Çözümü göster
Eşdeğerlik noktası stokiyometrik tam tepkime anıdır.
Bugün 2 test hakkın kaldı ve sonuçların kaydedilmez. Giriş yaparsan günde 5 test çözer, sonuçlarını saklarsın. Sınırsız çalışmak için Plus.
Bir laboratuvarda derişimi bilinmeyen bir asit çözeltisinin derişimini belirlemek gerekiyorsa, derişimi bilinen bir baz çözeltisi damla damla eklenir ve tam nötralleşme anına kadar ne kadar baz kullanıldığı ölçülür. Bu yönteme titrasyon denir.
Titrasyonda derişimi bilinen çözeltiye standart çözelti denir; bu çözelti büretten damla damla eklenir. Derişimi bilinmeyen çözeltinin belirli bir hacmi erlenmayere konur ve içine birkaç damla indikatör eklenir.
• Eşdeğerlik noktası: Eklenen standart çözeltideki mol sayısının, analiz edilen çözeltideki tepkimeye girecek mol sayısına eşit olduğu noktadır.
• Dönüm noktası: İndikatörün renk değiştirdiği noktadır. İyi seçilmiş bir indikatörde dönüm noktası eşdeğerlik noktasına çok yakındır.
Kuvvetli bir asidin kuvvetli bir bazla titrasyonunda pH, eklenen baz hacmine karşı çizilir. Başlangıçta pH düşüktür ve baz eklendikçe yavaş yavaş yükselir. Eşdeğerlik noktası çevresinde çok az baz eklenmesiyle pH birden büyük bir sıçrama yapar. Kuvvetli asit–kuvvetli baz titrasyonunda eşdeğerlik noktasında pH 7'dir. Eşdeğerlik noktasından sonra pH yeniden yavaş yükselir. Bu sıçrama bölgesinde renk değiştiren indikatörler uygundur.
Monofonksiyonel kuvvetli asit–kuvvetli baz titrasyonunda eşdeğerlik noktasında:
Ma · Va = Mb · Vb
Bilinmeyen derişim bu bağıntıdan bulunur. Ölçüm hatalarına dikkat edilir: büret okumasında yapılan hatalar, eşdeğerlik noktasının geçilmesi ya da erlenmayerdeki çözeltinin fazla seyreltilmesi sonucu etkileyebilir (erlenmayere eklenen saf su ise asidin mol sayısını değiştirmediği için sonucu etkilemez).
Örnek 1. 20 mL HCl çözeltisi 0,1 M NaOH ile titre ediliyor ve dönüm noktasına kadar 25 mL NaOH harcanıyor. HCl çözeltisinin derişimi kaç M'dir?
Ma · 20 = 0,1 · 25 olduğundan Ma = 2,5 / 20 = 0,125 M bulunur.
Örnek 2. Kuvvetli asit–kuvvetli baz titrasyon eğrisinde eşdeğerlik noktası nasıl tanınır?
Eğride çok az baz eklenmesiyle pH'nin birden büyük sıçrama yaptığı dik bölgenin orta noktası eşdeğerlik noktasıdır. Kuvvetli asit–kuvvetli baz titrasyonunda bu noktada pH 7'dir.
Örnek 3. Bir öğrenci titrasyon sırasında erlenmayerin kenarına yapışan çözeltiyi saf suyla yıkayıp erlenmayere ekliyor ve bunun sonucu bozacağını düşünüyor. Doğru mu?
Yanlıştır. Eklenen saf su çözeltinin hacmini artırır ama erlenmayerdeki asidin mol sayısını değiştirmez. Eşdeğerlik noktasında gereken baz miktarı mol sayısına bağlı olduğu için sonuç değişmez; aksine kenardaki çözeltiyi içeri katmak doğru bir uygulamadır.
Bu konudaki soru bankasından seçilmiş örneklerdir. Cevabı ve çözümü görmek için “Çözümü göster”e tıklayın.