MegaSoru

Denge Sabiti 50 çözümlü soru · konu özeti

Soru sayısı
Zorluk
Yazdır / PDF Plus

Bugün 2 test hakkın kaldı ve sonuçların kaydedilmez. Giriş yaparsan günde 5 test çözer, sonuçlarını saklarsın. Sınırsız çalışmak için Plus.

Denge Sabiti Konu Anlatımı

Dengedeki bir sistemde derişimler sabittir; ama aynı tepkime farklı başlangıç derişimleriyle dengeye ulaştığında farklı denge derişimleri elde edilir. Bütün bu farklı denge durumlarında sabit kalan bir oran vardır: denge sabiti.

Denge sabiti ifadesi

aA + bB ⇌ cC + dD biçimindeki bir denge tepkimesi için derişimler cinsinden denge sabiti:
Kc = [C]ᶜ · [D]ᵈ / ([A]ᵃ · [B]ᵇ)
Pay kısmında ürünlerin, payda kısmında tepkenlerin denge derişimleri, denklemdeki katsayılar üs olacak şekilde yazılır. Kc belirli bir tepkime için yalnızca sıcaklığa bağlıdır.

Homojen ve heterojen dengeler

Bütün maddelerin aynı fiziksel hâlde olduğu dengelere homojen denge (örneğin bütün maddelerin gaz olduğu N₂ + 3H₂ ⇌ 2NH₃), farklı hâllerde olduğu dengelere heterojen denge denir (CaCO₃(k) ⇌ CaO(k) + CO₂(g)).
Saf katıların ve saf sıvıların derişimleri sabit kabul edildiği için denge sabiti ifadesine yazılmaz. Örneğin CaCO₃(k) ⇌ CaO(k) + CO₂(g) için Kc = [CO₂]'dir.

Denge sabitiyle hesap ve dönüşümler

Denge derişimleri biliniyorsa Kc hesaplanır; Kc ve diğer derişimler biliniyorsa bilinmeyen bir derişim bulunur.
• Tepkime ters çevrilirse yeni denge sabiti 1/Kc olur.
• Tepkimenin katsayıları n ile çarpılırsa yeni denge sabiti Kc'nin n. kuvveti olur.
Kc değeri çok büyükse dengede ürünler, çok küçükse tepkenler baskındır.

Çözümlü örnekler

Örnek 1. H₂(g) + I₂(g) ⇌ 2HI(g) tepkimesinin dengesinde [H₂] = 0,1 M, [I₂] = 0,1 M, [HI] = 0,8 M'dir. Kc kaçtır?

Kc = [HI]² / ([H₂] · [I₂]) = (0,8)² / (0,1 · 0,1) = 0,64 / 0,01 = 64 bulunur.

Örnek 2. 2SO₂(g) + O₂(g) ⇌ 2SO₃(g) için Kc = 100'dür. Dengede [SO₂] = 0,1 M ve [O₂] = 0,25 M ise [SO₃] kaç M'dir?

Kc = [SO₃]² / ([SO₂]² · [O₂]) = [SO₃]² / (0,01 · 0,25) = 100. Buradan [SO₃]² = 0,25 ve [SO₃] = 0,5 M bulunur.

Örnek 3. Önceki örnekteki tepkime için 2SO₃(g) ⇌ 2SO₂(g) + O₂(g) tepkimesinin denge sabiti kaçtır?

Tepkime ters çevrildiği için yeni denge sabiti 1 / 100 = 0,01 olur.

Özetle

  • Kc, ürün derişimlerinin katsayı üslü çarpımının tepken derişimlerinin katsayı üslü çarpımına oranıdır.
  • Saf katı ve saf sıvılar denge sabiti ifadesine yazılmaz.
  • Kc belirli bir tepkime için yalnızca sıcaklığa bağlıdır.
  • Tepkime ters çevrilince denge sabiti 1/Kc olur; katsayılar n ile çarpılınca Kc'nin n. kuvveti alınır.
  • Büyük Kc ürünlerin, küçük Kc tepkenlerin baskın olduğunu gösterir.

Denge Sabiti — örnek sorular

Bu konudaki soru bankasından seçilmiş örneklerdir. Cevabı ve çözümü görmek için “Çözümü göster”e tıklayın.

1Kolay
H₂(g) + I₂(g) ⇌ 2HI(g) tepkimesinin denge sabiti ifadesi hangisidir?
AKc = [HI]² / ([H₂][I₂])
BKc = [H₂][I₂] / [HI]²
CKc = 2[HI] / ([H₂][I₂])
DKc = [HI] / ([H₂][I₂])
Çözümü göster
Doğru cevap: A
Ürün derişimleri katsayılar üs olarak payda, tepkenler paydada yazılır.
2Kolay
Denge sabiti ifadesine hangi türler yazılmaz?
AGazlar
BSulu çözeltideki iyonlar
CÜrün gazları
DSaf katılar ve saf sıvılar
Çözümü göster
Doğru cevap: D
Saf katı ve sıvıların derişimi sabit kabul edilir.
3Orta
N₂(g) + 3H₂(g) ⇌ 2NH₃(g) tepkimesinin denge sabiti ifadesi hangisidir?
AKc = [N₂][H₂]³ / [NH₃]²
BKc = [NH₃]² / ([N₂][H₂]³)
CKc = [NH₃] / ([N₂][H₂])
DKc = 2[NH₃] / (3[N₂][H₂])
Çözümü göster
Doğru cevap: B
Katsayılar derişimlere üs olarak yazılır.
4Orta
2SO₂(g) + O₂(g) ⇌ 2SO₃(g) tepkimesinin denge sabiti ifadesi hangisidir?
AKc = [SO₂]²[O₂] / [SO₃]²
BKc = [SO₃] / ([SO₂][O₂])
CKc = [SO₃]² / ([SO₂]²[O₂])
DKc = [SO₃]² / [SO₂]²
Çözümü göster
Doğru cevap: C
Ürünler / tepkenler, katsayılar üs olarak.
5Zor
2NO(g) + O₂(g) ⇌ 2NO₂(g) tepkimesinin denge sabiti ifadesi hangisidir?
AKc = [NO]²[O₂] / [NO₂]²
BKc = [NO₂]² / ([NO]²[O₂])
CKc = [NO₂] / ([NO][O₂])
DKc = [NO₂]² / [NO]²
Çözümü göster
Doğru cevap: B
Bütün gaz türler katsayılarıyla yazılır.

Bu konuda hangi kazanımlar çalışılır?

Aynı ünitedeki diğer konular