Çözümü göster
Ürün derişimleri katsayılar üs olarak payda, tepkenler paydada yazılır.
Bugün 2 test hakkın kaldı ve sonuçların kaydedilmez. Giriş yaparsan günde 5 test çözer, sonuçlarını saklarsın. Sınırsız çalışmak için Plus.
Dengedeki bir sistemde derişimler sabittir; ama aynı tepkime farklı başlangıç derişimleriyle dengeye ulaştığında farklı denge derişimleri elde edilir. Bütün bu farklı denge durumlarında sabit kalan bir oran vardır: denge sabiti.
aA + bB ⇌ cC + dD biçimindeki bir denge tepkimesi için derişimler cinsinden denge sabiti:
Kc = [C]ᶜ · [D]ᵈ / ([A]ᵃ · [B]ᵇ)
Pay kısmında ürünlerin, payda kısmında tepkenlerin denge derişimleri, denklemdeki katsayılar üs olacak şekilde yazılır. Kc belirli bir tepkime için yalnızca sıcaklığa bağlıdır.
Bütün maddelerin aynı fiziksel hâlde olduğu dengelere homojen denge (örneğin bütün maddelerin gaz olduğu N₂ + 3H₂ ⇌ 2NH₃), farklı hâllerde olduğu dengelere heterojen denge denir (CaCO₃(k) ⇌ CaO(k) + CO₂(g)).
Saf katıların ve saf sıvıların derişimleri sabit kabul edildiği için denge sabiti ifadesine yazılmaz. Örneğin CaCO₃(k) ⇌ CaO(k) + CO₂(g) için Kc = [CO₂]'dir.
Denge derişimleri biliniyorsa Kc hesaplanır; Kc ve diğer derişimler biliniyorsa bilinmeyen bir derişim bulunur.
• Tepkime ters çevrilirse yeni denge sabiti 1/Kc olur.
• Tepkimenin katsayıları n ile çarpılırsa yeni denge sabiti Kc'nin n. kuvveti olur.
Kc değeri çok büyükse dengede ürünler, çok küçükse tepkenler baskındır.
Örnek 1. H₂(g) + I₂(g) ⇌ 2HI(g) tepkimesinin dengesinde [H₂] = 0,1 M, [I₂] = 0,1 M, [HI] = 0,8 M'dir. Kc kaçtır?
Kc = [HI]² / ([H₂] · [I₂]) = (0,8)² / (0,1 · 0,1) = 0,64 / 0,01 = 64 bulunur.
Örnek 2. 2SO₂(g) + O₂(g) ⇌ 2SO₃(g) için Kc = 100'dür. Dengede [SO₂] = 0,1 M ve [O₂] = 0,25 M ise [SO₃] kaç M'dir?
Kc = [SO₃]² / ([SO₂]² · [O₂]) = [SO₃]² / (0,01 · 0,25) = 100. Buradan [SO₃]² = 0,25 ve [SO₃] = 0,5 M bulunur.
Örnek 3. Önceki örnekteki tepkime için 2SO₃(g) ⇌ 2SO₂(g) + O₂(g) tepkimesinin denge sabiti kaçtır?
Tepkime ters çevrildiği için yeni denge sabiti 1 / 100 = 0,01 olur.
Bu konudaki soru bankasından seçilmiş örneklerdir. Cevabı ve çözümü görmek için “Çözümü göster”e tıklayın.