MegaSoru

Titrasyon 50 çözümlü soru · konu özeti

Soru sayısı
Zorluk
Yazdır / PDF Plus

Bugün 2 test hakkın kaldı ve sonuçların kaydedilmez. Giriş yaparsan günde 5 test çözer, sonuçlarını saklarsın. Sınırsız çalışmak için Plus.

Titrasyon Konu Anlatımı

Bir laboratuvarda derişimi bilinmeyen bir asit çözeltisinin derişimini belirlemek gerekiyorsa, derişimi bilinen bir baz çözeltisi damla damla eklenir ve tam nötralleşme anına kadar ne kadar baz kullanıldığı ölçülür. Bu yönteme titrasyon denir.

Titrasyon düzeneği ve kavramlar

Titrasyonda derişimi bilinen çözeltiye standart çözelti denir; bu çözelti büretten damla damla eklenir. Derişimi bilinmeyen çözeltinin belirli bir hacmi erlenmayere konur ve içine birkaç damla indikatör eklenir.
• Eşdeğerlik noktası: Eklenen standart çözeltideki mol sayısının, analiz edilen çözeltideki tepkimeye girecek mol sayısına eşit olduğu noktadır.
• Dönüm noktası: İndikatörün renk değiştirdiği noktadır. İyi seçilmiş bir indikatörde dönüm noktası eşdeğerlik noktasına çok yakındır.

Titrasyon eğrisi

Kuvvetli bir asidin kuvvetli bir bazla titrasyonunda pH, eklenen baz hacmine karşı çizilir. Başlangıçta pH düşüktür ve baz eklendikçe yavaş yavaş yükselir. Eşdeğerlik noktası çevresinde çok az baz eklenmesiyle pH birden büyük bir sıçrama yapar. Kuvvetli asit–kuvvetli baz titrasyonunda eşdeğerlik noktasında pH 7'dir. Eşdeğerlik noktasından sonra pH yeniden yavaş yükselir. Bu sıçrama bölgesinde renk değiştiren indikatörler uygundur.

Derişimin hesaplanması

Monofonksiyonel kuvvetli asit–kuvvetli baz titrasyonunda eşdeğerlik noktasında:
Ma · Va = Mb · Vb
Bilinmeyen derişim bu bağıntıdan bulunur. Ölçüm hatalarına dikkat edilir: büret okumasında yapılan hatalar, eşdeğerlik noktasının geçilmesi ya da erlenmayerdeki çözeltinin fazla seyreltilmesi sonucu etkileyebilir (erlenmayere eklenen saf su ise asidin mol sayısını değiştirmediği için sonucu etkilemez).

Çözümlü örnekler

Örnek 1. 20 mL HCl çözeltisi 0,1 M NaOH ile titre ediliyor ve dönüm noktasına kadar 25 mL NaOH harcanıyor. HCl çözeltisinin derişimi kaç M'dir?

Ma · 20 = 0,1 · 25 olduğundan Ma = 2,5 / 20 = 0,125 M bulunur.

Örnek 2. Kuvvetli asit–kuvvetli baz titrasyon eğrisinde eşdeğerlik noktası nasıl tanınır?

Eğride çok az baz eklenmesiyle pH'nin birden büyük sıçrama yaptığı dik bölgenin orta noktası eşdeğerlik noktasıdır. Kuvvetli asit–kuvvetli baz titrasyonunda bu noktada pH 7'dir.

Örnek 3. Bir öğrenci titrasyon sırasında erlenmayerin kenarına yapışan çözeltiyi saf suyla yıkayıp erlenmayere ekliyor ve bunun sonucu bozacağını düşünüyor. Doğru mu?

Yanlıştır. Eklenen saf su çözeltinin hacmini artırır ama erlenmayerdeki asidin mol sayısını değiştirmez. Eşdeğerlik noktasında gereken baz miktarı mol sayısına bağlı olduğu için sonuç değişmez; aksine kenardaki çözeltiyi içeri katmak doğru bir uygulamadır.

Özetle

  • Titrasyonda derişimi bilinen standart çözelti büretten eklenir.
  • Eşdeğerlik noktasında eklenen mol sayısı tepkimeye girecek mol sayısına eşittir; dönüm noktası indikatörün renk değiştirdiği noktadır.
  • Kuvvetli asit–kuvvetli baz titrasyonunda eşdeğerlik noktasında pH 7'dir ve eğride büyük bir pH sıçraması görülür.
  • Monofonksiyonel kuvvetli asit–baz titrasyonunda Ma·Va = Mb·Vb.
  • Erlenmayere saf su eklemek analiz edilen maddenin mol sayısını değiştirmez.

Titrasyon — örnek sorular

Bu konudaki soru bankasından seçilmiş örneklerdir. Cevabı ve çözümü görmek için “Çözümü göster”e tıklayın.

1Kolay
Titrasyonda asidin mol sayısının bazın mol sayısına eşit olduğu noktaya ne ad verilir?
ADönüm noktası
BBaşlangıç noktası
CKaynama noktası
DEşdeğerlik noktası
Çözümü göster
Doğru cevap: D
Eşdeğerlik noktası stokiyometrik tam tepkime anıdır.
2Kolay
Titrasyonda titrantın hacmini hassas biçimde ölçmek için hangi araç kullanılır?
ABeher
BDeney tüpü
CHuni
DBüret
Çözümü göster
Doğru cevap: D
Büret akıtılan hacmi hassas ölçer.
3Orta
20 mL HCl çözeltisi 0,1 M NaOH ile titre ediliyor ve eşdeğerlik noktasına kadar 40 mL NaOH harcanıyor. HCl çözeltisinin derişimi kaç M'dir?
A0,2
B0,1
C0,05
D0,4
Çözümü göster
Doğru cevap: A
Ma·Va = Mb·Vb → Ma × 20 = 0,1 × 40 → Ma = 0,2 M.
4Orta
25 mL NaOH çözeltisi 0,2 M HCl ile titre ediliyor; 50 mL HCl harcanıyor. NaOH çözeltisinin derişimi kaç M'dir?
A0,2
B0,4
C0,1
D0,8
Çözümü göster
Doğru cevap: B
Mb × 25 = 0,2 × 50 → Mb = 0,4 M.
5Zor
40 mL HNO₃ çözeltisi 0,25 M KOH ile titre ediliyor; 16 mL KOH harcanıyor. HNO₃'ün derişimi kaç M'dir?
A0,25
B0,4
C0,625
D0,1
Çözümü göster
Doğru cevap: D
Ma × 40 = 0,25 × 16 = 4 → Ma = 0,1 M.

Bu konuda hangi kazanımlar çalışılır?

Aynı ünitedeki diğer konular