O₂'nin katsayısı kaçtır? (En küçük tam sayılı katsayılarla denkleştirilecektir.)
A3
B4
C7
D5
Çözümü göster
Doğru cevap: D
C₃H₈ + 5O₂ → 3CO₂ + 4H₂O: sağda 6 + 4 = 10 O vardır; 5O₂ ile solda 10 O olur.

Bu konuda hangi kazanımlar çalışılır?

Aynı ünitedeki diğer konular