Çözümü göster
Aynı tür içindeki kalıtsal farklılıkların korunması genetik çeşitlilik hedefidir. Farklı çeşitler otomatik farklı tür sayılmaz.
Bugün 2 test hakkın kaldı ve sonuçların kaydedilmez. Giriş yaparsan günde 5 test çözer, sonuçlarını saklarsın. Sınırsız çalışmak için Plus.
Biyoçeşitlilik, bir bölgedeki yaşamın çeşitliliğidir: farklı türler, aynı türün farklı kalıtsal çeşitleri ve farklı yaşam ortamları. Korunan alanlar, habitat bağlantıları ve tohum koleksiyonları gibi önlemler biyoçeşitliliği korumak için alınır. Bu bölümde bu önlemlerin amaçlarıyla ilişkilendirilmesi ve başarı iddialarının nasıl sorgulanacağı ele alınır.
• Genetik çeşitlilik: aynı tür içindeki bireyler ve topluluklar arasındaki kalıtsal farklılıklar. Aynı bitkinin genetik olarak özdeş yüz kopyası, dört farklı kalıtsal çeşitten daha az genetik çeşitlilik taşır.
• Tür çeşitliliği: bir alandaki farklı türlerin sayısı ve bireylerin bu türlere dağılımı.
• Habitat (ekosistem) çeşitliliği: orman, çayır, sulak alan, kayalık gibi farklı yaşam ortamlarının bulunması.
Bir koruma önlemi değerlendirilirken önce hangi ölçeği hedeflediği belirlenir; bir ölçekteki başarı diğerinin yerine geçmez.
• Doğal ortamında koruma: türün yaşam alanıyla birlikte korunmasıdır (korunan alanlar). Canlının çevresiyle ilişkileri ve kendi kendini sürdürmesi korunur.
• Doğal ortamı dışında koruma: tohum bankaları, botanik bahçeleri gibi. Kalıtsal materyal için ek güvence sağlar, ancak doğal habitatın ve ilişkilerin yerini tutmaz.
• Habitat bağlantıları ve yaban hayatı geçitleri: parçalar arasında birey hareketini ve yeniden yerleşmeyi destekler.
• Baskıyı azaltma: üreme döneminde rahatsız etmenin kısıtlanması, yerli türlere zarar veren dışarıdan gelen türlerin denetlenmesi gibi.
Göçmen türler için yalnız bir dönemin alanını korumak yeterli olmayabilir; yaşam döngüsünün bütün dönemleri düşünülür.
• Önce ve sonra kayıtları aynı mevsimde, aynı yöntemle, aynı noktalarda ve aynı gözlem süresiyle yapılmalıdır. Daha uzun gözlem daha çok tür saptayabilir; bu önlemin başarısı değildir.
• Alan sınırı ya da incelenen canlı grupları genişletilirse liste uzar; karşılaştırma aynı kapsamla yapılmalıdır.
• Tek ziyarette görülmemek türün yok olduğu anlamına gelmez.
• Kamera görüntü sayısı birey sayısı değildir; aynı birey defalarca görüntülenebilir.
• Toplam tür sayısındaki artış (örneğin süs bitkilerinin eklenmesi) yerli türlerin korunduğunu göstermeyebilir.
Endemik tür, doğal yayılışı belirli bir coğrafi alanla sınırlı olan türdür. Endemiklik yayılışla ilgili bir bilgidir; yok olma riskinin kendisi değildir. Yayılışı dar bir tür, tek bir olayla bütün popülasyonu etkilenebileceği için daha kırılgan olabilir; ancak geniş yayılışlı bir tür de hızla azalıyorsa risk altındadır. Risk değerlendirmesi için nüfus değişimi ve tehditlere ilişkin ayrı veri gerekir. Bir türün bir koleksiyonda başka yerde saklanması doğal yayılışını değiştirmez.
Örnek 1. Bir koruma programı aynı bitki türünün farklı topluluklardan dört kalıtsal çeşidini saklıyor. Program hangi biyoçeşitlilik ölçeğini hedeflemektedir?
Tür içi kalıtsal farklılıkları koruduğu için genetik çeşitliliği hedeflemektedir. Farklı kalıtsal çeşitler farklı türler değildir.
Örnek 2. Bir alanda koruma öncesi 1 saat, sonrası 10 saat gözlem yapılmış ve sonraki listede daha fazla tür kaydedilmiştir. Bu artış önlemin başarısı sayılabilir mi?
Tek başına sayılamaz. Artan gözlem çabası daha fazla türün saptanmasına yol açmış olabilir. Önlemin etkisini görmek için eşit çabalı kayıtlar karşılaştırılmalıdır.
Örnek 3. Bir raporda yalnız hedef K türünün birey sayısı artmış, aynı alandaki L ve M türleri ise kaydedilmemiştir. “Bütün yerli çeşitlilik korunmuştur” denebilir mi?
Denemez. Tek bir türün artışı diğer yerli türlerin durumunu temsil etmez. Bütün yerli çeşitlilik iddiası için diğer türlerin de aynı yöntemle kayıtları gerekir.
Bu konudaki soru bankasından seçilmiş örneklerdir. Cevabı ve çözümü görmek için “Çözümü göster”e tıklayın.