MegaSoru

Asitlerin ve Bazların Kuvveti 50 çözümlü soru · konu özeti

Soru sayısı
Zorluk
Yazdır / PDF Plus

Bugün 2 test hakkın kaldı ve sonuçların kaydedilmez. Giriş yaparsan günde 5 test çözer, sonuçlarını saklarsın. Sınırsız çalışmak için Plus.

Asitlerin ve Bazların Kuvveti Konu Anlatımı

Aynı derişimdeki hidroklorik asit ve asetik asit (sirkedeki asit) çözeltileri karşılaştırıldığında hidroklorik asit elektriği çok daha iyi iletir ve magnezyumla çok daha hızlı gaz çıkarır. Bu fark, asitlerin suda ne ölçüde iyonlaştığıyla, yani asit kuvvetiyle ilgilidir.

Kuvvetli ve zayıf asitler

Suda tamamen iyonlaşan asitlere kuvvetli asit denir: HCl, HBr, HI, HNO₃, H₂SO₄ (ilk protonu), HClO₄. Kuvvetli asit çözeltisinde neredeyse hiç iyonlaşmamış asit molekülü kalmaz.
Suda kısmen iyonlaşan asitlere zayıf asit denir: CH₃COOH (asetik asit), HF, HCN gibi. Zayıf asitlerin iyonlaşması bir denge tepkimesidir: CH₃COOH + H₂O ⇌ H₃O⁺ + CH₃COO⁻. Çözeltide moleküllerin büyük çoğunluğu iyonlaşmadan kalır.
Bazlar için de aynı ayrım geçerlidir: NaOH, KOH gibi suda tamamen iyonlaşanlar kuvvetli baz, NH₃ gibi kısmen tepkimeye girenler zayıf bazdır.

İyonlaşma yüzdesi ve iyonlaşma sabitleri

Bir asidin ne ölçüde iyonlaştığı iyonlaşma yüzdesiyle ifade edilir:
İyonlaşma yüzdesi = (iyonlaşan asit derişimi / başlangıç asit derişimi) · 100
Zayıf asitlerin iyonlaşma dengesi için asitlik sabiti (Ka), zayıf bazlar için bazlık sabiti (Kb) tanımlanır. HA + H₂O ⇌ H₃O⁺ + A⁻ için Ka = [H₃O⁺][A⁻] / [HA]. Ka değeri büyük olan asit daha kuvvetlidir; Kb değeri büyük olan baz daha kuvvetlidir.

Kuvvet ve derişim farkı

Kuvvetli-zayıf ve derişik-seyreltik farklı kavramlardır. Asidin kuvveti iyonlaşma eğilimidir ve asidin türüne bağlıdır; derişim ise çözeltideki asit miktarıdır. Çok seyreltik bir kuvvetli asit çözeltisi olabileceği gibi, derişik bir zayıf asit çözeltisi de olabilir. Aynı derişimde karşılaştırma yapıldığında kuvvetli asit çözeltisinin H₃O⁺ derişimi daha büyük, pH değeri daha küçük ve iletkenliği daha fazladır.

Çözümlü örnekler

Örnek 1. 0,1 M'lik bir HA çözeltisinde [H₃O⁺] = 1·10⁻³ M bulunuyor. Asidin iyonlaşma yüzdesi kaçtır? Asit kuvvetli midir?

İyonlaşma yüzdesi = (10⁻³ / 0,1) · 100 = 1'dir. Asit moleküllerinin yalnızca yüzde 1'i iyonlaşmıştır; HA zayıf bir asittir.

Örnek 2. Ka değerleri HX için 1·10⁻⁴, HY için 1·10⁻⁸ olan iki zayıf asidi kuvvetlerine göre karşılaştırınız.

Ka değeri büyük olan asit daha çok iyonlaşır. HX'in Ka değeri daha büyük olduğu için HX, HY'den daha kuvvetli bir asittir. Aynı derişimdeki çözeltilerde HX çözeltisinin pH değeri daha küçük olur.

Örnek 3. Bir öğrenci "Derişik asetik asit çözeltisi kuvvetli asittir" diyor. Hatası nedir?

Asidin kuvveti derişime değil, iyonlaşma eğilimine bağlıdır. Asetik asit suda kısmen iyonlaştığı için zayıf asittir; derişik olması onu kuvvetli asit yapmaz. Öğrenci kuvvet ile derişimi karıştırmıştır.

Özetle

  • Kuvvetli asit ve bazlar suda tamamen, zayıf asit ve bazlar kısmen iyonlaşır.
  • İyonlaşma yüzdesi = (iyonlaşan derişim / başlangıç derişimi) · 100.
  • Ka değeri büyük olan asit, Kb değeri büyük olan baz daha kuvvetlidir.
  • Kuvvet ile derişim farklı kavramlardır.
  • Aynı derişimde kuvvetli asit çözeltisinin pH'si daha küçük, iletkenliği daha büyüktür.

Asitlerin ve Bazların Kuvveti — örnek sorular

Bu konudaki soru bankasından seçilmiş örneklerdir. Cevabı ve çözümü görmek için “Çözümü göster”e tıklayın.

1Kolay
Kuvvetli asitlerin sulu çözeltideki iyonlaşması için hangisi doğrudur?
ATamamen ya da tamamına yakın iyonlaşırlar
BHiç iyonlaşmazlar
CÇok az iyonlaşırlar
DYalnız ısıtılınca iyonlaşırlar
Çözümü göster
Doğru cevap: A
Kuvvetli asitlerin iyonlaşma yüzdesi %100'e yakındır.
2Orta
Zayıf asitlerin sulu çözeltideki iyonlaşması için hangisi doğrudur?
ATamamen iyonlaşırlar
BKısmen iyonlaşırlar; çözeltide iyonlaşmamış moleküller de bulunur
CHiç iyonlaşmazlar
DYalnız katı hâlde iyonlaşırlar
Çözümü göster
Doğru cevap: B
Zayıf asitler dengede kısmen iyonlaşır.
3Orta
Aynı derişimde iyonlaşma yüzdesi %100 olan HX ile %2 olan HY karşılaştırıldığında hangisi doğrudur?
AHY kuvvetli asittir
Bİkisi de zayıftır
CHX kuvvetli, HY zayıf asittir
Dİkisi de aynı kuvvettedir
Çözümü göster
Doğru cevap: C
İyonlaşma yüzdesi büyük olan daha kuvvetlidir.
4Orta
Aşağıdaki asitlerden hangisi kuvvetli asittir?
ACH₃COOH
BHF
CHCN
DHCl
Çözümü göster
Doğru cevap: D
HCl suda tamamen iyonlaşır.
5Zor
Aşağıdakilerden hangisi kuvvetli bazdır?
ANH₃
BNaOH
CCH₃NH₂
DH₂O
Çözümü göster
Doğru cevap: B
NaOH suda tamamen iyonlaşır.

Bu konuda hangi kazanımlar çalışılır?

Aynı ünitedeki diğer konular