MegaSoru

Suyun Otoiyonizasyonu ve pH 50 çözümlü soru · konu özeti

Soru sayısı
Zorluk
Yazdır / PDF Plus

Bugün 2 test hakkın kaldı ve sonuçların kaydedilmez. Giriş yaparsan günde 5 test çözer, sonuçlarını saklarsın. Sınırsız çalışmak için Plus.

Suyun Otoiyonizasyonu ve pH Konu Anlatımı

Saf su elektriği çok az iletir. Bu çok küçük iletkenlik, saf suda bile az miktarda iyon bulunduğunu gösterir. Bu iyonlar su moleküllerinin birbirine proton aktarmasıyla oluşur.

Suyun otoiyonizasyonu

Su molekülleri arasında sürekli olarak çok az miktarda proton aktarımı gerçekleşir:
2H₂O(s) ⇌ H₃O⁺(suda) + OH⁻(suda)
Bu olaya suyun otoiyonizasyonu denir. Saf suda oluşan H₃O⁺ ve OH⁻ derişimleri birbirine eşittir. Bu denge için suyun iyonlar çarpımı sabiti tanımlanır:
Ksu = [H₃O⁺] · [OH⁻]
25 °C'de Ksu = 1·10⁻¹⁴'tür. Saf suda [H₃O⁺] = [OH⁻] = 1·10⁻⁷ M'dir. Ksu sıcaklığa bağlıdır.

pH ve pOH

Derişimler çok küçük sayılar olduğu için logaritmik ölçekler kullanılır:
pH = −log[H₃O⁺] pOH = −log[OH⁻]
25 °C'de pH + pOH = 14'tür.
• Nötr çözelti: [H₃O⁺] = [OH⁻], pH = 7.
• Asidik çözelti: [H₃O⁺] > [OH⁻], pH < 7.
• Bazik çözelti: [OH⁻] > [H₃O⁺], pH > 7.
pH bir birim azaldığında H₃O⁺ derişimi 10 kat artar.

Sulu çözeltilerde Ksu

Ksu bağıntısı yalnız saf su için değil, bütün seyreltik sulu çözeltiler için geçerlidir. Bir çözeltiye asit eklenip H₃O⁺ derişimi arttığında OH⁻ derişimi azalır; ama çarpım 25 °C'de yine 1·10⁻¹⁴ olur. Bu yüzden asidik çözeltilerde de OH⁻ iyonu, bazik çözeltilerde de H₃O⁺ iyonu bulunur.

Çözümlü örnekler

Örnek 1. 25 °C'de [H₃O⁺] = 1·10⁻³ M olan bir çözeltinin pH, pOH ve OH⁻ derişimi nedir?

pH = −log(10⁻³) = 3'tür. pOH = 14 − 3 = 11, [OH⁻] = 1·10⁻¹¹ M olur. Kontrol: 10⁻³ · 10⁻¹¹ = 10⁻¹⁴. Çözelti asidiktir.

Örnek 2. 25 °C'de pH değeri 10 olan bir çözeltide H₃O⁺ ve OH⁻ derişimleri kaçtır?

[H₃O⁺] = 1·10⁻¹⁰ M'dir. pOH = 4 olduğundan [OH⁻] = 1·10⁻⁴ M'dir. OH⁻ derişimi daha büyük olduğu için çözelti baziktir.

Örnek 3. Bir öğrenci "Saf suda hiç iyon bulunmaz, bu yüzden elektriği hiç iletmez" diyor. Bu yorumu değerlendiriniz.

Yanlıştır. Saf su otoiyonizasyonla çok az miktarda H₃O⁺ ve OH⁻ iyonu oluşturur (25 °C'de her biri 10⁻⁷ M). İyon derişimi çok küçük olduğu için saf suyun iletkenliği çok azdır, ama sıfır değildir.

Özetle

  • Saf su otoiyonizasyonla H₃O⁺ ve OH⁻ iyonları oluşturur; bu iki derişim saf suda eşittir.
  • 25 °C'de Ksu = [H₃O⁺]·[OH⁻] = 1·10⁻¹⁴'tür.
  • pH = −log[H₃O⁺], pOH = −log[OH⁻] ve 25 °C'de pH + pOH = 14.
  • 25 °C'de pH < 7 asidik, pH = 7 nötr, pH > 7 bazik çözeltiyi gösterir.
  • pH bir birim azalınca H₃O⁺ derişimi 10 kat artar.

Suyun Otoiyonizasyonu ve pH — örnek sorular

Bu konudaki soru bankasından seçilmiş örneklerdir. Cevabı ve çözümü görmek için “Çözümü göster”e tıklayın.

1Kolay
pH nasıl tanımlanır?
ApH = −log[H₃O⁺]
BpH = log[H₃O⁺]
CpH = [H₃O⁺] × 14
DpH = −log[OH⁻] + 14 her zaman ve yalnız bazlarda
Çözümü göster
Doğru cevap: A
pH, H₃O⁺ derişiminin eksi logaritmasıdır.
2Kolay
25 °C'de suyun iyonlar çarpımı sabiti (Ksu) kaçtır?
A1 × 10⁻⁷
B1 × 10⁷
C14
D1 × 10⁻¹⁴
Çözümü göster
Doğru cevap: D
Ksu = [H₃O⁺][OH⁻] = 10⁻¹⁴.
3Orta
[H₃O⁺] = 1 × 10⁻³ M olan bir çözeltinin pH değeri kaçtır?
A−3
B3
C11
D10
Çözümü göster
Doğru cevap: B
pH = −log(10⁻³) = 3.
4Orta
[H₃O⁺] = 1 × 10⁻⁹ M olan bir çözeltinin pH değeri kaçtır?
A5
B−9
C9
D14
Çözümü göster
Doğru cevap: C
pH = 9.
5Zor
[OH⁻] = 1 × 10⁻⁴ M olan bir çözeltinin pH değeri kaçtır? (25 °C, Ksu = 1 × 10⁻¹⁴)
A4
B10
C14
D−4
Çözümü göster
Doğru cevap: B
pOH = 4; pH = 14 − 4 = 10.

Bu konuda hangi kazanımlar çalışılır?

Aynı ünitedeki diğer konular